AI là công cụ hỗ trợ, không thay thế trách nhiệm công vụ
AI trong công vụ là việc sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ cán bộ xử lý thông tin, tổng hợp dữ liệu, soạn thảo văn bản và tham mưu, trong khi con người vẫn kiểm tra và chịu trách nhiệm về quyết định. Đây là hướng đi cần thiết khi cơ quan hành chính phải nâng cao hiệu quả xử lý công việc và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Ngày 21/10/2026, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Tĩnh tổ chức tập huấn, phổ biến và hướng dẫn ứng dụng AI trong thực thi công vụ. Hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối tới 69 xã, phường và thu hút hơn 2.800 người tham dự. Quy mô này cho thấy AI không còn là kỹ năng riêng của một nhóm chuyên môn: năng lực sử dụng công cụ số đang trở thành một phần của kỹ năng số cán bộ. Tuy nhiên, giá trị của đào tạo chỉ được chứng minh khi kiến thức chuyển thành quy trình làm việc chính xác, an toàn và hữu ích.
Đào tạo gắn với nhiệm vụ hành chính hằng ngày
Một khóa tập huấn có ích không dừng ở việc giới thiệu công nghệ; nó phải giúp người học giải quyết những việc đang chiếm thời gian tại cơ quan. Ở Hà Tĩnh, học viên được hướng dẫn dùng AI để xử lý thông tin, tổng hợp báo cáo, rà soát và soạn thảo văn bản hành chính, cũng như hỗ trợ các nhiệm vụ chuyên môn. Chương trình còn dành thời gian thực hành theo mô hình “1 nhiệm vụ - 1 quy trình AI - 1 sản phẩm”, giúp cán bộ thử áp dụng công cụ vào tình huống thực tế thay vì chỉ nghe lý thuyết. Cách làm này đáng chú ý vì hiệu quả công vụ không nằm ở số công cụ được cài đặt, mà ở việc giảm thao tác lặp lại và nâng chất lượng đầu ra. Khối lượng công việc và yêu cầu tiến độ có thể làm gia tăng nhu cầu ứng dụng công nghệ, nhưng nguồn tin hiện có không xác nhận đó là nguyên nhân cụ thể của các khóa tập huấn này.
Từ kỹ năng cá nhân đến phương thức điều hành số
Ngày 26/10, Văn phòng UBND tỉnh tổ chức khai mạc chương trình bồi dưỡng ứng dụng chuyển đổi số và AI trong quản trị, điều hành và thực thi công vụ hành chính công. Chương trình gồm sáu chuyên đề, trải từ tư duy chuyển đổi số, số hóa và liên thông dữ liệu đến khai thác AI để soạn thảo, tổng hợp, phân tích thông tin và xây dựng trợ lý AI chuyên biệt. Học viên thực hành với các công cụ hỗ trợ lưu trữ, nghiên cứu tài liệu, tóm tắt hồ sơ lớn, rà soát tính logic và căn cứ pháp lý của tờ trình, cũng như chuẩn bị nội dung họp. Đây là hướng đào tạo thiết thực: kỹ năng số cán bộ chỉ tạo ra thay đổi đáng kể khi được gắn với quy trình chung, dữ liệu có tổ chức và công việc phối hợp. Với mục tiêu hình thành văn hóa làm việc số, các chương trình như vậy góp phần đặt nền móng cho chính quyền số, thay vì xem AI như một tiện ích rời rạc.
Tốc độ không thể đánh đổi bằng độ tin cậy
AI có thể giúp rút ngắn một số thao tác, nhưng kết quả sinh ra không mặc nhiên chính xác hoặc phù hợp để đưa vào hồ sơ công vụ. Tập huấn tại Hà Tĩnh lưu ý nguy cơ sai sót, thiếu căn cứ, phụ thuộc quá mức vào công nghệ và rò rỉ dữ liệu khi dùng công cụ trực tuyến không đúng cách. Vì vậy, cán bộ cần kiểm chứng thông tin, bảo vệ dữ liệu và bí mật nhà nước, đồng thời tuân thủ quy định pháp luật; quyết định cuối cùng vẫn thuộc về người thực thi nhiệm vụ. Chương trình của Văn phòng UBND tỉnh cũng đặt yêu cầu an toàn thông tin và kiểm soát việc sử dụng dữ liệu cá nhân, tài liệu mật và nội dung do AI tạo ra. Đây không phải phần phụ của tập huấn trí tuệ nhân tạo mà là điều kiện để công nghệ được dùng có trách nhiệm. AI chỉ giúp cải thiện hành chính khi tiết kiệm thời gian mà không làm suy giảm độ chính xác, an toàn hay trách nhiệm giải trình.
Hà Tĩnh đang lựa chọn cách tiếp cận đúng hướng khi đưa AI vào đào tạo gắn với nghiệp vụ, đồng thời nhấn mạnh kiểm tra và bảo mật. Bước tiếp theo cần được đánh giá bằng chất lượng tham mưu, độ tin cậy của văn bản và trải nghiệm phục vụ người dân, chứ không chỉ bằng số người dự tập huấn. AI nên là trợ lý giúp cán bộ làm việc tốt hơn; con người vẫn phải là người kiểm chứng, cân nhắc và chịu trách nhiệm.
