Một ổ trứng rùa biển và thông điệp phục hồi
Sự kiện rùa biển sinh sản với một cá thể mẹ nặng khoảng 90kg bò lên bãi cát Hòn Cau đào ổ và đẻ 101 trứng là minh chứng sinh động cho việc một bãi biển vẫn đủ hoang sơ, yên tĩnh và an toàn để trở thành nơi rùa biển chọn làm “phòng sinh” tự nhiên của mình.
Ngày 12/9, tại Khu bảo tồn biển Hòn Cau, một cá thể rùa biển quý hiếm nặng khoảng 90kg đã lên bãi cát, đào ổ và đẻ hơn 100 trứng rồi quay trở lại biển. Cụ thể, rùa biển mẹ đã để lại 101 trứng trên đảo Hòn Cau trước khi dùng cát lấp kín ổ để ngụy trang. Đây không chỉ là một tin thú vị mà còn là bằng chứng sống động cho thấy Hòn Cau đẻ trứng đang trở thành hình ảnh quen thuộc của vùng biển này. Đáng chú ý hơn, khoảng một tuần trước đó, một cá thể rùa biển khác cũng đã đẻ thành công 65 trứng tại cùng khu vực. Hai lần rùa biển sinh sản liên tiếp trong thời gian ngắn cho thấy Hòn Cau không còn là điểm đến “tình cờ”, mà đang dần là lựa chọn lặp lại của loài rùa biển quý hiếm khi tìm nơi an toàn để sinh sản.
Hòn Cau: Từ bãi cát hoang vắng đến “nhà hộ sinh” rùa biển
Việc liên tục ghi nhận rùa biển sinh sản tại Hòn Cau trong cùng một mùa cho thấy hệ sinh thái bãi cát, vùng nước nông và không gian yên tĩnh nơi đây đang phát huy đúng vai trò của một bãi đẻ trứng tự nhiên. Theo đơn vị quản lý, đây là một trong những khu vực rùa biển thường xuyên tìm về sinh sản, chủ yếu từ tháng 5 đến tháng 10 hàng năm.
Điểm đáng nói là rùa biển rất trung thành với bãi đẻ: chúng thường quay lại chính nơi đã từng sinh ra hoặc những bãi có điều kiện tương tự. Khi Hòn Cau liên tiếp đón rùa mẹ lên đẻ trứng, điều đó cho thấy bãi cát đã đủ yên bình, hạn chế ánh sáng nhân tạo và can thiệp con người để rùa “yên tâm” chọn làm nơi gửi gắm thế hệ tiếp theo. Không phải bãi biển nào cũng có vinh dự này. Một khi rùa đã quay lưng với bờ cát vì tiếng ồn, ô nhiễm hay săn bắt, rất khó để chúng quay lại. Vì vậy, chuỗi sự kiện Hòn Cau đẻ trứng liên tục không chỉ là tin vui sinh học, mà còn là lời khen ngầm của tự nhiên dành cho nỗ lực bảo tồn rùa biển tại đây.
Ổ trứng rùa quý hiếm và “chuỗi bảo vệ” phía sau
Một ổ trứng rùa quý hiếm không tự nhiên trở thành đàn rùa con khỏe mạnh nếu thiếu bàn tay bảo vệ của con người có trách nhiệm. Ngay sau khi rùa mẹ rời bãi, toàn bộ số trứng đã được nhân viên thu gom và chuyển về khu vực ấp nở chuyên dụng để tăng khả năng sống sót của chúng.
Theo đơn vị quản lý, trứng rùa biển thường nở sau khoảng 45–60 ngày, tùy vào nhiệt độ môi trường. Khi rùa con chui khỏi ổ, lực lượng bảo tồn sẽ theo dõi và hỗ trợ chúng trở về biển. Đây là khâu then chốt: nếu để tự nhiên hoàn toàn, trứng có thể bị ngập nước, bị thú hoang hoặc con người xâm hại; rùa con dễ lạc hướng vì ánh sáng, bị bắt hoặc chết trước khi chạm đến sóng. Trong thời gian cao điểm, nhân viên và tình nguyện viên tuần tra đêm để bảo vệ rùa mẹ và ổ trứng; những ổ không an toàn sẽ được di chuyển về khu ấp, sau khi nở, rùa con được thả về biển. Chuỗi bảo vệ này biến mỗi ổ trứng rùa biển sinh sản thành một “dự án bảo tồn” nhỏ nhưng có ý nghĩa dài hạn.
Thành công bảo tồn rùa biển nhìn từ Hòn Cau
Không thể nói về bảo tồn rùa biển mà bỏ qua yếu tố kiên trì. Mỗi mùa sinh sản chỉ vài chục đến hơn trăm trứng, nhưng tỷ lệ sống sót đến trưởng thành của rùa ngoài tự nhiên rất thấp. Vì vậy, từng ổ trứng rùa quý hiếm đều là vốn liếng di truyền cần được đầu tư công sức.
Tại Hòn Cau, việc chủ động thu gom trứng, tạo khu ấp an toàn và tổ chức thả rùa con về biển cho thấy cách tiếp cận chủ động trong bảo tồn rùa biển sinh sản. Không chờ thiên nhiên “tự lo”, con người đã chọn đứng về phía rùa, giảm thiểu tối đa rủi ro trong giai đoạn trứng và rùa non – mắt xích yếu nhất trong vòng đời. Nhìn từ những ổ trứng mới trên bãi cát, Hòn Cau đang gửi đi một thông điệp rõ ràng: nếu chúng ta trả lại cho biển sự yên tĩnh và tôn trọng, biển sẽ đáp lại bằng những thế hệ rùa mới. Tương lai phục hồi quần thể rùa có thể chưa chắc chắn, nhưng những bước đi ở Hòn Cau cho thấy con đường đúng đắn đã được chọn, và điều cần làm bây giờ là kiên trì đi tiếp.
