Tosca: từ kiệt tác opera châu Âu đến bước ngoặt trên sân khấu Việt Nam
Tosca là kiệt tác opera châu Âu của Giacomo Puccini, một vở nhạc kịch giàu kịch tính về tình yêu, quyền lực và phẩm giá con người, đã chinh phục khán giả suốt hơn một thế kỷ trên các sân khấu hàng đầu thế giới và nay lần đầu tiên được dàn dựng trọn vẹn tại Việt Nam, đánh dấu bước tiến mới cho opera Tosca Việt Nam. Thay vì chỉ xem đây là thêm một sự kiện, việc VNOB trình diễn Tosca toàn vẹn là tuyên ngôn nghệ thuật: Việt Nam không đứng ngoài dòng chảy của những Puccini kiệt tác, mà chủ động đưa opera châu Âu vào đời sống văn hóa trong nước bằng tiêu chuẩn quốc tế. Quyết định dựng một vở đòi hỏi cao về thanh nhạc, dàn nhạc, diễn xuất và quy mô dàn dựng cho thấy tham vọng định hình thói quen thưởng thức hàn lâm cho công chúng, không chỉ đáp ứng nhu cầu giải trí ngắn hạn.
Buổi diễn tại Hà Nội: cột mốc mới của VNOB và khán giả yêu nghệ thuật
Trong hai đêm 26 và 27 tháng 9 năm 2026, Tosca sẽ được công diễn trọn vẹn tại Nhà hát Hồ Gươm ở Hà Nội, lần đầu tiên xuất hiện với đầy đủ cấu trúc của một vở opera lớn trên sân khấu Việt Nam. Đây không chỉ là một buổi diễn, mà là lời khẳng định rằng khán giả Việt đủ tinh tế và đủ nhu cầu để tiếp nhận những tác phẩm hàn lâm được đầu tư nghiêm túc, có chuẩn mực cao về nghệ thuật. Việc VNOB trình diễn một Puccini kiệt tác ở không gian trung tâm thủ đô, bên cạnh dàn nhạc giao hưởng, hợp xướng quốc tế và dàn hợp xướng thiếu nhi, cho thấy cách tiếp cận toàn diện đối với opera Tosca Việt Nam: đưa người xem bước vào trải nghiệm nghệ thuật tổng hợp đúng nghĩa, nơi âm nhạc, kịch tính và không gian sân khấu hòa làm một. Ở góc độ đời sống văn hóa, đây là bước đi cần thiết để opera châu Âu không còn là khái niệm xa lạ, mà trở thành lựa chọn thưởng thức thường xuyên cho công chúng đô thị.
Câu chuyện Tosca: tình yêu, quyền lực và sức bền của trái tim con người
VNOB chọn Tosca không phải ngẫu nhiên, bởi câu chuyện của vở opera này chạm tới những xung đột rất gần với cảm thức hiện đại: tình yêu bị giằng xé giữa quyền lực, bạo lực và lương tri. Bối cảnh Roma năm 1800, nơi nữ ca sĩ Floria Tosca và họa sĩ Mario Cavaradossi bị cuốn vào một cuộc truy bức chính trị do cảnh sát trưởng Scarpia thao túng, là phông nền để Puccini soi chiếu phẩm giá con người trước sức ép của quyền lực. Những aria kinh điển như “Vissi d’arte” hay “E lucevan le stelle” là tiếng nói nội tâm của nhân vật khi bị đẩy đến giới hạn, một lý do quan trọng khiến Tosca trở thành một trong những tác phẩm opera nổi tiếng nhất của Giacomo Puccini và luôn hiện diện trên các sân khấu danh tiếng ở Anh, Pháp, Italy cùng nhiều quốc gia khác hơn một thế kỷ qua. Việc mang câu chuyện giàu tính nhân văn ấy lên sân khấu Việt Nam đặt khán giả vào vị thế phải suy nghĩ về tình yêu, sự lựa chọn và phẩm giá, hơn là chỉ thưởng thức âm nhạc thuần túy.
Dàn diễn viên quốc tế hóa và cách tiếp cận hiện đại cho một kiệt tác hơn trăm năm
Điểm khiến Tosca trên sân khấu VNOB mang tầm quốc tế nằm ở đội ngũ nghệ sĩ và cách dựng hiện đại. Vở diễn do đạo diễn Jeong Ae-ree, người sáng lập và giám đốc nghệ thuật một tổ chức opera tại Singapore, dàn dựng với tuyên bố tập trung vào “hành trình cảm xúc chân thực” của Tosca và Cavaradossi, nơi tình yêu, sự tận hiến, mong manh và hi sinh hợp lại thành một. Phiên bản này được xây dựng theo ngôn ngữ sân khấu đương đại, không bó buộc không gian và thời gian, nhưng vẫn tôn trọng tinh thần và giá trị gốc của Puccini. Vai Tosca do hai soprano Đào Tố Loan và Ngô Hương Diệp đảm nhận; Cavaradossi được thể hiện bởi tenor Trịnh Thanh Bình và Nguyễn Trường Linh, bên cạnh Nguyễn Khắc Hòa trong vai Scarpia cùng nhiều nghệ sĩ giàu kinh nghiệm từng tham gia La Bohème, Carmen, Les Misérables, La Traviata…. Theo lời chia sẻ của Đào Tố Loan, Tosca và cô “có nhiều điểm tương đồng, đều yêu hết mình và mãnh liệt”, cho thấy nỗ lực hòa làm một giữa nghệ sĩ và nhân vật trên sân khấu.
Tosca trong hành trình VNOB chinh phục các kiệt tác cổ điển thế giới
Tosca không xuất hiện đơn lẻ, mà là mắt xích tiếp theo trong chiến lược lâu dài của VNOB chinh phục và xây dựng một kho tàng các kiệt tác cổ điển thế giới. Trước đó, nhà hát đã dàn dựng trọn vẹn Les Misérables và Hồ Thiên Nga vào năm 2020, tiếp tục với La Traviata năm 2024 cùng ê-kíp đạo diễn và nhạc trưởng quốc tế, rồi Don Quixote đối với mảng ballet vào 2025, tất cả đều nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ của khán giả. Trong bối cảnh công chúng Việt có nhu cầu thưởng thức các tác phẩm hàn lâm được đầu tư nghiêm túc và có chuẩn mực cao, việc xây dựng một repertoire chất lượng không chỉ là thành tích nghệ thuật, mà còn là cách thức bền vững để hình thành thói quen thưởng thức lâu dài. Tosca, với quy mô dàn dựng lớn và yêu cầu khắt khe về kỹ thuật thanh nhạc, dàn nhạc, diễn xuất, được VNOB xác định như một nấc thang mới để khẳng định khả năng đưa những Puccini kiệt tác lên sân khấu trong nước ở tầm thế giới. Nếu các đêm diễn thành công, đây sẽ là luận cứ rõ ràng rằng opera châu Âu hoàn toàn có thể trở thành một phần tự nhiên của đời sống nghệ thuật Việt Nam, khi có những nhà hát đủ quyết tâm và khán giả đủ cởi mở.
