Trung tâm hành chính TP.HCM tại Thủ Thiêm: dự án 30.000 tỷ đang định hình gì sau 3 tháng?
Dự án Trung tâm hành chính TP.HCM và quảng trường trung tâm tại khu đô thị Thủ Thiêm là một tổ hợp hạ tầng công quyền và không gian công cộng quy mô 46,72 ha, với tổng mức đầu tư gần 30.000 tỷ đồng, được thiết kế làm nơi làm việc tập trung của bộ máy chính quyền đô thị, tích hợp công nghệ số và hệ thống một cửa, đồng thời tạo nên một quảng trường và công viên cảnh quan quy mô lớn cho người dân và doanh nghiệp sử dụng hàng ngày.
Sau hơn 3 tháng khởi công, điều đáng chú ý nhất không phải là hình ảnh những tòa nhà vươn cao, mà là cách TP.HCM đang âm thầm “đổ nền” cho một bước chuyển quyền lực hành chính sang Thủ Thiêm. Trên khu đất 46,72 ha từng là vùng trũng, hàng chục máy khoan cọc nhồi, cần cẩu và thiết bị cơ giới hoạt động ngày đêm, biến nơi đây thành một đại công trường đèn sáng xuyên đêm. Chính lựa chọn tập trung toàn lực cho giai đoạn nền móng cho thấy thành phố đang coi dự án Thủ Thiêm 30000 tỷ là một phép thử về kỷ luật tiến độ và năng lực tổ chức thi công cho các dự án hạ tầng quy mô siêu lớn.
Có thể coi trung tâm hành chính TP.HCM mới là lời tuyên bố rằng đô thị này chấp nhận dịch chuyển trọng tâm quyền lực sang bờ Đông, thay vì tiếp tục gia cố mô hình cũ quanh khu Bến Thành – Lê Thánh Tôn. Lựa chọn này mang tính chính trị – không gian khá rõ: hoặc Thủ Thiêm trở thành “thủ đô hành chính” mới của đầu tàu kinh tế, hoặc nó sẽ là ví dụ điển hình cho sự lãng phí của một dự án hạ tầng chậm tiến độ.
Nền móng là trận đánh sống còn: tiến độ xây dựng đang ở đâu?
Câu hỏi quan trọng nhất lúc này không phải “tòa nhà sẽ đẹp tới đâu” mà là “nền móng đã đi được bao xa”. Sau hơn 3 tháng kể từ thời điểm khởi công, phần việc được tập trung hiện nay là thi công nền móng, với hàng loạt máy khoan cọc nhồi, hệ thống cần cẩu, xe vận chuyển và thiết bị cơ giới hạng nặng được bố trí trên công trường, triển khai nhiều mũi thi công đồng thời. Nói cách khác, toàn bộ tiến độ xây dựng trong giai đoạn 2026–2028 đang được quyết định bởi những mét cọc nhồi nằm dưới mặt đất hôm nay.
Công trường trung tâm hành chính với quy mô 46,72 ha hiện đang bước vào giai đoạn thi công quan trọng, nơi bất kỳ sự chậm trễ nào ở hệ móng sẽ lan sang toàn bộ tổ hợp gồm khối hành chính, trung tâm hội nghị – biểu diễn, quảng trường trung tâm và hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hầm xe, công trình phụ trợ. Đây là “trận đánh” khó, ít hình ảnh bề nổi nhưng quyết định khả năng hoàn thành đúng hẹn vào năm 2028 như kế hoạch. Nếu nền móng bị kéo dài, mọi cam kết về Thủ Thiêm 30000 tỷ sẽ nhanh chóng bị nghi ngờ.
Việc triển khai nhiều mũi thi công song song cho thấy nhà thầu và chính quyền chấp nhận chi phí tổ chức lớn hơn để đổi lại thời gian. Đó là lựa chọn phù hợp khi dự án này không chỉ là một công trình, mà còn là thước đo uy tín của bộ máy quản lý đô thị trong mắt người dân và cộng đồng doanh nghiệp.
Thi công xuyên đêm và cấu trúc 4 hợp phần: tham vọng hạ tầng của TP.HCM
Những ngày qua, công trường dự án Trung tâm hành chính TP.HCM và quảng trường trung tâm tại Thủ Thiêm, tổng vốn đầu tư gần 30.000 tỷ đồng, luôn sáng đèn thi công xuyên đêm. Đây không chỉ là hình ảnh “rực sáng về đêm” có tính biểu tượng, mà là chiến lược thi công nhằm tận dụng tối đa quỹ thời gian, giảm áp lực tiến độ trong các giai đoạn sau. Khi máy móc hoạt động liên tục và một số khu vực được tổ chức làm việc vào ban đêm, thành phố thể hiện rõ quan điểm: chậm trễ không phải là lựa chọn có thể chấp nhận.
