Bản đồ khách quốc tế Việt Nam đang thay đổi theo hướng ít phụ thuộc Đông Bắc Á
Sự thay đổi bản đồ khách du lịch quốc tế tới Việt Nam là xu hướng dịch chuyển cơ cấu thị trường, khi tỷ trọng khách từ các thị trường truyền thống Đông Bắc Á giảm dần, nhường chỗ cho đà tăng mạnh của khách du lịch châu Âu Việt Nam, cùng với sự trở lại đầy ấn tượng của du lịch Nga tăng trưởng, qua đó tạo ra cấu trúc mới cho ngành du lịch và buộc Việt Nam phải điều chỉnh chiến lược thị trường lẫn sản phẩm để giữ đà tăng trưởng bền vững. Điểm nổi bật là tổng lượng khách quốc tế Việt Nam 7 tháng đầu năm đạt khoảng 13,9–13,92 triệu lượt, tăng gần 14% và lập kỷ lục mới so với cùng kỳ trước đó. Từ con số gần 14 triệu lượt, Việt Nam đã hoàn thành khoảng 56% mục tiêu 25 triệu khách quốc tế cả năm, cho thấy sức bật rõ rệt của ngành sau giai đoạn phục hồi hậu đại dịch. Cái giá của sự tăng trưởng này là cơ cấu thị trường không còn quen thuộc như trước: Trung Quốc và Hàn Quốc vẫn dẫn đầu về quy mô nhưng không còn là động lực duy nhất, khi đồ thị tăng trưởng nghiêng mạnh về phía châu Âu và Nga.
Châu Âu trở thành “điểm sáng” mới: cơ hội đa dạng hóa thị trường
Nếu phải chọn một từ khóa cho bức tranh khách quốc tế Việt Nam hiện nay, đó là "châu Âu bứt phá". Trong 7 tháng đầu năm, khách châu Âu đến Việt Nam đạt khoảng 2,35 triệu lượt, tăng 53,4% so với cùng kỳ, mức tăng mạnh nhất trong các khu vực. Câu chuyện khách du lịch châu Âu Việt Nam không chỉ là câu chuyện về số lượng, mà còn là về chất lượng chi tiêu và thời gian lưu trú dài hơn, đặc trưng của thị trường xa. Đáng chú ý, nhiều thị trường Đông Âu và Bắc Âu như Ba Lan, Czech, Thụy Điển, Thụy Sĩ đều ghi nhận mức tăng hai con số và đang hưởng lợi rõ rệt từ chính sách miễn thị thực của Việt Nam. Đây là bằng chứng sống động cho thấy khi Việt Nam dám nới lỏng visa, mở thêm đường bay thẳng và đầu tư quảng bá, bản đồ du lịch thay đổi theo hướng tích cực. Thay vì phụ thuộc vào một vài thị trường lân cận, ngành du lịch đang xây một nền khách quốc tế rộng hơn, có khả năng chống chịu tốt hơn trước biến động khu vực.
Nga tăng trưởng 174%: dấu hiệu của một “trụ cột doanh thu” mới
Trong làn sóng khách châu Âu tăng mạnh, Nga nổi lên như một hiện tượng: là một trong 10 thị trường gửi khách lớn nhất, đạt khoảng 864.000 lượt, tăng tới 174% so với cùng kỳ và gấp đôi năm 2019. Riêng tháng 7, lượng khách Nga đạt khoảng 120.914 lượt, tăng gần 119% so với cùng kỳ. Đó không chỉ là con số đẹp trên báo cáo, mà là lời nhắc rằng du lịch Nga tăng trưởng đang trở lại vị thế "trụ cột" doanh thu cho các điểm đến biển như Nha Trang, Phan Thiết, Phú Quốc. Theo đánh giá của cơ quan quản lý, cú nhảy vọt này gắn chặt với việc khôi phục đường bay trực tiếp, tăng tần suất khai thác và nhu cầu nghỉ dưỡng dài ngày của du khách Nga tại Việt Nam. Khi khách Nga thường chọn nghỉ dưỡng dài ngày, sử dụng nhiều dịch vụ lưu trú, ăn uống, spa, vui chơi, họ góp phần quan trọng vào doanh thu du lịch Việt Nam, nhất là ở các địa phương ven biển vốn đang đẩy mạnh mô hình resort. Vấn đề đặt ra là Việt Nam có dám tiếp tục đầu tư bài bản vào thị trường này để biến đà tăng nhất thời thành dòng khách ổn định lâu dài.
