Quy mô lớn chỉ hiệu quả khi quản trị theo kịp
Trường trên 100 lớp là cơ sở giáo dục có quy mô vượt mốc một trăm lớp, thường đi kèm nhiều phân hiệu hoặc điểm trường và đặt yêu cầu cao hơn về điều hành, an toàn, chất lượng dạy học. Sau sắp xếp trường lớp, quy mô lớn không thể được xem là thước đo thành công nếu bộ máy quản trị không theo kịp. Cần Thơ đang phối hợp với UBND xã, phường rà soát tổng thể các cơ sở giáo dục lớn, đánh giá năng lực quản trị, cơ sở vật chất và chất lượng dạy học. Với những trường vận hành ổn định, thành phố dự kiến tiếp tục hoàn thiện hạ tầng; nơi có dấu hiệu quá tải, vượt khả năng quản trị sẽ được xem xét điều chỉnh phương án. Đây là hướng đi đúng: đánh giá hoạt động thực tế, thay vì mặc định rằng sáp nhập đã giải quyết xong bài toán tổ chức.
Cần Thơ cũng nhấn mạnh phân định trách nhiệm giữa trường chính và các điểm trường, ứng dụng công nghệ số để giảm hồ sơ cho giáo viên, đồng thời ổn định đội ngũ và cải thiện nhà ăn, nhà vệ sinh, sân chơi, bãi tập. Những việc này không phải phần phụ của quản trị nhà trường: chúng quyết định liệu quy mô mới có chuyển thành trải nghiệm học tập an toàn và thuận lợi hay không. Rà soát trường học cần vì thế nhìn đồng thời vào điều hành, điều kiện học và kết quả dạy học.
Khánh Hòa đặt trọng tâm vào trường vượt sức quản lý
Thực hiện kết luận của Phó thủ tướng Lê Tiến Châu về tiến độ sắp xếp cơ sở giáo dục, theo thông báo ngày 13-10-2026, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa giao Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp chính quyền cấp xã rà soát các trường quy mô lớn, nhiều cấp học, nhiều phân hiệu hoặc địa bàn quản lý rộng, nhất là trường trên 100 lớp. Yêu cầu không dừng ở thống kê: cơ quan chức năng phải đánh giá phân công trách nhiệm, tổ chức dạy học, điều kiện học tập, chất lượng giáo dục, an toàn và quyền học tập của học sinh; trường vượt khả năng quản trị cần được đề xuất phương án xử lý.
Quy mô tại phường Nha Trang cho thấy sức ép cụ thể: 33 trường công lập được sắp xếp thành ba trường, mỗi trường có từ 131 đến 290 nhóm, lớp. Trường tiểu học Nha Trang có 290 lớp và 10.795 học sinh; Trường THCS Nha Trang có 206 lớp, 8.918 học sinh. Chính quyền cấp xã được yêu cầu báo cáo phương án điều chỉnh chậm nhất ngày 25-10-2026. Mốc thời gian rõ ràng là cần thiết, nhưng thước đo cuối cùng phải là việc học có được duy trì an toàn, chất lượng, không bị gián đoạn.
Đà Nẵng phơi bày bài toán khoảng cách
Sau sắp xếp, Đà Nẵng có 11 trường trên 100 lớp; một số điểm lẻ cách trụ sở chính tới hơn 30 km. Con số ấy cho thấy quản lý trường lớn không chỉ là bài toán số lớp hay số học sinh. Khoảng cách xa có thể làm việc phối hợp, giám sát và hỗ trợ giữa trường chính với điểm trường thêm phức tạp; vì vậy, đánh giá năng lực quản trị phải tính đến địa bàn thực tế, không thể chỉ dựa trên sơ đồ tổ chức.
Ba địa phương cùng hướng tới việc kiểm tra rủi ro, nhưng điều chỉnh không nên đồng nghĩa với thu gọn bằng mọi giá. Cần Thơ lưu ý duy trì các điểm mầm non cần thiết ở nơi đi lại khó khăn, nông thôn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, bảo đảm khoảng cách phù hợp với trẻ và thuận tiện cho phụ huynh đưa đón. Đây là nguyên tắc quan trọng: sắp xếp trường lớp chỉ có ý nghĩa khi quyền tiếp cận giáo dục được bảo vệ. Kết luận nên rõ ràng: trường lớn có thể vận hành tốt, nhưng chỉ khi trách nhiệm, nhân lực, hạ tầng và khoảng cách phục vụ học sinh được kiểm tra cùng lúc.
