Bánh tráng nướng – món ăn bình dân đang bước lên sân khấu toàn cầu
Bánh tráng nướng là món ăn đường phố Việt Nam gồm bánh tráng mỏng được nướng giòn trên bếp than hoặc bếp gas, phủ lên các nguyên liệu bình dân như thịt nạc, tôm sú, trứng cút, hành lá rồi rưới nước mắm chua ngọt, tạo nên một chiếc “pizza Việt” giá rẻ nhưng có lớp hương vị đậm đà, tương phản giữa giòn – mềm, chua – ngọt – mặn – cay, khiến du khách nước ngoài tò mò, thích thú và liên tục chia sẻ trên mạng xã hội quốc tế. Điều đáng nói là bánh tráng nướng không xuất phát từ nhà hàng sang trọng mà từ những chiếc xe đẩy, gánh hàng rong, những góc chợ giống như không gian ẩm thực ở chợ Cồn – nơi du khách đến Đà Nẵng được khuyến khích dành thời gian khám phá “bản đồ” ẩm thực rất riêng của thành phố. Hành trình từ vỉa hè đến thành hiện tượng mạng là câu chuyện về ẩm thực đường phố lên ngôi, trong đó bánh tráng nướng là nhân vật chính.
Sức hút của ẩm thực đường phố: từ 200 chiếc/ngày đến ký ức du lịch
Khi một hàng bánh tráng nướng có thể bán tới khoảng 200 chiếc mỗi ngày với giá 15.000 đồng/chiếc, đó không còn là chuyện “đồ ăn vặt” mà là một chỉ dấu rõ ràng về sức mua lẫn sức hút của ẩm thực đường phố. Với chi phí thấp nhưng tần suất tiêu thụ cao, món ăn này chứng minh rằng du khách quốc tế không bị “quyến rũ” bởi thực đơn nhà hàng nhiều chữ tiếng Anh, mà bởi những trải nghiệm đời thường: đứng bên bếp than, nghe tiếng bánh tráng nổ lách tách và ngửi mùi nước mắm chua ngọt bốc khói. Ở Đà Nẵng, người ta đã thấy mô hình tương tự tại các hàng ăn trong chợ Cồn, nơi du khách được gợi ý dừng chân giữa các bãi biển và khu nghỉ dưỡng sang trọng để thưởng thức những món bình dị như bánh tráng cuốn thịt heo, bún mắm nêm hay bánh đập. Con số 50.000 đồng cho một phần bánh tráng cuốn thịt heo, 30.000 đồng cho bún mắm nêm và 20.000 đồng cho bánh đập cho thấy biên giá bình dân nhưng đủ để tạo sinh kế bền vững cho các hộ kinh doanh nhỏ.
Tại sao du khách phương Tây mê bánh tráng nướng trên mạng xã hội quốc tế?
Để hiểu vì sao du khách nước ngoài liên tục đưa bánh tráng nướng lên feed TikTok, Instagram, phải nhìn vào cách họ trải nghiệm Việt Nam: họ đang tìm kiếm những khoảnh khắc “phi bản đồ du lịch”, những thứ không có trong brochure. Món ăn này đáp ứng đủ các tiêu chí: giá rẻ, dễ tiếp cận, xem được toàn bộ quá trình chế biến ngay trước mắt và có kết quả là một chiếc bánh bắt mắt, ăn bốc trên tay – quá phù hợp với văn hóa quay video ngắn. Theo quan sát từ các khu chợ như chợ Cồn, chính không khí đông đúc, nhộn nhịp, cảnh người bán thoăn thoắt chuẩn bị món ăn giữa không gian hẹp lại là chi tiết khiến các video ẩm thực trở nên sống động. Việc các hàng ăn nhỏ được ghi lại rồi chia sẻ lên mạng cho thấy du khách không chỉ đánh giá cao món ăn mà còn bị cuốn vào câu chuyện con người – từ phong cách trẻ trung, đeo trang sức nổi bật đến nụ cười và tốc độ phục vụ của chủ quán. Một câu trích đáng nhớ có thể là: "Phần lớn thực khách đánh giá cao mức giá, sự đa dạng của món ăn và tốc độ phục vụ".
Nguyên liệu giản dị nhưng hương vị phức hợp: bí mật nằm ở nước mắm chua ngọt
Nếu tách bánh tráng nướng thành từng phần, ta chỉ thấy những thứ quen thuộc: bánh tráng, thịt nạc, tôm sú, trứng cút, hành, chút bơ hoặc tương ớt. Tuy nhiên, điểm tạo nên sự khác biệt cho món ăn chính là nước mắm chua ngọt đi kèm. Nó giúp kết nối toàn bộ thành phần: vị mặn của biển, vị chua thanh khiến món ăn không ngấy, vị ngọt dịu tạo cảm giác “comfort food” và chút cay kích thích vị giác. Du khách phương Tây vốn không quen với nước mắm, nhưng chính phiên bản chua ngọt này là cầu nối để họ bước vào thế giới hương vị Việt. Chúng ta thấy logic hương vị tương tự trong những món khác ở miền Trung: thịt heo luộc mềm được cuốn với bánh tráng, rau sống, dưa leo rồi chấm mắm nêm đậm đà, tạo nên sự đối lập thú vị giữa béo – tươi – đậm. Các hàng ăn như Bi Mỹ thậm chí còn bán thêm mắm nêm pha sẵn, mắm dưa, mắm tôm chua, mắm ruốc để khách mua mang về, cho thấy nước mắm không là phụ mà là linh hồn của cả hệ sinh thái món ăn.
Từ góc chợ đến bản đồ ẩm thực mới của du khách nước ngoài
Sự trỗi dậy của bánh tráng nướng trên mạng xã hội quốc tế cho thấy một xu hướng rõ ràng: ẩm thực đường phố đang tái định nghĩa trải nghiệm du lịch tại Việt Nam. Du khách ngoại quốc tìm đến những nơi như chợ Cồn không phải để mua hàng lưu niệm, mà để ăn cùng người địa phương, ngồi chung bàn trong không gian chật hẹp và chứng kiến văn hóa giao tiếp, cách phục vụ nhanh nhẹn được "truyền hình trực tiếp" vào đời sống thường ngày. Với những người muốn khám phá Đà Nẵng theo cách gần gũi, bình dân, các hàng ăn như Bi Mỹ là lựa chọn đáng cân nhắc. Quan điểm cần khẳng định ở đây: nếu Việt Nam muốn xây dựng thương hiệu ẩm thực quốc gia, không thể bỏ qua món ăn bình dân. Bánh tráng nướng, cùng với bánh tráng cuốn thịt heo, bún mắm nêm hay bánh đập, đang chứng minh rằng giá bình dân không đồng nghĩa với giá trị thấp; ngược lại, đó là chiếc vé cho phép nhiều người hơn – từ dân bản địa đến du khách nước ngoài – bước vào và kể tiếp câu chuyện ẩm thực Việt trên mạng xã hội.
