Giáo dục là nền móng bền vững cho vùng biên
Trường nội trú biên giới là cơ sở giáo dục kết hợp tiểu học và trung học cơ sở, có điều kiện ăn ở, sinh hoạt tại trường dành cho học sinh ở các xã biên giới đất liền. Chủ trương xây dựng mô hình này là một định hướng lớn của Đảng và Nhà nước, gắn giáo dục với phát triển kinh tế - xã hội, chính sách dân tộc và ổn định địa bàn từ cơ sở.
Ý nghĩa của trường học vùng biên không dừng ở thêm lớp học hay chỗ nội trú. Khi trẻ em được tiếp cận giáo dục liên tục và điều kiện sinh hoạt phù hợp, cộng đồng có thêm cơ hội nâng cao dân trí, chất lượng nhân lực và tạo nguồn cán bộ tại chỗ. Đó cũng là cách đầu tư cho sự gắn bó lâu dài của người dân với địa bàn. Vì vậy, xây trường Gia Lai cần được nhìn nhận như một phần của chính sách phát triển và củng cố niềm tin, chứ không chỉ là một dự án xây dựng.
Cách tiếp cận này có sức thuyết phục bởi an ninh bền vững không thể chỉ dựa vào lực lượng bảo vệ, mà còn cần đời sống ổn định và cơ hội học tập cho người dân. Đầu tư cho trẻ em vùng biên là lựa chọn dài hạn: hiệu quả không đo hết bằng ngày khánh thành, mà bằng việc trường hoạt động tốt và học sinh có thể học tập, sinh hoạt đều đặn.
77.028 ngày công tạo thêm lực đẩy cho bảy công trình
Sáng 30/10, UBND tỉnh Gia Lai tổng kết Chiến dịch cao điểm 90 ngày đêm xây dựng bảy trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới, đồng thời gặp mặt các đơn vị quân đội tham gia hỗ trợ. Trong quá trình triển khai, công an và quân đội huy động 819 lượt cán bộ, chiến sĩ, đóng góp 77.028 ngày công lao động trực tiếp tại công trường. Đây là đóng góp nhân lực có trọng lượng, nhất là khi tiến độ thi công ở địa bàn xa thường chịu sức ép về lao động và tổ chức vận chuyển.
Bảy trường tại Ia Mơ, Ia Púch, Ia Pnôn, Ia Nan, Ia Dom, Ia Chia và Ia O được thiết kế với quy mô 212 lớp, phục vụ 7.108 học sinh. Chiến dịch diễn ra từ tháng 6 đến tháng 8, huy động các cấp, ngành, chủ đầu tư, nhà thầu và lực lượng vũ trang nhằm đẩy nhanh tiến độ, giữ yêu cầu chất lượng, an toàn và kịp phục vụ năm học 2026–2027.
Con số ngày công xây dựng cho thấy vai trò cụ thể của công an, quân đội: bổ sung nhân lực đúng giai đoạn cao điểm, góp phần giảm thiếu hụt lao động và đẩy nhanh thi công. Nhưng nhân lực chỉ tạo ra giá trị lâu dài khi đi cùng giám sát chất lượng, an toàn và sự phối hợp chặt chẽ với đơn vị thi công.
Có chuyển biến về tiến độ, nhưng chưa thể xem là đã xong
Tín hiệu rõ nhất sau chiến dịch là cả bảy điểm trường đã đưa khối lớp học và nhà hiệu bộ vào vận hành ổn định. Riêng điểm trường Ia Púch hoàn thành toàn bộ khối lượng ngày 25/10; sáu điểm còn lại vẫn đang hoàn thiện các hạng mục, dự kiến xong trước ngày 15/11. Như vậy, chiến dịch tạo chuyển biến thực tế: các hạng mục cốt lõi đã phục vụ hoạt động trường học, trong khi phần việc còn lại vẫn cần được theo sát.
Yêu cầu tiếp theo không chỉ là chạy đua với mốc hoàn thành. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Hải Giang đề nghị chủ đầu tư, nhà thầu và cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện công trình, tăng cường kiểm tra chất lượng, tổ chức nghiệm thu, bàn giao và quyết toán đúng quy định. Đây là bước không nên bị xem như thủ tục cuối kỳ: chất lượng công trình sẽ quyết định trường có đáp ứng an toàn và nhu cầu học tập, sinh hoạt của học sinh trong thời gian dài hay không.
Kinh nghiệm triển khai trường biên giới nói chung cũng cho thấy cần kiểm soát tiến độ theo từng dự án. Trong 21 dự án khởi công năm 2025 do lực lượng công an theo dõi, 11 dự án đã hoàn thành, sáu dự án đạt trên 90%, ba dự án khoảng 70% và một dự án đạt 63%, vẫn cần tiếp tục đẩy nhanh. Những con số này nhấn mạnh rằng huy động lực lượng có thể tạo đà, nhưng quản lý tiến độ và tháo gỡ vướng mắc mới quyết định công trình về đích.
Thước đo cuối cùng là trường học vận hành vì học sinh
Chiến dịch 90 ngày đêm đáng ghi nhận vì đã biến chủ trương thành tiến độ nhìn thấy được: lực lượng công an, quân đội trực tiếp góp sức, còn các khối lớp học và nhà hiệu bộ tại cả bảy điểm trường đã đi vào vận hành ổn định. Với học sinh và gia đình, giá trị thiết thực nằm ở cơ hội học tập, ăn ở và sinh hoạt tại trường, thay vì chỉ ở những con số trên báo cáo.
Việc đón học sinh vào nội trú tại các công trình đã hoàn thành còn giúp thử nghiệm điều kiện ăn ở, sinh hoạt và học tập trước khi đưa trường vào phục vụ thực tế. Đây là bước cần thiết để phát hiện thiếu sót sớm, thay vì chờ đến khi vận hành ổn định mới xử lý. Đồng thời, sự hiện diện của lực lượng vũ trang trong công việc dân sinh có thể góp phần củng cố niềm tin và nền tảng xã hội tại địa bàn.
Kết luận, hơn 77.000 ngày công đã tạo lực đẩy đáng kể cho việc xây trường Gia Lai, nhưng thành công không nên chỉ được tính bằng tốc độ thi công. Hoàn thiện đúng hạn, nghiệm thu nghiêm túc và duy trì chất lượng vận hành mới là phép thử cuối cùng của chiến dịch. Khi trường liên cấp thực sự đáp ứng nhu cầu học tập, sinh hoạt của trẻ em vùng biên, đóng góp của công an và quân đội mới chuyển trọn vẹn thành lợi ích lâu dài.
