Nhân lực kỹ thuật là phần cốt lõi của hội nhập
Phát triển nhân lực năng lượng là quá trình bồi dưỡng chuyên môn và chuẩn hóa năng lực kỹ sư để họ có thể đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, phối hợp xuyên biên giới và tham gia các dự án của ngành trong khu vực ASEAN. Thành quả mới của Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC) cho thấy nỗ lực này đang có bước tiến cụ thể: năm 2026, đơn vị có thêm 18 kỹ sư được đăng bạ Kỹ sư chuyên nghiệp ASEAN, nâng tổng số lên 289 người. Trong số 18 kỹ sư mới, 13 người trực tiếp dự lễ vinh danh tại Hội nghị CAFEO lần thứ 44 ở Indonesia, từ ngày 19 đến 22/10. Chứng nhận không chỉ ghi nhận năng lực cá nhân; nó còn giúp hình thành đội ngũ có chuẩn nghề nghiệp chung, thuận lợi hơn cho việc trao đổi nhân lực. Đây là khoản đầu tư dài hạn cần thiết khi các hệ thống điện ngày càng gắn kết.
Từ chứng nhận nghề nghiệp đến dự án kết nối điện
Tại SIEW 2026 Singapore, đoàn Việt Nam do Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn dẫn đầu tham dự các hoạt động và làm việc với phía Singapore về hợp tác năng lượng. Điểm nhấn là dự án xuất khẩu điện năng lượng tái tạo Việt Nam – Malaysia – Singapore (VMS), với PETROVIETNAM tham gia thông qua PTSC, được Cơ quan Quản lý Thị trường Năng lượng Singapore trao Chấp thuận có điều kiện vào sáng 26/10. Đây là bước mở đường, không phải dấu chấm hết: liên danh còn phải hoàn thiện nghiên cứu kỹ thuật, phương án thương mại và thủ tục phê duyệt tại cả ba nước. Theo phương án đang nghiên cứu, dự án có thể phát triển điện gió ngoài khơi khoảng 2 GW ở vùng biển phía Nam Việt Nam, truyền tải qua tuyến cáp ngầm gần 800 km sang Malaysia. Dự án dự kiến cấp điện từ năm 2035 trong khoảng 30 năm.
Hợp tác khu vực cần người đủ năng lực để vận hành
Các thỏa thuận và tuyến cáp chỉ tạo ra giá trị khi có đội ngũ đủ năng lực thiết kế, vận hành và phối hợp giữa những hệ thống khác nhau. Vì thế, việc tăng số kỹ sư ASEAN Việt Nam cần được xem là một phần của hạ tầng hợp tác, chứ không chỉ là thành tích nhân sự của một doanh nghiệp. Nguồn tin về EVNHCMC xác định đội ngũ Kỹ sư chuyên nghiệp ASEAN là lực lượng nòng cốt cho hội nhập và nâng cao năng lực ngành. Cùng lúc, dự án VMS được kỳ vọng góp phần thúc đẩy Sáng kiến Lưới điện ASEAN, tăng kết nối hạ tầng và hỗ trợ an ninh năng lượng khu vực. Quá trình phát triển dự án cũng được kỳ vọng tạo việc làm và phát triển nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực năng lượng. Muốn biến kỳ vọng thành năng lực thực, Việt Nam cần duy trì đào tạo theo chuẩn khu vực song song với việc triển khai dự án.
