Từ Thái Lan quay sang Việt Nam: một quyết định mang tính bước ngoặt
AEON rút khỏi mảng siêu thị tại Thái Lan bằng cách bán toàn bộ cổ phần tại AEON (Thailand), đơn vị vận hành 30 siêu thị MaxValu và MaxValu Tanjai, cho Central Food Retail – qua đó khép lại hơn bốn thập kỷ hiện diện ở mảng supermarket, đồng thời ưu tiên phân bổ khoảng 60% ngân sách đầu tư ASEAN cho thị trường Việt Nam, nơi doanh thu và lợi nhuận đang tăng nhanh và được xem là động lực tăng trưởng dài hạn. Quyết định “AEON rút khỏi Thái Lan” không phải là động thái nhất thời, mà là bước xoay trục rõ ràng trong chiến lược bán lẻ Đông Nam Á của tập đoàn Nhật. Thay vì cố duy trì hoạt động thua lỗ, AEON chấp nhận rời bỏ một thị trường từng được kỳ vọng rất lớn để dồn lực cho thị trường Việt Nam – nơi họ tin rằng còn nhiều dư địa tăng trưởng và khả năng sinh lời cao hơn. Việc một tên tuổi lâu năm chọn kết thúc cuộc chơi tại Thái Lan cho thấy bản đồ cạnh tranh khu vực đã thay đổi: thị trường trưởng thành không còn hấp dẫn bằng những nền kinh tế đang lên.
Vì sao giấc mơ 500 siêu thị ở Thái Lan phải kết thúc?
Thoái vốn tại AEON Thailand là hệ quả của một quá trình co cụm kéo dài nhiều năm chứ không phải cú sốc bất ngờ. Từng đặt mục tiêu đạt 500 siêu thị MaxValu tại Thái Lan vào năm 2020, mạng lưới AEON chỉ lên khoảng 80 cửa hàng trước khi bắt đầu thu hẹp mạnh, để rồi đến thời điểm ký thỏa thuận chuyển nhượng cho Central Food Retail chỉ còn khoảng 30 điểm bán. Doanh thu AEON Thailand giai đoạn 2021–2025 giảm bình quân gần 10% mỗi năm do liên tục đóng bớt cửa hàng, và năm tài chính 2025 doanh nghiệp vẫn lỗ EBIT cùng lỗ ròng đáng kể. Nói thẳng: AEON rút khỏi Thái Lan vì không còn lý do kinh tế để ở lại. Trong kế hoạch trung hạn FY2026–FY2030, tập đoàn đặt ưu tiên “loại bỏ những hoạt động gây cản trở khả năng sinh lời” và xử lý các mảng thua lỗ để nâng hiệu quả sử dụng vốn. Khi một chuỗi siêu thị giảm doanh thu đều đặn, liên tục đóng điểm bán mà vẫn lỗ, việc bán toàn bộ cho đối thủ địa phương không phải là thất bại mà là động thái dọn dẹp danh mục, chấp nhận cắt lỗ để bảo vệ cổ đông và giải phóng vốn cho cơ hội mới.
Chiến lược đầu tư ASEAN: dồn 60% ngân sách cho Việt Nam
Điểm đáng chú ý không nằm ở việc AEON rút khỏi Thái Lan, mà nằm ở nơi dòng tiền sẽ chảy đến: Việt Nam. Trong thông cáo và phỏng vấn gần đây, lãnh đạo AEON khẳng định tập đoàn sẽ ưu tiên phân bổ khoảng 60% tổng đầu tư dành cho ASEAN vào thị trường Việt Nam trong kế hoạch trung hạn kéo dài đến đầu thập niên 2030. Đây là tỷ lệ rất lớn, cho thấy thị trường Việt Nam đang được đặt ngang tầm một “trụ cột chiến lược” bên cạnh các mảng Health & Wellness và Developer & Entertainment trong danh mục tăng trưởng của AEON. Quotable: "Việt Nam sẽ nhận khoảng 60% tổng đầu tư của AEON tại ASEAN trong kế hoạch trung hạn tới tháng 3/2031." Quyết định này bộc lộ cách AEON nhìn bán lẻ Đông Nam Á: thay vì phân tán vốn khắp khu vực, họ chọn tập trung vào ít thị trường có tốc độ tăng trưởng cao, cấu trúc cạnh tranh còn mở và khả năng xây dựng hệ sinh thái bán lẻ toàn diện – mà Việt Nam hiện hội đủ những yếu tố đó.
Thị trường Việt Nam: từ điểm đến thử nghiệm thành “con gà đẻ trứng vàng”
Nếu Thái Lan là thị trường AEON phải co cụm, Việt Nam lại cho thấy bức tranh hoàn toàn đối lập. Doanh thu từ các hoạt động tại Việt Nam – gồm trung tâm thương mại và cửa hàng tổng hợp – đang tăng khoảng 25% mỗi năm, trong khi riêng mảng AEON Mall tại Việt Nam ghi nhận doanh thu hoạt động tăng gần 14% và lợi nhuận hoạt động tăng mạnh, với biên lợi nhuận khoảng một phần tư doanh thu. Các số liệu này cho thấy Việt Nam không chỉ là thị trường “tiềm năng tương lai” mà đã tạo ra lợi nhuận đáng kể ngay hiện tại. Song song đó, kế hoạch 2026–2030 của AEON đặt mục tiêu nâng quy mô hoạt động tại Việt Nam lên gấp ba lần, phát triển khoảng 30 trung tâm thương mại, 100 cửa hàng tổng hợp và siêu thị lớn cùng 200 cửa hàng thực phẩm quy mô nhỏ. Một tập đoàn vốn thận trọng như AEON không đặt mục tiêu tham vọng nếu không nhìn thấy xu hướng tiêu dùng tăng, tầng lớp trung lưu mở rộng và dư địa hiện đại hóa bán lẻ vẫn rất lớn ở thị trường Việt Nam.
Tác động rộng hơn: bản đồ bán lẻ Đông Nam Á đang tái vẽ
AEON rút khỏi Thái Lan sau hơn 40 năm hoạt động là tín hiệu cho thấy trật tự bán lẻ Đông Nam Á đang dịch chuyển. Thái Lan – thị trường đã trưởng thành với cạnh tranh khốc liệt và biên lợi nhuận supermarket ngày càng mỏng – không còn là nơi hấp dẫn để đổ thêm vốn nếu không có lợi thế bản địa giống như các tập đoàn nội địa. Ngược lại, Việt Nam được đánh giá là một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất khu vực, được AEON gọi tên trong nhóm động lực tăng trưởng chính của toàn tập đoàn. Theo mô tả, đây là quá trình “rời mảng supermarket Thái Lan và tập trung đầu tư vào những thị trường Đông Nam Á tăng trưởng nhanh hơn, với Việt Nam là một trong những bên hưởng lợi chính”. Việc AEON dồn 60% ngân sách ASEAN cho Việt Nam vừa là cơ hội cho thị trường Việt Nam, vừa là lời cảnh báo cho các nhà bán lẻ: kỷ nguyên chia đều nguồn lực cho mọi nước trong khu vực đã qua, thay vào đó là chiến lược chọn ít thị trường trọng điểm để đầu tư sâu. Ai không đủ sức chơi dài hơi ở những thị trường này sẽ bị gạt ra bên lề.
