Đầu tư công Hải Phòng: dùng ngân sách để mở không gian công nghiệp và tạo lợi thế cạnh tranh
Chiến lược hạ tầng công nghiệp Hải Phòng là cách thành phố sử dụng đầu tư công quy mô lớn để mở rộng quỹ đất sản xuất, hoàn thiện kết nối giao thông – logistics, đồng thời tạo môi trường đầu tư thuận lợi nhằm thu hút doanh nghiệp trong và ngoài nước, đặc biệt là dòng vốn FDI, qua đó đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao và bền vững trong giai đoạn tới. Thành phố không đi theo hướng thắt chặt chi tiêu, mà chọn tăng mạnh đầu tư công để “dọn ổ” cho nhà đầu tư. Hội đồng nhân dân đã thông qua việc bổ sung hơn 8.448 tỷ đồng vào kế hoạch đầu tư công, nâng tổng vốn năm 2026 lên hơn 44.135 tỷ đồng, đồng thời quyết định không phát hành 1.094 tỷ đồng trái phiếu địa phương để tránh tăng gánh nặng nợ công. Đây là lựa chọn mang tính chủ động: dùng nguồn tăng thu và thưởng vượt dự toán để tái đầu tư vào hạ tầng, thay vì dựa vào vay nợ. Cách làm này cho thấy Hải Phòng chấp nhận chi mạnh hôm nay để có dư địa tăng trưởng và thu hút FDI ngày mai.
Cụm công nghiệp Hải Phòng: từ Cẩm Văn đến 45 cụm, bài toán quỹ đất sạch cho FDI
Nếu coi FDI là dòng vốn “thông minh”, thì quỹ đất công nghiệp sạch chính là điều kiện tiên quyết để dòng vốn đó chảy về. Từ đầu năm 2026, Hải Phòng đẩy mạnh xây dựng hạ tầng các cụm công nghiệp, tháo gỡ khó khăn giải phóng mặt bằng và thu hút nhà đầu tư. Cụm công nghiệp Cẩm Văn tại xã An Quang là ví dụ điển hình: quy mô 34,88 ha, tổng vốn đầu tư khoảng 480 tỷ đồng, do một doanh nghiệp tư nhân làm chủ đầu tư hạ tầng. Sau gần một năm triển khai, cụm này đã thu hút 8 nhà đầu tư, lấp đầy khoảng 35% diện tích – một tốc độ đáng chú ý trong bối cảnh cạnh tranh vùng ngày càng gay gắt. Quan trọng hơn, thành phố không dừng ở vài dự án đơn lẻ mà đặt mục tiêu hệ thống: đã khởi công 7 cụm mới với tổng diện tích khoảng 328 ha, đồng thời tiếp tục triển khai 45 cụm công nghiệp với 2.356 ha, trong đó 3 cụm đã hoàn thành hạ tầng, 33 cụm đang xây dựng và 9 cụm đã thành lập nhưng chưa đầu tư hạ tầng. Việc mở rộng hạ tầng cụm công nghiệp vì vậy không chỉ tạo thêm mặt bằng sản xuất mà còn góp phần sắp xếp lại không gian công nghiệp, cải thiện môi trường tại khu dân cư và tạo việc làm cho người lao động.
Dùng vốn công để mở đường cho vốn tư: giải phóng mặt bằng, tái định cư và “luồng xanh” thủ tục
Điểm đáng bàn trong chiến lược đầu tư công Hải Phòng là cách thành phố dùng ngân sách để xử lý những “nút thắt” mà tư nhân khó tự giải quyết: giải phóng mặt bằng, tái định cư và hạ tầng kết nối. Trong hơn 6.077 tỷ đồng từ nguồn tăng thu, thành phố phân bổ 3.282 tỷ đồng cho các quỹ tài chính ngoài ngân sách, trong đó 2.000 tỷ đồng cho Quỹ Phát triển đất – công cụ quan trọng để chủ động tạo quỹ đất sạch. Phần vốn còn lại được dùng cho các dự án cụ thể: hơn 544 tỷ đồng phục vụ giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh, bao gồm hạ tầng tái định cư và di chuyển hạ tầng kỹ thuật, nghĩa trang, trường học; cùng với vốn cho các khu tái định cư phục vụ phát triển hạ tầng khu công nghiệp Ngũ Phúc và Tân Trào. Đồng thời, 631 tỷ đồng bổ sung có mục tiêu được phân bổ cho 23 dự án quan trọng, cấp bách tại xã, phường, đặc khu, chủ yếu phục vụ giao thông, kết nối hạ tầng và chỉnh trang đô thị. Song song với chi tiền, thành phố triển khai “cơ chế luồng xanh” trong lĩnh vực đầu tư, xây dựng, đất đai, bất động sản và công nghiệp; các sở, ngành được giao đầu mối theo dõi, hướng dẫn nhà đầu tư, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục và chủ động tháo gỡ vướng mắc. Việc rà soát, cắt giảm 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính liên quan đến đầu tư, sản xuất, kinh doanh so với mức đã cắt giảm của bộ, ngành cho thấy Hải Phòng hiểu rằng hạ tầng mềm quan trọng không kém hạ tầng cứng.
