Từ thị trấn đảo đến trung tâm tài chính du lịch quốc tế
Quy hoạch Dương Đông là đồ án phát triển khu đô thị trung tâm của đặc khu Phú Quốc, với định hướng biến khu vực này thành hạt nhân hành chính, tài chính, thương mại và du lịch, tổ chức lại không gian từ sân bay cũ đến các bãi biển, nhằm xây dựng một đô thị biển đảo hiện đại, mật độ cao nhưng vẫn gắn với hệ sinh thái tự nhiên và mục tiêu trở thành trung tâm dịch vụ, du lịch sinh thái biển tầm quốc tế. Điểm nhấn táo bạo nhất là kế hoạch xây dựng tháp chọc trời 99 tầng tại khu vực sân bay cũ, như một biểu tượng mới của đặc khu Phú Quốc. Cùng với đó, Dương Đông được định hướng trở thành trung tâm hành chính, chính trị, văn hóa, thể dục thể thao, đồng thời đảm nhiệm vai trò trung tâm tài chính, thương mại, du lịch và đô thị hỗn hợp chủ đạo của toàn đặc khu. Quy mô quy hoạch gần 6.085ha với dân số dự kiến khoảng 233.000 người cho thấy đây không chỉ là một dự án chỉnh trang đô thị, mà là bước nhảy chiến lược để tái định vị Phú Quốc trên bản đồ kinh tế-du lịch khu vực.
Tháp chọc trời 99 tầng: biểu tượng hay canh bạc quy hoạch?
Việc đặt tháp chọc trời 99 tầng ở khu vực sân bay cũ là lựa chọn mang tính tuyên ngôn: Phú Quốc không muốn chỉ là điểm đến nghỉ dưỡng, mà là một đặc khu Phú Quốc với tham vọng trở thành trung tâm tài chính du lịch và thương mại của vùng biển Tây Nam. Theo quy hoạch, khu nhà ở, thương mại, dịch vụ du lịch hỗn hợp cao tầng tại đây được phép xây dựng công trình cao tối đa 99 tầng, tạo điểm nhấn kiến trúc cho toàn bộ không gian đô thị Dương Đông. Về mặt hình ảnh, nếu được triển khai, tòa tháp này sẽ là công trình biểu tượng mới, sánh cùng nhà ga hình chim phượng hoàng tại cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, nơi được kỳ vọng trở thành điểm đến của Hội nghị APEC 2027. Nhưng về thực chất, tháp 99 tầng chỉ có ý nghĩa khi xung quanh nó là một hệ sinh thái dịch vụ tài chính, thương mại, hội nghị, y tế và du lịch chất lượng cao. Nếu không, biểu tượng dễ trở thành công trình đơn lẻ, khó tạo sức kéo phát triển kinh tế khu vực như kỳ vọng.
Quy hoạch Dương Đông: đô thị biển đảo đa chức năng
Đồ án quy hoạch Dương Đông được triển khai theo hai giai đoạn: ngắn hạn đến năm 2030 và dài hạn đến năm 2040, cho thấy tầm nhìn dài hơi thay vì một cuộc "làm mới" vội vàng. Không gian đô thị được tổ chức thành nhiều nhóm chức năng: trung tâm đô thị, khu dân cư, khu tái định cư, khu hỗn hợp, dịch vụ du lịch ven biển, công trình công cộng – dịch vụ, công viên, quảng trường, đô thị sinh thái mật độ thấp và đất nông nghiệp sinh thái. Điểm đáng chú ý là sự ưu tiên cho không gian xanh và tiếp cận công cộng. Các công viên, quảng trường được tổ chức theo hướng mở, tạo điều kiện để người dân và du khách tiếp cận, sử dụng. Dọc các bãi biển, sông, hồ và suối, quy hoạch định hướng hình thành chuỗi công viên công cộng gắn với không gian mở, cảnh quan sinh thái và các tuyến dạo bộ, cùng mạng lưới đường đi bộ, đường xe đạp kết nối liên hoàn với khu vui chơi và khu dân cư. Nếu thực hiện đúng, Dương Đông có cơ hội trở thành mẫu đô thị biển đảo cân bằng giữa tăng trưởng và chất lượng sống.
Đặc khu Phú Quốc trên đường trở thành khu kinh tế đặc biệt
Quy hoạch Dương Đông diễn ra song song với một bước đi thể chế quan trọng: đề án công nhận toàn bộ đặc khu Phú Quốc, diện tích tự nhiên 575,29km², là khu kinh tế đặc biệt. Chiều 19/10, UBND tỉnh tổ chức cuộc họp nghe báo cáo, cho ý kiến về dự thảo đề án này, với mục tiêu khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế biển, đảo và tạo động lực phát triển trong giai đoạn mới. Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mừng khẳng định đặc khu Phú Quốc cơ bản đáp ứng các điều kiện theo Luật Phát triển đô thị và nghị định hướng dẫn để đề nghị công nhận là khu kinh tế đặc biệt. Định hướng phát triển là đưa Phú Quốc trở thành trung tâm dịch vụ, du lịch sinh thái biển tầm quốc tế, đồng thời tăng cường kết nối với các thị trường khu vực và thế giới. Lộ trình thực hiện kéo dài đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, với yêu cầu xây dựng mô hình quản lý tích hợp, phân cấp, phân quyền mạnh hơn, phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số và bảo đảm quốc phòng, an ninh. Đề án cũng gợi mở việc nghiên cứu, kiến nghị thành lập khu thương mại tự do tại Phú Quốc, cho thấy tham vọng rõ ràng về vai trò cửa ngõ giao thương quốc tế.
Tác động kinh tế – xã hội: cơ hội lớn, thách thức không nhỏ
Nhìn vào các con số tăng trưởng, có thể thấy Phú Quốc đã bước vào giai đoạn bùng nổ: trong 9 tháng năm 2026, tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn đạt hơn 39.166 tỷ đồng, tăng 39,41% so với cùng kỳ; vốn đầu tư toàn xã hội đạt hơn 60.261 tỷ đồng. Những kết quả này là nền tảng để mạnh dạn đặt mục tiêu khu kinh tế đặc biệt và trung tâm tài chính du lịch. Tuy nhiên, tốc độ phát triển cao luôn đi kèm rủi ro về quá tải hạ tầng, chênh lệch lợi ích và áp lực lên môi trường. Quy hoạch Dương Đông đã tính đến khu tái định cư nhằm bảo đảm nơi ở ổn định cho người dân, cán bộ, công chức, cùng mạng lưới giao thông đối ngoại kết nối bằng các tuyến ĐT.975B và ĐT.973. Nhưng để phát triển kinh tế khu vực bền vững, Phú Quốc cần tránh mô hình "bất động sản hóa" đặc khu, thay vào đó phải đặt trọng tâm vào dịch vụ chất lượng cao, kinh tế biển, du lịch sinh thái và các ngành gắn với tri thức, công nghệ. Nếu không, tháp 99 tầng và những con số tăng trưởng ấn tượng sẽ khó chuyển hóa thành chất lượng sống tốt hơn cho cư dân đảo.