Toàn bộ khu đất được tổ chức thành 4 dự án thành phần, gồm Trung tâm hành chính TP.HCM, Trung tâm hội nghị – biểu diễn, quảng trường trung tâm thành phố cùng hệ thống hạ tầng kỹ thuật, công trình phụ trợ và hầm xe khu vực công viên cảnh quan. Trong đó, Trung tâm hành chính TP.HCM có tổng mức đầu tư khoảng 18.492 tỷ đồng, với tổng diện tích sàn khoảng 272.000m², đáp ứng chỗ làm việc cho khoảng 8.000 cán bộ, công chức, viên chức và người lao động.
Cấu trúc này cho thấy dự án hạ tầng tại Thủ Thiêm không dừng lại ở việc dựng lên một trụ sở chính quyền mới, mà là xây cả “hệ sinh thái quyền lực – công cộng”: nơi làm việc, nơi hội họp – biểu diễn và một quảng trường trung tâm, công viên cảnh quan được mở cho người dân. Nếu vận hành tốt, đây sẽ là ví dụ hiếm hoi về một trung tâm hành chính không quay lưng với đời sống đô thị, mà hòa vào dòng chảy của thành phố.
Từ mô hình 'công sở mở' đến trải nghiệm công dân: lợi ích hay khẩu hiệu?
Điều TP.HCM hứa hẹn với người dân không chỉ là một tòa nhà mới, mà là một cách làm việc mới. Dự án Trung tâm hành chính TP.HCM có tổng diện tích sàn khoảng 272.000m², đáp ứng chỗ làm việc cho khoảng 8.000 cán bộ, công chức và phục vụ 1.500–2.000 lượt người dân, doanh nghiệp mỗi ngày qua hệ thống một cửa hiện đại. Công trình được định hướng xây dựng theo mô hình “công sở mở”, tích hợp hạ tầng số, chú trọng không gian xanh, mặt nước và cảnh quan sinh thái.
Theo định hướng, công trình sẽ ứng dụng hạ tầng số, tổ chức không gian theo mô hình hiện đại và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động của cơ quan hành chính cũng như việc tiếp cận dịch vụ công của người dân, doanh nghiệp. Câu hỏi là: liệu những lời hứa này có trở thành trải nghiệm cụ thể – từ quy trình một cửa bớt giấy tờ, thời gian xử lý hồ sơ rút ngắn, cho đến không gian chờ đợi dễ chịu hơn – hay lại chỉ là bộ khung kiến trúc đẹp nhưng bên trong vẫn là “tinh thần công sở cũ”?
Về mặt đô thị, quảng trường trung tâm và công viên cảnh quan nếu được vận hành như không gian công cộng thực sự, có thể trở thành “phòng khách” ngoài trời của thành phố, thay vì khoảng sân rộng bị rào kín trước cửa các cơ quan công quyền. Thủ Thiêm 30000 tỷ sẽ được người dân đánh giá không phải bằng số tầng hay diện tích sàn, mà bằng việc họ có cảm thấy dễ tiếp cận hơn, được tôn trọng hơn mỗi khi cần đến chính quyền hay không.
Đường đến 2028: chạy đua với thời gian hay với kỳ vọng?
Theo kế hoạch, toàn bộ dự án được triển khai trong giai đoạn 2026–2028. Nếu bảo đảm tiến độ đề ra, đến năm 2028, khu vực Thủ Thiêm sẽ hình thành một tổ hợp mới với trung tâm hành chính – chính trị, trung tâm hội nghị – biểu diễn, quảng trường và hệ thống không gian cảnh quan trên khu đất hơn 46ha, kết nối với hệ thống giao thông công cộng, trong đó có tuyến metro số 2 Bến Thành – Thủ Thiêm. Về mặt thời gian, đây là một lịch trình tham vọng cho một dự án hạ tầng phức tạp như vậy.
Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án là 29.591 tỷ đồng, thực hiện theo hợp đồng BT với cơ chế thanh toán kết hợp bằng quỹ đất và ngân sách Nhà nước. Điều này khiến Thủ Thiêm 30000 tỷ không chỉ là bài kiểm tra về tiến độ xây dựng, mà còn về minh bạch tài chính, hiệu quả sử dụng đất công và khả năng tránh lặp lại các vết xe đổ của những dự án đổi đất lấy hạ tầng trước đây.
TP.HCM là đầu tàu kinh tế, GRDP bình quân đầu người cao hơn 1,7 lần mức trung bình cả nước, nên dư địa đầu tư vào một trung tâm hành chính xứng tầm là có thật. Vấn đề là: nếu đến 2028, tổ hợp này chỉ là một biểu tượng quyền lực đóng kín, xa lạ với trải nghiệm công dân, thì mọi con số tăng trưởng sẽ khó bù đắp được cảm giác hụt hẫng. Ngược lại, nếu nền móng đang được thi công xuyên đêm hôm nay dẫn tới một trung tâm hành chính thân thiện, minh bạch, hiệu quả, Thủ Thiêm sẽ không chỉ là điểm sáng trên bản đồ bất động sản, mà còn trên bản đồ quản trị đô thị.
