Hải Phòng bổ sung 8.448 tỷ cho giao thông và đô thị: bước đi tăng tốc hay phép thử?

Bổ sung vốn công cộng 2026: bước xoay chiến lược của Hải Phòng

Việc Hải Phòng bổ sung hơn 8.448 tỷ đồng từ nguồn tăng thu và thưởng vượt dự toán vào kế hoạch đầu tư công, qua đó nâng tổng vốn công cộng 2026 lên hơn 44.135 tỷ đồng, là một quyết định định hướng lại chiến lược hạ tầng giao thông và phát triển đô thị của thành phố, đồng thời cho thấy cách một đô thị cảng đang dùng dư địa ngân sách để củng cố năng lực cạnh tranh trong vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc. Trọng tâm của quyết định này không phải chỉ là con số, mà là thông điệp: Hải Phòng chọn hạ tầng làm “đòn bẩy” tăng tốc, thay vì mở rộng vay nợ. HĐND thành phố thông qua Nghị quyết 42/NQ-HĐND, bổ sung 8.448,671 tỷ đồng vào kế hoạch đầu tư công và chủ động không phát hành 1.094 tỷ đồng trái phiếu chính quyền địa phương đã dự toán. Cách ưu tiên vốn từ tăng thu và thưởng vượt dự toán cho thấy địa phương muốn tận dụng thành quả ngân sách để đầu tư dài hạn, giảm phụ thuộc vào nợ công cấp địa phương.

Dồn vốn cho hạ tầng giao thông: đặt cược vào kết nối vùng

Nếu nhìn vào cách Hải Phòng phân bổ vốn bổ sung, có thể thấy thành phố đang đặt cược mạnh vào hạ tầng giao thông và kết nối vùng như chuỗi giá trị mới của mình. 2.371 tỷ đồng nguồn tăng thêm được dồn cho các dự án giao thông, hạ tầng kết nối và tái định cư – tức là đánh thẳng vào những “nút thắt” đi lại và logistics vốn lâu nay làm giảm hiệu quả đầu tư, nhất là với một đô thị cảng. Tuyến đường nối Quốc lộ 5 với Quốc lộ 10 đoạn tránh thị trấn Vĩnh Bảo được bổ sung tới 803,821 tỷ đồng, nâng kế hoạch vốn năm 2026 lên 2.163,821 tỷ đồng. Đây là một tuyên bố khá rõ ràng: Hải Phòng muốn giảm thời gian và chi phí vận tải giữa các trục quốc lộ, tăng tốc độ luân chuyển hàng hóa. Cùng lúc, tuyến từ ĐT354 (Tiên Lãng) đến Quốc lộ 10, tuyến đường bộ ven biển từ ĐT353 đến cầu Thái Bình hay tuyến sau các bến cảng Lạch Huyện đều được tăng vốn, thể hiện chiến lược “bủa vây” kết nối cảng – khu công nghiệp – đô thị và vùng phụ cận.

Tái định cư và phát triển đô thị: chuẩn bị không gian cho tăng trưởng

Một đô thị cảng muốn tăng tốc không thể chỉ mở rộng đường mà bỏ qua không gian sống của người dân. Điểm đáng chú ý trong quyết định đầu tư công Hải Phòng là vốn không chỉ chảy vào hạ tầng giao thông, mà còn nhắm tới tái định cư và chỉnh trang đô thị – những mảnh ghép thường bị xem là “phần phụ” nhưng lại quyết định mức độ chấp nhận và đồng hành của cộng đồng với các dự án lớn. Khu tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng dự án phát triển kết cấu hạ tầng khu công nghiệp Ngũ Phúc và Tân Trào được bổ sung 162 tỷ đồng, nâng lên 180 tỷ đồng. Song song, 631 tỷ đồng bổ sung có mục tiêu được phân bổ cho 23 dự án quan trọng, cấp bách tại các xã, phường, đặc khu, chủ yếu phục vụ giao thông, kết nối hạ tầng và chỉnh trang đô thị. Cách tiếp cận này cho thấy Hải Phòng hiểu rằng năng lực cạnh tranh vùng không chỉ đo bằng tốc độ luân chuyển hàng hóa, mà còn bằng chất lượng không gian đô thị và khả năng sắp xếp lại dân cư một cách ổn thỏa khi mở rộng hạ tầng.

Quỹ phát triển đất và vốn ngoài ngân sách: nền tài chính cho tham vọng hạ tầng

Đằng sau những con đường mới là bài toán đất đai và dòng tiền dài hạn – và ở đây, Hải Phòng đang xây thêm “hạ tầng tài chính” cho chiến lược hạ tầng vật chất. Từ 6.077,671 tỷ đồng nguồn tăng thu và dự toán chi còn lại ngân sách cấp thành phố năm 2025, thành phố phân bổ 3.282 tỷ đồng để cấp vốn điều lệ cho các quỹ tài chính ngoài ngân sách. Trong đó, 1.282 tỷ đồng bổ sung cho Quỹ Đầu tư phát triển gắn với mục tiêu quỹ nhà ở địa phương, và 2.000 tỷ đồng cho Quỹ Phát triển đất thành phố. Đây là điểm khiến quyết định tăng vốn công cộng 2026 trở nên đáng chú ý: thay vì chỉ chi trực tiếp, Hải Phòng chọn xây thiết chế tài chính hỗ trợ dài hạn cho hạ tầng giao thông và phát triển đô thị. 2.795,671 tỷ đồng còn lại được bố trí cho các dự án thành phố quản lý (1.070,671 tỷ đồng) và bổ sung có mục tiêu cho ngân sách xã, phường, đặc khu (631 tỷ đồng). Dù nguồn tư nhân không được đề cập trong các quyết định này, việc củng cố quỹ đất và quỹ đầu tư phát triển có thể tạo nền tảng để sau này thu hút dòng vốn xã hội hóa theo các mô hình hợp tác khác nhau.

Tăng tốc cạnh tranh vùng: cơ hội lớn nhưng cần kỷ luật thực thi

Nhìn tổng thể, quyết định bổ sung hơn 8.448 tỷ đồng vào kế hoạch đầu tư công và nâng vốn công cộng 2026 lên hơn 44.135 tỷ đồng cho thấy Hải Phòng đang dùng hạ tầng giao thông, tái định cư và phát triển đô thị như bộ ba trụ cột để củng cố vị thế trong vùng. Cách ưu tiên đường kết nối cảng – khu công nghiệp – vùng ven, song hành với chỉnh trang đô thị, là một lựa chọn hợp lý cho một thành phố cảng muốn giữ vai trò trung tâm logistics và sản xuất. Tuy vậy, sức nặng của chiến lược này nằm ở khả năng thực thi, chứ không dừng ở con số phân bổ. Các dự án được bơm vốn như đường nối Quốc lộ 5 – Quốc lộ 10, tuyến ven biển hay khu tái định cư Ngũ Phúc – Tân Trào đều sẽ là “bài kiểm tra” về năng lực giải phóng mặt bằng, quản lý thi công và đồng thuận xã hội. Nếu Hải Phòng giữ được kỷ luật tiến độ, minh bạch và dùng tốt các quỹ đất, quỹ đầu tư, lượng vốn công này có thể trở thành cú hích đáng kể cho năng lực cạnh tranh vùng. Ngược lại, nếu chậm trễ, rủi ro sẽ là một chu kỳ dở dang: vốn bị găm, hạ tầng chưa hoàn thiện, ưu thế cảng bị bào mòn.