Hải Phòng muốn FDI Mỹ đi thẳng vào công nghệ số, không chỉ công nghiệp nặng
Hợp tác công nghệ số giữa Hải Phòng và các nhà đầu tư Mỹ American Kestrel là bước dịch chuyển quan trọng, cho thấy thành phố cảng không muốn tiếp tục chỉ là điểm đến của các dự án công nghiệp truyền thống, mà đang chủ ý kéo dòng vốn FDI chất lượng cao vào những lĩnh vực giá trị gia tăng cao như công nghệ số, tài chính và đổi mới sáng tạo, nhằm tái định vị mình trong chuỗi giá trị toàn cầu và giảm phụ thuộc vào mô hình tăng trưởng dựa trên lao động giá rẻ, đất đai và sản xuất gia công. Việc Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng Đỗ Thành Trung tiếp đoàn doanh nghiệp và nhà đầu tư Hoa Kỳ đến tìm hiểu cơ hội hợp tác, mở rộng đầu tư cho thấy thành phố muốn biến các cuộc gặp gỡ này thành cánh cửa mới cho dòng vốn công nghệ cao, chứ không dừng ở những chuyến thăm xã giao. Thay vì lặp lại công thức khu công nghiệp, Hải Phòng đang nói nhiều hơn về trí tuệ nhân tạo, công nghệ cao và tài chính quốc tế, phản ánh tham vọng xây dựng một nền kinh tế số song hành với vai trò trung tâm logistics.
Nền tảng kinh tế và hạ tầng Hải Phòng: đủ mạnh để nói chuyện công nghệ với Mỹ
Không có nền tảng kinh tế và hạ tầng đủ mạnh, câu chuyện "Hải Phòng đầu tư Mỹ" sẽ chỉ là khẩu hiệu. Nhưng thành phố hiện có diện tích gần 3.195 km², dân số trên 4,6 triệu người, quy mô kinh tế đứng thứ ba cả nước và duy trì tăng trưởng hai con số suốt 11 năm liên tiếp. Đây là những con số cho phép lãnh đạo thành phố đặt mục tiêu cao hơn là thu hút nhà máy, kho bãi. Cảng nước sâu Lạch Huyện nằm trong nhóm 20 cảng container hiệu quả nhất thế giới cùng với hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ tạo cho Hải Phòng vị thế của một nút trung chuyển toàn cầu. Khi thành phố khởi động Khu Thương mại tự do rộng 6.300 ha với nhiều cơ chế ưu đãi vượt trội, thông điệp gửi tới các tập đoàn Mỹ là rõ ràng: đây không chỉ là nơi để đặt nhà xưởng, mà là một nền tảng để triển khai dịch vụ công nghệ số, logistics thông minh và tài chính quốc tế song hành.
American Kestrel Global: mạng lưới công nghệ, vốn và đổi mới sáng tạo mà Hải Phòng cần
Điểm đáng chú ý là đối tác lần này không phải một nhà sản xuất đơn lẻ, mà là American Kestrel Global Strategies Group – mạng lưới rộng khắp gồm các doanh nghiệp, nhà đổi mới sáng tạo và nhà đầu tư Hoa Kỳ. Đoàn do nhà sáng lập Patrick Sweeney dẫn đầu, đại diện cho các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, hạ tầng số, viễn thông, điện toán đám mây, trung tâm dữ liệu, an ninh mạng, năng lượng, tài chính, logistics, khoa học sinh học và đầu tư vốn cổ phần tư nhân, đầu tư mạo hiểm. Đây chính là cấu trúc đối tác mà một thành phố muốn FDI chất lượng cao phải tìm kiếm. Các thành viên đoàn đã nêu thế mạnh và mong muốn hợp tác trong viễn thông, công nghệ, thiết bị bán dẫn, vật liệu mới, sinh học, công nghệ khai thác đất hiếm, và sẵn sàng liên doanh, liên kết với doanh nghiệp Việt Nam. Nếu Hải Phòng biết dịch nhu cầu hạ tầng cảng biển, logistics và năng lượng sạch của mình thành các bài toán công nghệ, American Kestrel có thể trở thành cầu nối chiến lược giữa thành phố với hệ sinh thái vốn và công nghệ Mỹ.
Vai trò Sở KH&CN: kéo hợp tác vào đúng lõi công nghệ số và tài chính
Điểm tích cực là cơ quan khoa học – công nghệ không đứng ngoài. Tại cuộc làm việc ở Hà Nội, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ đã đề nghị American Kestrel và doanh nghiệp Hoa Kỳ nghiên cứu, trao đổi khả năng hợp tác trong nghiên cứu, chuyển giao, thử nghiệm AI, tự động hóa, robot, điện toán biên; phát triển hạ tầng số, mạng 5G, Open RAN, điện toán đám mây, trung tâm dữ liệu; đồng thời kết nối quỹ đầu tư mạo hiểm với doanh nghiệp công nghệ và dự án đổi mới sáng tạo. Đây chính là cách kéo các cuộc gặp ngoại giao vào lõi công nghệ số và tài chính thay vì để trôi hết vào bất động sản và kho bãi. Việc Sở nhấn mạnh cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), hạ tầng khu công nghệ cao gắn với 15 trường đại học, cùng mục tiêu nâng tỷ trọng kinh tế số lên 22% GRDP cho thấy mô hình mà Hải Phòng có thể tham khảo: dùng thể chế, hạ tầng và năng lực thực thi để "đặt hàng" rõ ràng với FDI công nghệ. Nếu Hải Phòng áp dụng cách tiếp cận tương tự, các cuộc đàm phán với American Kestrel sẽ đi vào những dự án công nghệ cụ thể, không dừng ở lời chào hợp tác.
Từ cuộc gặp đến MOU: Hải Phòng có dám đặt điều kiện FDI công nghệ cao?
Lãnh đạo Hải Phòng khẳng định dư địa hợp tác giữa thành phố và các đối tác Hoa Kỳ còn rất rộng mở và cam kết luôn đồng hành cùng nhà đầu tư trong quá trình tìm hiểu, hợp tác và hoạt động hiệu quả. Về phía American Kestrel, đại diện đoàn cho biết sẽ còn trở lại Việt Nam và Hà Nội vào dịp tháng 10 tới, trong khi Sở Khoa học và Công nghệ kỳ vọng hai bên duy trì liên lạc để có thể tiến tới ký ít nhất một biên bản ghi nhớ, hoặc xác định địa điểm nghiên cứu đầu tư, đi sâu thảo luận dự án cụ thể. Câu hỏi quan trọng là: Hải Phòng có dám đặt điều kiện rõ ràng rằng dòng "Hải Phòng đầu tư Mỹ" phải gắn với hợp tác công nghệ số và tài chính, với tiêu chí FDI chất lượng cao, thay vì chấp nhận mọi dự án bất kể hàm lượng công nghệ. Nếu thành phố dùng Khu Thương mại tự do và lợi thế hạ tầng để ưu tiên các dự án AI, hạ tầng số, trung tâm dữ liệu, dịch vụ tài chính hiện đại, cuộc gặp với American Kestrel có thể trở thành bước ngoặt, chứ không chỉ là một sự kiện ngoại giao đẹp trên giấy.
