Vành đai 3 TP.HCM là gì và vì sao mốc 80% mang tính bước ngoặt?
Vành đai 3 TP.HCM là tuyến đường bao quanh vùng đô thị trung tâm, kết nối các hướng giao thông liên tỉnh và liên vùng, giúp phân tán lưu lượng xe khỏi khu lõi, giảm phụ thuộc vào các trục xuyên tâm hiện hữu và tạo quỹ không gian mới cho phát triển đô thị – công nghiệp – dịch vụ. Vành đai 3 TP.HCM đã đạt trên 80% khối lượng thi công theo hợp đồng, đánh dấu bước ngoặt từ giai đoạn nền móng sang giai đoạn hoàn thiện các hạng mục then chốt như nút giao và mặt đường. Mốc 80% này cho thấy tiến độ giao thông không còn là kế hoạch trên giấy mà đã bước vào đoạn nước rút, với mục tiêu đưa toàn tuyến vào khai thác trong năm 2026 theo Nghị quyết số 57/2022/QH15 và chỉ đạo của Chính phủ.
Tiến độ giao thông: Vành đai 3, nút giao An Phú, Quốc lộ 50 và Vành đai 2 đang ở đâu?
Điểm sáng lớn nhất hiện nay là Vành đai 3 TP.HCM với sản lượng thi công đạt trên 80% khối lượng theo hợp đồng, các gói thầu xây lắp đều đang trong giai đoạn nước rút để kịp mục tiêu đưa vào khai thác trong năm 2026. Nút giao An Phú – một trong những nút giao quan trọng nhất phía Đông thành phố – đã hoàn thành 75% khối lượng, sau khi UBND Thành phố điều chỉnh thời gian thực hiện dự án đến quý 3/2027 theo Quyết định 4548/QĐ-UBND. Trong bức tranh chung về tiến độ giao thông, Quốc lộ 50 đã đạt 98% khối lượng và dự kiến hoàn thành trong tháng 12/2026, còn Vành đai 2 đang triển khai 4/5 gói thầu chính, phấn đấu hoàn thành vào cuối năm 2027. Bức tranh này cho thấy một cụm dự án giao thông trọng điểm cùng tăng tốc, tạo nền hạ tầng đồng bộ thay vì từng mảnh lẻ tẻ.
Nút giao An Phú: 75% tiến độ cho một điểm nghẽn sống còn
UBND Thành phố đã chính thức điều chỉnh thời gian thực hiện dự án nút giao thông An Phú đến quý 3/2027, với khối lượng thực hiện hiện tại đạt 75% và được đánh giá là “đáp ứng yêu cầu” tiến độ. Đây không chỉ là con số đẹp trên báo cáo mà là thước đo cho khả năng tháo gỡ một trong những điểm nghẽn phức tạp nhất trên trục cửa ngõ phía Đông. Ban Giao thông cho biết dự kiến dự án sẽ hoàn thành vào quý 2/2027 – nghĩa là còn khá ít dư địa cho sự chậm trễ, nhất là khi việc bàn giao mặt bằng cho các hạng mục như trụ T1, mố M1 và đường đầu cầu nhánh N1.2 vẫn đang bị kéo dài. Nếu phần mặt bằng này không được giải quyết đúng hạn, 75% hôm nay rất dễ trở thành “ngưỡng trần” thay vì bước đệm. Đây là phép thử thực tế cho khả năng phối hợp giữa các sở ngành và địa phương trong một dự án nút giao quy mô lớn.
Những thách thức phía sau con số 80% và cuộc đua thông xe 2026
Đằng sau con số 80% của Vành đai 3 là chuỗi thách thức không nhỏ. Ban Giao thông thừa nhận trong buổi họp báo ngày 13/08/2026 rằng các tháng đầu năm ghi nhận giá nhiên liệu, vật liệu tăng đột biến, cùng với tình trạng khan hiếm nhựa đường nhập khẩu và bê tông nhựa do xung đột quân sự tại Trung Đông, đã tác động trực tiếp đến tiến độ dự án. Để giữ được lịch thông xe 2026, Ban Giao thông buộc phải siết lại kỷ luật thi công: tăng cường chỉ đạo nhà thầu, điều chuyển khối lượng khỏi những đơn vị chậm tiến độ, đồng thời đề nghị các sở ngành xây dựng chỉ số giá để kịp điều chỉnh, giảm áp lực tài chính cho nhà thầu. Trên công trường, nhiều hạng mục phải thi công 2–3 ca mỗi ngày, trong khi UBND Thành phố cũng phải xem xét nâng công suất các mỏ đá để đảm bảo nguồn vật liệu. "Các gói thầu xây lắp đang trong giai đoạn nước rút, phấn đấu hoàn thành, đưa vào khai thác trong năm 2026" – tuyên bố này thể hiện quyết tâm, nhưng cũng đồng nghĩa bất kỳ trục trặc nào về mặt bằng hay vật liệu đều có thể đẩy kế hoạch thông xe 2026 khỏi tầm tay.
Cụm 5 dự án trọng điểm: khi Vành đai 3 chỉ là một mảnh ghép
Vành đai 3 TP.HCM, nút giao An Phú, Quốc lộ 50, Vành đai 2 và nút giao Mỹ Thủy đang tạo thành một cụm 5 dự án giao thông trọng điểm được đồng loạt đẩy nhanh trong giai đoạn 2026–2027. Dự án xây dựng, mở rộng Quốc lộ 50 đã hoàn thành 98% và chuẩn bị cán đích vào tháng 12/2026; nút giao Mỹ Thủy được dự kiến hoàn thành quý 1/2027 sau khi vướng mắc mặt bằng được tháo gỡ vào tháng 6/2026. Vành đai 2 cũng đang tăng mũi thi công với khoảng 15 mũi, nhiều hạng mục tổ chức 2–3 ca/ngày để kịp hoàn thành cuối năm 2027. Đặt trong tổng thể này, Vành đai 3 không còn là “ngôi sao đơn lẻ” mà là trục xương sống, chỉ phát huy hết giá trị khi được đồng bộ với các nút giao và tuyến kết nối xung quanh. Nếu một trong những mảnh ghép – đặc biệt là nút giao An Phú hoặc nút Mỹ Thủy – chậm lại, lợi ích của thông xe 2026 sẽ bị giảm rõ rệt.
