Làn sóng dịch chuyển: Vì sao doanh nghiệp Thái “xoay trục” sang Việt Nam?
Xu hướng doanh nghiệp Thái Lan chuyển trọng tâm khỏi thị trường bán lẻ nội địa để tập trung vào thị trường bán lẻ Việt Nam phản ánh sự khác biệt rõ rệt về dư địa tăng trưởng, sức cạnh tranh và vai trò mới của Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực, nơi tầng lớp trung lưu đang mở rộng nhanh và tạo ra nhu cầu tiêu dùng hiện đại ngày càng lớn. Động thái Aeon bán lại toàn bộ chuỗi Aeon MaxValu Thái Lan cho Central Retail Corporation vào ngày 30/9, sau gần bốn thập kỷ hiện diện, là tín hiệu rất rõ về sự xoay trục này. Trong khi thị trường bán lẻ Thái Lan đã trưởng thành và bị chi phối bởi các tập đoàn nội địa lớn như Central Group và CP Group, doanh nghiệp nước ngoài ngày càng phải cạnh tranh bằng cách giành giật từng khách hàng, trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế khiêm tốn và chi tiêu hộ gia đình chịu sức ép. Ngược lại, thị trường bán lẻ Việt Nam vẫn đang mở rộng nhanh, với thu nhập hộ gia đình tăng và tầng lớp trung lưu Việt Nam phình to, tạo ra không gian mới cho doanh nghiệp Thái Lan Việt Nam xây dựng hiện diện dài hạn.
Aeon rút khỏi Thái Lan: Bước đi phòng thủ hay chiến lược tấn công?
Khi Aeon quyết định rời thị trường Thái Lan và bàn giao 30 cửa hàng MaxValu cho Central Retail vào ngày 30/9, nhiều người nhìn đó như một thất bại cạnh tranh. Nhưng nếu đặt trong bức tranh khu vực, đây giống một bước tái bố trí lực lượng để tấn công thị trường bán lẻ Việt Nam hơn là rút lui thụ động. MaxValu vốn được người tiêu dùng Thái Lan ưa chuộng nhờ giá phải chăng và sản phẩm tươi sống đa dạng. Vấn đề không nằm ở mô hình bán lẻ, mà ở cấu trúc thị trường: Thái Lan là thị trường bán lẻ trưởng thành, bị hai tập đoàn nội địa khổng lồ chia phần, khiến việc mở rộng phải dựa trên chiến lược giành thị phần từ đối thủ thay vì tận hưởng tăng trưởng từ toàn thị trường. Theo các phân tích, Việt Nam “mang đến một triển vọng tăng trưởng khác biệt” khi kinh tế liên tục mở rộng, tiêu dùng hiện đại tăng và tầng lớp trung lưu Việt Nam ngày càng phát triển, tạo dư địa cho các nhà bán lẻ hiện đại mở rộng cùng đà tăng chi tiêu. Với Aeon, bán MaxValu Thái Lan là cách giải phóng nguồn lực cho một thị trường còn ở giai đoạn tăng trưởng, thay vì cố giữ vị trí trong một sân chơi đã chật chỗ.
Dolly Thai Mart: Chiến lược “cắm cờ” bằng cửa hàng tiện lợi Thái tại TP.HCM
Nếu Aeon chọn cách tái cơ cấu để mở rộng, Dolly Thai Mart lại đang âm thầm cắm cờ trên thị trường bán lẻ Việt Nam bằng mô hình cửa hàng tiện lợi chuyên sản phẩm Thái Lan. Tại Thailand Week 2026 ở TP.HCM, Dolly Thai Mart Việt Nam giới thiệu mô hình cửa hàng tiện lợi “one-stop destination” quy tụ thực phẩm, đồ uống, đồ ăn nhẹ, mỹ phẩm, chăm sóc cá nhân và hàng tiêu dùng Thái trong một không gian mua sắm chuyên biệt. Được phát triển từ Dolly Mart (trước đây là Dolly Cosme), thương hiệu tận dụng hơn bảy năm hoạt động tại Việt Nam để mở rộng hệ thống, đáp ứng nhu cầu tăng nhanh với hàng Thái. Việc tập trung nhiều nhóm sản phẩm trong cùng một hệ thống giúp người tiêu dùng thuận tiện hơn khi lựa chọn sản phẩm có xuất xứ Thái Lan, đồng thời biến mỗi cửa hàng thành điểm trải nghiệm văn hóa ẩm thực Thái qua khu vực món ăn chế biến sẵn và tráng miệng đặc trưng. Theo kế hoạch, Dolly Thai Mart dự kiến khai trương thêm hai chi nhánh mới tại TP.HCM từ tháng 8 đến tháng 9, tiếp tục mở rộng mạng lưới để đưa sản phẩm Thái Lan chính hãng đến gần hơn với người tiêu dùng. Đây không chỉ là chiến lược bán lẻ, mà là cách doanh nghiệp Thái tạo chỗ đứng trong thói quen tiêu dùng của tầng lớp trung lưu Việt Nam.
