Học 4 ngày/tuần là gì và vì sao gây tranh luận?
Học 4 ngày/tuần trong bối cảnh giáo dục phổ thông thay đổi là mô hình sắp xếp lịch học chính khóa mới, trong đó toàn bộ chương trình được dồn vào bốn ngày, còn ngày thứ năm dành cho hoạt động bổ trợ, trải nghiệm và hướng nghiệp, nhằm giảm áp lực học tập nhưng vẫn giữ đủ thời lượng theo quy định. Sau Thông tư 85 giáo dục của Bộ Giáo dục và Đào tạo có hiệu lực từ ngày 15-11, Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ (phường Xóm Chiếu, TP.HCM) dự kiến tổ chức dạy học chính khóa từ thứ Hai đến thứ Năm hằng tuần. Ngày 16/10, hiệu trưởng Đỗ Đình Đảo cho biết mỗi ngày học 7 tiết, gồm 4 tiết buổi sáng và 3 tiết buổi chiều, giúp học sinh hoàn thành 28 tiết/tuần theo quy định. Đây không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật thời khóa biểu, mà là phép thử lớn cho cách quản lý thời gian học sinh và vai trò của gia đình.
Lịch học chính khóa mới: Giảm áp lực nhưng tăng cường trải nghiệm
Điểm đáng chú ý của lịch học chính khóa mới là sự tách bạch giữa dạy học chương trình chuẩn và hoạt động bổ trợ. Từ thứ Hai đến thứ Năm, học sinh học chính khóa 7 tiết/ngày, tổng cộng 28 tiết/tuần theo quy định chương trình giáo dục phổ thông. Riêng sáng thứ Sáu, nhà trường tổ chức hoạt động giáo dục bổ trợ, trải nghiệm và hướng nghiệp: trải nghiệm, hướng nghiệp; bồi dưỡng học sinh giỏi; phụ đạo học sinh chưa đạt yêu cầu; ôn tập cho lớp 12; sinh hoạt câu lạc bộ thể dục, thể thao. Mỗi tuần còn có một chủ đề giáo dục khác nhau, từ đờn ca tài tử, âm nhạc dân tộc đến an toàn giao thông, sức khỏe sinh sản vị thành niên. Quan trọng hơn, các hoạt động sáng thứ Sáu được tổ chức miễn phí, phù hợp tinh thần Thông tư 85 giáo dục là không được thu tiền đối với hoạt động giáo dục tăng cường.
Niềm vui nghỉ ngơi của học sinh và gánh nặng mới của phụ huynh
Với học sinh và nhiều phụ huynh, học 4 ngày/tuần là làn gió mới. Học sinh Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ sẽ không phải đến trường vào chiều thứ Sáu, cả ngày thứ Bảy và Chủ nhật, có thêm thời gian nghỉ ngơi, phục hồi sức khỏe, cân đối việc học, sinh hoạt và rèn luyện thể chất. Nhiều phụ huynh mong Thông tư 85 sớm đi vào thực tế để bỏ bớt các môn liên kết, giúp con có thêm thời gian nghỉ ngơi, chơi thể thao và không phải tham gia những chương trình tốn kém mà gia đình không có nhu cầu. Một phụ huynh cho biết trường của con tổ chức tiếng Anh với giáo viên bản ngữ khiến chị phải đóng thêm 360.000 đồng mỗi tháng, dù đã cho con học ở trung tâm bên ngoài. Câu nói này cho thấy: “Nếu giảm các môn liên kết, chỉ học chính khóa 4 ngày/tuần thì con sẽ có thêm thời gian nghỉ ngơi, chơi thể thao”.
Nỗi lo con ở nhà một mình và nguy cơ sa đà game
Ở chiều ngược lại, học 4 ngày/tuần làm lộ rõ khoảng trống giám sát trẻ trong gia đình đô thị. Nhiều phụ huynh thừa nhận lo ngại việc học sinh nghỉ học ngày thứ Sáu sẽ gây khó khăn trong việc trông nom con. Với bậc tiểu học, nỗi lo lớn nhất là an toàn khi trẻ ở nhà một mình; với học sinh THCS, THPT, mối lo chuyển sang việc sử dụng điện thoại, máy tính không kiểm soát. Một phụ huynh lớp 8 nói điều ngại nhất là con sẽ “cày game từ sáng đến tối” nếu có một ngày tự do mà không ai giám sát. Điều này cho thấy bài toán không nằm ở việc giảm một ngày đến trường, mà ở cách quản lý thời gian học sinh: nếu nhà trường trả lại thời gian nhưng gia đình không có kế hoạch, ngày nghỉ dễ biến thành ngày nghiện game. Khi lịch làm việc của cha mẹ vẫn kéo dài từ thứ Hai đến thứ Sáu, mô hình học 4 ngày/tuần có nguy cơ tạo thêm áp lực tổ chức cuộc sống cho phụ huynh.
Cân bằng giữa nghỉ ngơi, trải nghiệm và kỷ luật thời gian
Thông tư 85 giáo dục cho phép tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường ngoài thời lượng chính khóa, nhằm bổ sung kiến thức, tăng cường thực hành, trải nghiệm và phát triển phẩm chất, năng lực học sinh. Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ đã họp, lấy ý kiến phụ huynh từ tháng 9/2026 và từng triển khai chương trình nhà trường có thu phí với tin học chuẩn quốc tế, tiếng Anh với giáo viên nước ngoài, kỹ năng sống, STEM; nay chuyển sang mô hình sáng thứ Sáu miễn phí, bám sát tinh thần mới. Đây là bước đi dũng cảm, nhưng để học 4 ngày/tuần trở thành cơ hội thay vì rủi ro, cần ba điều: nhà trường phải thiết kế hoạt động thứ Sáu đủ hấp dẫn để học sinh không muốn bỏ; phụ huynh phải đồng hành, đặt quy tắc sử dụng thiết bị và thời gian ở nhà; và hệ thống giáo dục phổ thông thay đổi theo hướng linh hoạt hơn, cho phép các trường tổ chức ca học, giờ ra chơi, nghỉ trưa phù hợp thực tế địa phương. Nếu không, mô hình này dễ bị quy kết là “giảm ngày đến trường” thay vì “tăng chất lượng thời gian học sinh”.
