Từ kết nối nhân tài đến giải bài toán của thành phố
Mạng lưới trí thức là cơ chế kết nối thường xuyên giữa chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp để đưa tri thức vào giải quyết vấn đề thực tiễn, thay vì chỉ dừng ở trao đổi học thuật. Chiều 30/10, Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng tổ chức hội thảo “Kết tinh tri thức - Tăng tốc đổi mới”, quy tụ chuyên gia, nhà khoa học, doanh nhân cùng đại diện trường đại học, viện và hiệp hội. Đây là hướng đi đáng chú ý: thành phố không thể trông chờ đổi mới sáng tạo chỉ bằng lời kêu gọi nhân tài trở về, mà cần biến chuyên môn thành năng lực sản xuất và dịch vụ. Với vai trò trung tâm công nghiệp, logistics và kinh tế biển, Hải Phòng cần tri thức để tăng năng suất, sức cạnh tranh và tạo động lực tăng trưởng mới.
Bởi vậy, trọng tâm của hội thảo không chỉ là tìm cách thu hút người giỏi, mà còn là dựng đầu mối quy tụ chuyên gia, giao cho họ những bài toán rõ ràng và nối Nhà nước, nhà khoa học với nhà đầu tư. Thành phố hiện có 162 giáo sư, phó giáo sư là người Hải Phòng đang nghiên cứu, giảng dạy tại các trường và viện trên địa bàn; bên cạnh đó là chuyên gia, trí thức trẻ và du học sinh ở các trung tâm tri thức trong và ngoài nước. Con số ấy cho thấy nguồn lực đã hiện hữu. Thách thức là tạo môi trường làm việc đủ tốt, cơ chế phối hợp thông suốt và cơ hội để nghiên cứu đi đến ứng dụng.
Mạng lưới chỉ có giá trị khi chuyên gia được giao việc
Hải Phòng đã có chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài, trong đó Nghị quyết 53/2025/NQ-HĐND quy định cơ chế đặt hàng chuyên gia với mức hỗ trợ từ 30 đến 100 triệu đồng mỗi tháng. Thành phố cũng phê duyệt bảy bài toán chiến lược cho năm 2026, gồm điều hành vĩ mô, chống ngập đô thị, logistics thông minh, công nghiệp thiết bị bay không người lái, an toàn thực phẩm và bản đồ số khu công nghiệp, đầu tư. Đây là bước chuyển đúng hướng: chính sách đãi ngộ cần đi cùng nhiệm vụ cụ thể, để chuyên gia nhìn thấy nơi năng lực của mình có thể tạo ra kết quả.
Hội thảo đồng thời đặt ra những nút thắt khó né tránh: thiếu môi trường làm việc chuyên nghiệp, vướng tài chính, khó thương mại hóa nghiên cứu và liên kết chưa chặt giữa Nhà nước, viện trường với doanh nghiệp. Nếu chỉ đo thành tích bằng bằng cấp hay số cuộc gặp, mạng lưới sẽ khó tạo tác động. Thành phố cần đánh giá bằng kết quả thực tiễn, mở cơ chế đặt hàng trực tiếp và giúp doanh nghiệp tiếp nhận, khai thác tài sản trí tuệ. Sở Khoa học và Công nghệ cho biết sẽ tiếp thu ý kiến để tham mưu thành chương trình, đề án và hành động cụ thể.
Từ trí thức toàn cầu đến kết nối công nghệ
Sáng 3/11, Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức phiên kết nối cung cầu công nghệ giữa tổ chức, doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp nước ngoài. Đoàn doanh nghiệp Đài Loan có sáu đơn vị hoạt động trong các lĩnh vực như công nghệ sinh học thủy sản, năng lượng tái tạo và năng lượng biển, môi trường, kinh tế tuần hoàn, điện tử và bán dẫn. Phiên kết nối tạo cơ hội để doanh nghiệp Hải Phòng tiếp cận giải pháp, thiết bị, tìm đối tác chuyển giao và ứng dụng công nghệ, cũng như hợp tác đầu tư, nâng cấp dây chuyền và mở rộng thị trường.
Điểm đáng giá là chuyển từ giao thương đơn thuần sang hợp tác nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ. Để kết nối công nghệ tạo hiệu quả lâu dài, doanh nghiệp cần nêu đúng nhu cầu; đối tác phải chứng minh giải pháp phù hợp; còn cơ quan công quyền cần hỗ trợ thủ tục chuyển giao và sở hữu trí tuệ. Phiên cung cầu công nghệ vì thế bổ sung một mắt xích thiết yếu cho mạng lưới trí thức: tri thức có thể gặp nhu cầu thị trường, còn doanh nghiệp có thêm đường tiếp cận năng lực quốc tế. Nếu các cuộc gặp được tiếp nối bằng dự án cụ thể, đổi mới sáng tạo mới có cơ hội đi vào sản phẩm và năng suất.
Đo thành công bằng kết quả ứng dụng
Hải Phòng đã ra mắt sáng kiến “1 giờ cho Hải Phòng” và vận hành hộp thư tritueguiquehuong@haiphong.gov.vn để kết nối trí thức đóng góp cho thành phố. Sở cũng định hướng chuyển các đề xuất thành nhiệm vụ tư vấn chính sách, chuyển giao công nghệ, cố vấn doanh nghiệp và chương trình giải quyết bài toán phát triển. Đây là cách mở rộng sự tham gia của chuyên gia trong nước và quốc tế mà không buộc mọi người phải trở về làm việc toàn thời gian.
Tuy nhiên, số lượng thành viên hay phiên kết nối không nên là thước đo cuối cùng. Câu hỏi quan trọng hơn là bao nhiêu vấn đề của thành phố được giải quyết, nghiên cứu nào được thương mại hóa và doanh nghiệp nào nâng được năng lực cạnh tranh nhờ công nghệ mới. Hải Phòng đang xây những cây cầu cần thiết giữa nhân tài, chính quyền và thị trường; phần quyết định nằm ở khả năng biến cầu nối thành hợp đồng, dự án và ứng dụng. Khi tri thức được giao việc, được hỗ trợ và được đánh giá bằng giá trị tạo ra, mạng lưới mới trở thành động lực thực chất cho đổi mới sáng tạo.
