Mục tiêu 25 tỷ USD: phép thử cho tầm nhìn đối tác chiến lược
Mục tiêu nâng kim ngạch thương mại Việt Nam Thái Lan lên 25 tỷ USD là định hướng hợp tác kinh tế hai nước nhằm củng cố chuỗi cung ứng khu vực, làm sâu sắc quan hệ ngoại giao Đông Nam Á và đưa khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện đi vào thực chất hơn trong giai đoạn mới. Chiều cùng ngày, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp Chủ tịch Quốc hội Thái Lan Sophon Zaram trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức và tham dự hoạt động kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Thái Lan. Ở cấp nghị viện, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng hội đàm với ông Sophon Zaram sau lễ đón chính thức chiều 5/8. Hai sự kiện nối tiếp nhau cho thấy Hà Nội và Bangkok đang dùng “kênh lãnh đạo – kênh nghị viện” song hành để tạo cú hích chính trị cho mục tiêu thương mại mới.
Từ kỷ niệm 50 năm tới tham vọng 50 tỷ USD
Điểm đáng chú ý là các cam kết lần này được đưa ra đúng dịp kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Thái Lan, trong bối cảnh hai nước vừa nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 5/2025. Điều đó biến những con số 25 tỷ rồi 50 tỷ USD không chỉ là mục tiêu kinh tế, mà là thước đo độ tin cậy chính trị. Hai nhà lãnh đạo nhất trí triển khai hiệu quả các chương trình, dự án cụ thể nhằm tăng cường kết nối hai nền kinh tế và thúc đẩy thương mại song phương phát triển cân bằng, bền vững. “Hai bên phấn đấu sớm đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 25 tỷ USD” là một tuyên bố định lượng rõ ràng về mức độ ưu tiên của hợp tác kinh tế hai nước. Nếu không gắn mục tiêu thương mại với cải cách thể chế và phối hợp chính sách, tham vọng 50 tỷ USD trong tương lai rất dễ dừng lại ở khẩu hiệu.
Hợp tác kinh tế hai nước: từ cam kết chính trị đến hành động trên thị trường
Việt Nam và Thái Lan cùng nhìn nhận kim ngạch thương mại Việt Nam Thái Lan hiện nay chưa tương xứng với tiềm năng, nên ưu tiên là tháo gỡ vướng mắc và tạo kênh lưu thông hàng hóa hiệu quả hơn. Hai lãnh đạo nhất trí tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi, khuyến khích doanh nghiệp nước này mở rộng đầu tư tại nước kia. Ở cấp nghị viện, hai bên cam kết phối hợp chặt chẽ triển khai hiệu quả các thỏa thuận cấp cao, duy trì các cơ chế hợp tác song phương, thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư theo hướng cân bằng và bền vững. Nghĩa là, Quốc hội hai nước không chỉ “đồng tình trên giấy”, mà phải hoàn thiện khung pháp lý, giám sát việc thực thi các chương trình hành động. Nếu kênh lập pháp không chủ động xử lý các rào cản, doanh nghiệp sẽ khó biến tham vọng hợp tác kinh tế hai nước thành những hợp đồng, nhà máy và đơn hàng cụ thể.
Chuỗi cung ứng khu vực và Chiến lược “Ba kết nối”
Trong bối cảnh cạnh tranh chuỗi cung ứng khu vực ngày càng gay gắt, Việt Nam và Thái Lan chọn cách tăng cường liên kết thay vì cạnh tranh bằng mọi giá. Hai bên khẳng định sẽ thúc đẩy triển khai hiệu quả Chiến lược “Ba kết nối”, góp phần tăng cường kết nối chuỗi cung ứng, doanh nghiệp và địa phương giữa hai nước. Đây là bước đi mang tính cấu trúc, vì nếu thiếu nền tảng logistics, hạ tầng và thủ tục thông quan hài hòa, kim ngạch 25 tỷ USD sẽ rất khó đạt. Đồng thời, hai nước nhất trí tiếp tục phối hợp chặt chẽ tại các cơ chế hợp tác khu vực và quốc tế, đặc biệt là ASEAN, các cơ chế tiểu vùng Mekong và Liên Hợp Quốc. Nói cách khác, hợp tác song phương Việt Nam - Thái Lan đang được thiết kế như một mắt xích quan trọng trong mạng lưới quan hệ ngoại giao Đông Nam Á rộng hơn.
Vai trò của Quốc hội và triển vọng quan hệ ngoại giao Đông Nam Á
Chuyến thăm Việt Nam của Chủ tịch Quốc hội Sophon Zaram được phía Việt Nam coi là “động lực mới” để quan hệ giữa hai Quốc hội đi vào chiều sâu. Điều này không chỉ mang tính ngoại giao hình thức, mà mở ra cơ chế phối hợp thực chất hơn trong xây dựng luật, chuyển đổi số, tăng trưởng xanh và ứng phó biến đổi khí hậu. Trên bình diện khu vực, hai Chủ tịch Quốc hội nhất trí tiếp tục phối hợp chặt chẽ tại ASEAN, AIPA, IPU và các diễn đàn nghị viện đa phương, đồng thời phát huy vai trò trung tâm của ASEAN. Quan hệ song phương vững chắc giúp ASEAN có thêm một trục hợp tác ổn định, từ đó tăng sức nặng của quan hệ ngoại giao Đông Nam Á trong các cơ chế toàn cầu. Kết luận hợp lý là: nếu Việt Nam và Thái Lan biến mục tiêu thương mại 25 tỷ USD thành chương trình hành động cụ thể, thì tầm nhìn 50 tỷ USD và một chuỗi cung ứng khu vực gắn kết hơn hoàn toàn nằm trong tầm tay.