Trung Quốc, Hàn Quốc chững lại: lời cảnh báo về sự lệ thuộc thị trường
Trong khi châu Âu và Nga tăng tốc, hai thị trường truyền thống là Trung Quốc và Hàn Quốc lại đang cho thấy dấu hiệu chững lại. Trung Quốc vẫn là thị trường gửi khách lớn nhất, với khoảng hơn 3,084–3,1 triệu lượt trong 7 tháng, chiếm trên 22% tổng lượng khách quốc tế, nhưng đã giảm khoảng 1,1% so với cùng kỳ. Hàn Quốc giữ vị trí thứ hai về quy mô với hơn 2,4 triệu lượt, song lượng khách giảm 5,5% trong 7 tháng; riêng tháng 7, khách Hàn giảm tới 28,6% so với cùng kỳ. Nguyên nhân không chỉ từ nhu cầu nội địa mà còn từ những yếu tố bên ngoài: đầu năm, giá vé máy bay tăng vì phụ thu nhiên liệu liên quan đến xung đột Mỹ–Iran, khiến nhu cầu du lịch bị ảnh hưởng. Thêm vào đó là yếu tố thời tiết khi Phú Quốc vào mùa mưa, làm suy yếu sức hút của một trong những điểm đến được khách Hàn yêu thích. Những biến động này không có nghĩa hai thị trường đang "quay lưng" với Việt Nam, nhưng là lời cảnh báo rõ ràng: nếu tiếp tục lệ thuộc vào vài nguồn khách chính, ngành du lịch sẽ dễ bị tổn thương trước những cú sốc ngoài tầm kiểm soát.
Doanh thu hơn 580.000 tỷ và yêu cầu tái thiết chiến lược dài hạn
Gần 14 triệu lượt khách quốc tế trong 7 tháng không chỉ là thành tích về lượng mà đã chuyển hóa trực tiếp thành tiền cho nền kinh tế. Doanh thu dịch vụ lưu trú và ăn uống ước đạt khoảng 580,6 nghìn tỷ đồng, tăng 15,9% so với cùng kỳ. Nhiều địa phương du lịch trọng điểm như Quảng Ninh, Khánh Hòa, Đà Nẵng, Lâm Đồng, Huế, Hà Nội, TP.HCM đều ghi nhận mức tăng hai con số về doanh thu lưu trú và ăn uống. Đây là “lá phiếu” mạnh mẽ cho thấy khách quốc tế Việt Nam đang thực sự chi tiêu, chứ không chỉ dừng ở việc ghé qua. Theo cơ quan quản lý du lịch, giai đoạn cao điểm đón khách quốc tế của Việt Nam rơi vào cuối quý III và quý IV; việc duy trì chính sách thị thực mở, mở rộng kết nối hàng không, đa dạng hóa sản phẩm và xúc tiến tại các thị trường trọng điểm sẽ là chìa khóa để tiếp tục giữ đà tăng trưởng. Kết luận rõ ràng là: bản đồ du lịch thay đổi theo hướng đa cực hơn, và Việt Nam buộc phải đi trước một bước bằng cách thoát khỏi tư duy "sống nhờ" vài thị trường truyền thống, chuyển sang chiến lược đa dạng hóa khách, phân khúc sản phẩm và nâng chất lượng trải nghiệm. Nếu làm được, con số 580.000 tỷ mới chỉ là bước khởi đầu cho một chu kỳ tăng trưởng dài hạn.
