Phú Quốc chọn con đường mở rộng sân bay gắn với hệ sinh thái hàng không
Điều chỉnh quy hoạch sân bay Phú Quốc là việc Bộ Xây dựng phê duyệt lại tổng thể sử dụng đất, hạ tầng khu bay, kỹ thuật và dịch vụ hàng không cho giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến 2050, với mục tiêu vừa đáp ứng nhu cầu tổ chức Tuần lễ Cấp cao APEC 2027, vừa tạo nền tảng xây dựng hệ sinh thái hàng không khép kín cạnh tranh trong dài hạn. Điểm mấu chốt của quyết định này là: Phú Quốc không chỉ “nới” sân bay để đón thêm khách, mà tái thiết toàn bộ hạ tầng hàng không. Việc điều chỉnh diễn ra khi dự án sân bay Phú Quốc mở rộng đang bước vào giai đoạn tăng tốc, nhằm kịp đưa toàn bộ hệ thống vào khai thác đồng bộ trước tháng 4/2027 để phục vụ APEC 2027 Việt Nam như cửa ngõ quốc tế có chuẩn phục vụ cao. Đây là lựa chọn mang tính chiến lược: hoặc chỉ nâng cấp vừa đủ cho sự kiện, hoặc dùng APEC như cú hích xây dựng cực tăng trưởng mới cho đảo Ngọc.
Khu bay và sân đỗ: mở rộng để xử lý lưu lượng APEC rồi giữ đà đến 2050
Hạ tầng khu bay là nền tảng cho mọi tham vọng của sân bay Phú Quốc mở rộng. Quy hoạch mới kéo dài đường lăn song song hiện hữu về hai phía để đồng bộ với đường cất hạ cánh, đồng thời bổ sung thêm đường lăn song song, đường lăn nối và đường lăn thoát nhanh nhằm tăng năng lực khai thác. Điều này không chỉ giảm thời gian chiếm dụng đường băng mà còn giúp tăng số chuyến bay mà sân bay có thể xử lý trong khung giờ cao điểm APEC 2027 Việt Nam. Ở khu sân đỗ, sự thay đổi mang tính bước ngoặt. Theo quy hoạch tháng 4/2025, sân đỗ trước nhà ga T2 và sân đỗ hiện hữu chỉ dự kiến khoảng 30 vị trí vào năm 2030, tối đa 45 vị trí năm 2050. Với phương án mới, khu vực này tăng lên khoảng 42 vị trí ngay giai đoạn đầu, đồng thời bổ sung sân đỗ khoảng 45 vị trí giữa nhà ga T1 và nhà khách VIP/hàng không chung. Tầm nhìn đến 2050, sân đỗ vẫn còn dư địa mở rộng trên quỹ đất dự trữ khi nhu cầu tăng. Đây là cách làm khôn ngoan: không dàn trải quá mức, nhưng chừa rõ “đường thoát” cho tăng trưởng lâu dài.
Bên trong hậu trường: xây hệ sinh thái hàng không khép kín thay vì vá chỗ yếu
Phần hấp dẫn nhất của quy hoạch sân bay nằm ở nơi hành khách hiếm khi để ý: hệ thống hạ tầng hàng không phía sau sân đỗ. Tổng nhu cầu sử dụng đất của sân bay Phú Quốc sau điều chỉnh khoảng 1.040,43 ha, trong đó có 558,69 ha do hàng không dân dụng quản lý, 62,98 ha do quân sự quản lý và 418,76 ha dùng chung. Trong quỹ đất này, khu nhà xưởng sửa chữa, bảo dưỡng tàu bay (hangar) phía Bắc được mở rộng từ 24,7 ha lên 30,4 ha, tăng khoảng 23% so với quy hoạch trước. Chuỗi phục vụ bay tiếp tục được khép kín bằng việc điều chỉnh cơ sở cung cấp xăng dầu hàng không từ phía Đông Nam lên phía Bắc, tăng diện tích từ khoảng 6,3 ha lên 7,2 ha, cùng với nhà máy cung cấp suất ăn hàng không chuyển về phía Đông Nam nhà ga T2, gần khu vực phục vụ hành khách và sân đỗ mới. Khi tàu bay có nơi đỗ, được tiếp nhiên liệu, cung cấp suất ăn, dịch vụ mặt đất, kiểm tra và bảo dưỡng ngay trong một hệ thống, sân bay Phú Quốc tiến gần mô hình hệ sinh thái hàng không khép kín, giúp giảm phụ thuộc, tăng độ tin cậy, và tạo bản sắc riêng trong cạnh tranh.
51 ha khách sạn – thương mại: sân bay thành cực dịch vụ chứ không chỉ là điểm đón trả
Quy hoạch sân bay Phú Quốc không dừng ở khung kỹ thuật mà mở rộng sang kinh tế dịch vụ. Khoảng 51 ha phía Nam sân bay và phía Nam khu VIP, hàng không chung được dành cho khách sạn, thương mại và dịch vụ, đồng thời bố trí văn phòng cho thuê và trung tâm điều hành của các hãng hàng không. Việc bổ sung khu khách sạn, thương mại dịch vụ vừa phục vụ nhu cầu lưu trú trong dịp APEC 2027, vừa đáp ứng nhu cầu thường xuyên của hành khách, tổ bay, chuyên gia và nhân viên làm việc tại sân bay[sRC:860521]. Đây là bước chuyển quan trọng về tư duy: sân bay không chỉ là điểm đón – tiễn mà trở thành cực dịch vụ có sức hút. Khi nhu cầu của tổ bay, chuyên gia, doanh nghiệp, khách quốc tế và khách hội nghị được đáp ứng ngay tại chỗ, không gian kinh tế quanh sân bay có thể phát triển thành “đô thị hàng không” mini. Sự kết nối giữa hạ tầng hàng không và dịch vụ lưu trú – thương mại tạo ra chuỗi giá trị mới cho Phú Quốc, kéo dài thời gian chi tiêu của khách, đồng thời nâng cấp trải nghiệm từ điểm chạm đầu tiên đến khi rời đảo.
Đào tạo 12,6 ha nhân lực: hoàn thiện mảnh ghép dài hạn cho hạ tầng hàng không
Một điểm khiến quy hoạch sân bay Phú Quốc đáng chú ý là cách coi nguồn nhân lực như một phần không thể thiếu của hạ tầng hàng không. Khoảng 12,6 ha đất dự phòng phía Bắc sân bay được bổ sung cho cơ sở đào tạo hàng không, hạng mục chưa từng xuất hiện trong quy hoạch năm 2025. Điều này cho thấy định hướng dài hạn: không chỉ xây đường băng, nhà ga, sân đỗ, hangar hay nhà máy suất ăn, mà xây luôn nơi tạo ra đội ngũ vận hành, kỹ thuật, dịch vụ tương thích với chuẩn quốc tế. Theo một chuyên gia hàng không, với hạ tầng được đầu tư đồng bộ, công nghệ hiện đại và dịch vụ theo chuẩn quốc tế, sân bay Phú Quốc có thể trở thành “cửa ngõ” tạo trải nghiệm liền mạch, an toàn và đẳng cấp. Nếu các hạng mục được đưa vào khai thác đồng bộ từ tháng 4/2027 như kế hoạch, Phú Quốc sẽ bước qua APEC không chỉ với hình ảnh một điểm đến du lịch, mà là một trung tâm hạ tầng hàng không có chiều sâu, đủ dư địa phát triển lâu dài và nâng năng lực quốc gia trên bản đồ giao thông hàng không khu vực.