Việt Nam như cầu nối: tham vọng chuỗi cung ứng và cánh cửa châu Âu
Một điểm ít được người tiêu dùng chú ý nhưng lại mang tính chiến lược đối với doanh nghiệp Thái Lan là vai trò của Việt Nam trong chuỗi cung ứng hướng tới châu Âu. Văn phòng Cục Xúc tiến Thương mại Quốc tế Thái Lan tại TP.HCM khuyến nghị doanh nghiệp Thái đang hoạt động tại Việt Nam tận dụng nước ta như cơ sở sản xuất và cầu nối để tiếp cận thị trường châu Âu, dựa trên lợi thế của Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA). Theo khuyến nghị này, EU đã xóa bỏ thuế quan với khoảng 99% dòng thuế áp dụng cho hàng xuất khẩu của Việt Nam, mở ra cơ hội giảm chi phí và tăng sức cạnh tranh cho hàng hóa sản xuất tại Việt Nam trên thị trường châu Âu. Nếu doanh nghiệp Thái Lan Việt Nam gia tăng liên kết với doanh nghiệp nội địa trong chuỗi cung ứng, tìm nguyên liệu trong nước và nâng tỷ trọng sản phẩm giá trị gia tăng, họ có thể từng bước tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng hướng tới EU. Tuy vậy, hiệu quả của hướng đi này phụ thuộc vào khả năng đáp ứng quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn và điều kiện hưởng ưu đãi thuế quan; mỗi ngành hàng cần được đánh giá riêng về chi phí sản xuất, thuế, quy định để tránh biến Việt Nam thành trạm trung chuyển thuần túy thay vì một nền tảng sản xuất thực sự.
Người tiêu dùng Việt được gì và rủi ro nằm ở đâu?
Đối với người tiêu dùng, làn sóng doanh nghiệp Thái đổ vào thị trường bán lẻ Việt Nam mang lại cả cơ hội lẫn thách thức. Cơ hội dễ thấy nhất là sự phong phú lựa chọn: mô hình như Dolly Thai Mart giúp khách hàng tiếp cận nhiều nhóm sản phẩm Thái và cả không gian trải nghiệm ẩm thực trong một điểm đến duy nhất, tăng tính tiện lợi và cho phép tầng lớp trung lưu Việt Nam thử nghiệm thêm những sản phẩm, phong cách sống mới. Ở tầm vĩ mô, sự tham gia của doanh nghiệp Thái trong chuỗi cung ứng và sản xuất tại Việt Nam có thể tạo thêm việc làm, nâng trình độ sản xuất nếu họ thực sự gắn kết với doanh nghiệp nội địa như khuyến nghị của cơ quan xúc tiến Thái. Nhưng rủi ro là nếu sự mở rộng của doanh nghiệp ngoại áp đảo, doanh nghiệp Việt có thể bị đẩy vào phân khúc thấp hoặc chỉ làm gia công. Bởi vậy, khi doanh nghiệp Thái Lan tăng tốc chinh phục thị trường bán lẻ Việt Nam, bài toán không chỉ là ai bán được nhiều hơn, mà là liệu chúng ta có biến được sự dịch chuyển này thành cú hích cho hệ sinh thái bán lẻ và chuỗi cung ứng Việt Nam, thay vì chấp nhận vai trò “sân chơi cho người khác”.
