Từ thành phố du lịch đến tham vọng siêu đô thị thương mại tự do
Chuyển dịch hạ tầng Đà Nẵng là chiến lược tái cấu trúc toàn diện, nhằm đưa thành phố thoát khỏi mô hình đô thị du lịch thuần túy để trở thành siêu đô thị thương mại tự do, công nghệ cao và tài chính quốc tế, với các không gian kinh tế mới gắn kết hạ tầng giao thông, logistics, số và bất động sản đô thị trong một tầm nhìn dài hạn.Đà Nẵng đang bước vào chu kỳ chuyển dịch hạ tầng quy mô lớn nhất từ trước tới nay để hiện thực hóa quy hoạch 2021-2030, tầm nhìn 2050 theo Quyết định 1287/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Điều này không chỉ là nâng cấp đường sá hay nhà ga, mà là quyết định chính trị rõ ràng: rũ bỏ hình ảnh thành phố “sống bằng du lịch nghỉ dưỡng” để xây dựng một cấu trúc kinh tế mới. Nếu TP HCM và Hà Nội phải xử lý áp lực dân số nội đô, Đà Nẵng lại chọn hướng đi khác: dùng hạ tầng làm công cụ tạo không gian kinh tế và công nghệ, định nghĩa lại phát triển đô thị Đà Nẵng theo tiêu chuẩn toàn cầu.
Khu thương mại tự do, trung tâm tài chính và khu kinh tế công nghệ cao
Lõi chiến lược của Đà Nẵng hạ tầng công nghệ là việc thiết lập khu thương mại tự do (FTZ) và trung tâm tài chính bán dẫn, coi đây là “phần mềm thể chế” dẫn dắt không gian kinh tế mới. Quốc hội đã cho phép Đà Nẵng thí điểm FTZ đầu tiên tại Việt Nam thông qua Nghị quyết 136/2024/QH15 và Nghị quyết sửa đổi 259/2025/QH15. Đáng chú ý, FTZ không gom vào một khu khép kín mà quy hoạch phân tán: logistics gắn cảng nước sâu Liên Chiểu, sản xuất công nghệ cao tại Hòa Liên, thương mại – dịch vụ và bán lẻ miễn thuế dọc dải ven biển và chân núi Bà Nà. Đây là một quyết định táo bạo: Đà Nẵng muốn toàn bộ thành phố trở thành siêu đô thị thương mại tự do chứ không chỉ vài lô đất biệt lập. Song song, thành phố đặt mục tiêu là trung tâm công nghệ cao với ưu tiên vi mạch bán dẫn, AI, dữ liệu, điện toán đám mây và dịch vụ tài chính, gắn với các công trình như Công viên phần mềm số 2, trung tâm dữ liệu AIDC DeCenter và DSAC, được hậu thuẫn bằng ưu đãi tài chính và thuế.
Siêu dự án giao thông: kết nối vùng và tái phân bố không gian kinh tế
Cuộc cách mạng hạ tầng giao thông của Đà Nẵng không nhằm “giải tắc đường” mà để mở khóa các không gian kinh tế mới cho toàn vùng kinh tế trọng điểm miền Trung. Tâm điểm là cảng nước sâu Liên Chiểu – bến cảng được xem là cửa ngõ hàng hải quốc tế, giúp phân luồng hàng hóa nặng khỏi nội đô và biến cảng Tiên Sa thành cảng đón tàu du lịch cao cấp, đồng thời giải tỏa đoàn xe tải nặng xuyên tâm thành phố. Đây là quyết định mang tính cấu trúc: du lịch được “nâng cấp” chứ không bị bỏ rơi. Trên không, quy hoạch hàng không đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt 20 triệu hành khách/năm và 100.000 tấn hàng hóa/năm, tầm nhìn 2050 nâng lên 330.000 tấn hàng hóa/năm. Tuyến LRT nối sân bay Đà Nẵng – Hội An được ưu tiên thi công năm 2027, vận hành năm 2031, rút thời gian di chuyển xuống khoảng 20 phút. Những con số này cho thấy Đà Nẵng muốn trở thành hub hàng hải – hàng không chứ không chỉ là điểm dừng chân của khách du lịch.
Kết nối Silicon Valley và cuộc chơi công nghệ chiến lược
Muốn trở thành khu kinh tế công nghệ cao, Đà Nẵng không thể chỉ dựa vào đất đai và ưu đãi thuế; thành phố cần mạng lưới vốn, công nghệ và nhân lực toàn cầu. Chính vì vậy, chuyến công tác tại Hoa Kỳ mới đây mang tính biểu tượng: tối 21/9/2026, đoàn lãnh đạo Đà Nẵng do Chủ tịch UBND Nguyễn Mạnh Hùng dẫn đầu đã tham dự tọa đàm “Da Nang - Silicon Valley Innovation & Expert Network” tại Silicon Valley. Sự kiện do Trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Đà Nẵng phối hợp cùng quỹ Janus Capital tổ chức, quy tụ nhiều doanh nhân, chuyên gia người Việt đang làm việc tại Silicon Valley. Các nhà đầu tư quốc tế không nói chung chung; họ yêu cầu rất cụ thể về hạ tầng điện, trung tâm dữ liệu, công nghệ làm mát phục vụ AI, cũng như rút ngắn thủ tục đầu tư để các tập đoàn công nghệ đặt trung tâm dịch vụ, R&D tại Đà Nẵng. Những thỏa thuận với đối tác như Cyfendo, Janus Capital, TBH Global và Patrick Long Family Office được kỳ vọng thúc đẩy mạnh mẽ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của thành phố. Đây là cuộc chơi dài hơi: nếu Đà Nẵng đáp ứng được yêu cầu hạ tầng và nhân lực bán dẫn – AI, trung tâm tài chính bán dẫn sẽ không còn là khẩu hiệu.
Bất động sản ven sông Hàn và chiến lược hút cư dân quốc tế
Hạ tầng công nghệ và tài chính sẽ khó phát triển nếu thiếu một tầng lớp cư dân quốc tế chất lượng cao sẵn sàng gắn bó lâu dài. Đà Nẵng đã nhìn thấy điều này và đưa nguồn nhân lực chất lượng cao thành “đòn bẩy” cho định hướng phát triển, với mục tiêu chiếm khoảng 42% tổng nguồn nhân lực vào năm 2030 và khoảng 50% vào 2045. Để đạt mục tiêu, thành phố chấp nhận những chính sách khác biệt: chi trả tới 150 triệu đồng mỗi tháng cho các chuyên gia đầu ngành, nhà quản trị và nhà khoa học xuất sắc, giảm đến 50% thuế thu nhập cá nhân trong 10 năm, kéo dài thị thực cư trú cho chuyên gia nước ngoài. Những ưu đãi này không chỉ là “chiêu mộ nhân tài”, mà còn tái định hình thị trường nhà ở. Khi tầng lớp chuyên gia, doanh nhân toàn cầu hình thành, một căn hộ không chỉ là nơi để ngủ mà phải là không gian đủ gần trung tâm, đủ riêng tư, đồng bộ với hệ sinh thái công viên, bến du thuyền, dịch vụ ven sông. Chính vì thế, bất động sản ven sông Hàn – như phân khu The Panoma với lợi suất cho thuê ấn tượng – đang thu hút giới đầu tư, trong bối cảnh diện mạo không gian công cộng ven sông Hàn sẽ được nâng tầm, cởi mở và giàu trải nghiệm hơn trong tương lai gần.