Giữ đà FDI và hoàn thành mục tiêu tăng trưởng: Hải Phòng cần gì trong quý cuối năm?
Hạ tầng công nghiệp chỉ có ý nghĩa nếu đi kèm dòng vốn thực sự. Chín tháng năm 2026, Hải Phòng ước thu hút đầu tư nước ngoài đạt hơn 3.638 triệu USD, tăng 64,4% so với cùng kỳ và đạt 93,3% kế hoạch năm; tổng vốn đầu tư trong nước ước đạt hơn 1,3 triệu tỷ đồng, cho thấy sức hút đầu tư vẫn được duy trì dù chi phí nhiên liệu, vận tải, logistics biến động và sức cầu chưa ổn định. Tuy vậy, mục tiêu tăng trưởng từ 13% trở lên trong năm 2026 đòi hỏi nỗ lực lớn trong những tháng cuối năm; riêng quý IV, thành phố cần huy động, thực hiện khoảng 106.000 tỷ đồng vốn đầu tư. Điều này đặt ra yêu cầu rõ ràng: đầu tư công phải đi trước, nhưng không thể đi một mình. Thành phố đã xác định danh mục dự án ưu tiên, lựa chọn các tập đoàn, nhà đầu tư chiến lược để xúc tiến, đồng thời xây dựng kế hoạch chuyển hóa các biên bản ghi nhớ thành dự án cụ thể. Về dài hạn đến năm 2030, Hải Phòng đặt mục tiêu đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, nâng cao tỷ lệ lấp đầy các cụm công nghiệp, bảo đảm 100% cụm mới có hệ thống xử lý nước thải tập trung và hình thành 2–3 cụm công nghiệp sinh thái. Nếu thành phố giữ được kỷ luật thực hiện các mục tiêu này, Hải Phòng hạ tầng công nghiệp sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh thực sự, chứ không chỉ là khẩu hiệu trong các nghị quyết.
Kết luận: Hải Phòng đang đánh cược đúng vào hạ tầng công nghiệp, nhưng cần kiên định và chọn lọc
Nhìn tổng thể, chiến lược đầu tư công Hải Phòng cho thấy một lựa chọn khá rõ ràng: dùng ngân sách để tạo nền hạ tầng công nghiệp, sau đó kéo vốn tư nhân và FDI vào lấp đầy. Việc bổ sung hơn 8.448 tỷ đồng cho kế hoạch đầu tư công, tập trung vào quỹ đất, tái định cư và kết nối giao thông, là bước đi táo bạo nhưng hợp lý trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư giữa các địa phương ngày càng gay gắt. Tuy nhiên, chi nhiều không đồng nghĩa với hiệu quả nếu thành phố không kiên định với nguyên tắc chọn lọc: ưu tiên cụm công nghiệp có tính khả thi cao, gắn với công nghiệp xanh, công nghiệp hỗ trợ và công nghệ cao; rà soát, sắp xếp lại hệ thống cụm theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Hải Phòng hạ tầng công nghiệp đang đi đúng hướng khi kết hợp hạ tầng cứng (đất, đường, tái định cư) với hạ tầng mềm (thủ tục rút ngắn, “luồng xanh”). Câu hỏi còn lại không phải là “có nên chi hay không”, mà là “có giữ được kỷ luật thực hiện và sức hấp thụ vốn của nền kinh tế hay không”. Nếu trả lời được câu hỏi đó bằng hành động nhất quán, Hải Phòng có cơ hội trở thành điểm đến FDI hàng đầu khu vực, chứ không chỉ là một cái tên trong danh sách.
