Trường nội trú biên giới: định nghĩa và ý nghĩa của một bước ngoặt
Trường nội trú biên giới là mô hình trường phổ thông liên cấp đặt tại khu vực giáp ranh, cho phép học sinh vùng sâu, vùng xa được ăn ở, học tập tập trung trong không gian an toàn với cơ sở hạ tầng giáo dục được đầu tư đồng bộ, qua đó thu hẹp khoảng cách tiếp cận tri thức giữa khu vực biên giới và đồng bằng. Sáng 14/8, tại hội nghị giao ban báo chí tỉnh, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo An Giang Trần Quang Bảo cho biết ngành giáo dục đang gấp rút chuẩn bị cho năm học mới với dự kiến huy động 745.362 học sinh công lập và 18.393 học sinh ngoài công lập. Việc khánh thành đồng loạt ba trường nội trú ở Giang Thành, Vĩnh Gia, Khánh Bình không chỉ là tin tức hạ tầng, mà là tín hiệu mạnh mẽ cho thấy tỉnh muốn đặt học sinh vùng sâu vào trung tâm của chiến lược phát triển.
Ba trường nội trú liên cấp vùng biên: đầu tư lớn, kỳ vọng lớn
Quyết định khánh thành ba trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới Giang Thành, Vĩnh Gia và Khánh Bình vào ngày 5/9 cho thấy An Giang không chấp nhận để học sinh vùng sâu đứng ngoài cuộc chơi giáo dục chất lượng. Đây là các trường tiểu học và THCS nội trú biên giới, dự kiến phục vụ hơn 4.100 học sinh – một con số đủ để thay đổi diện mạo tri thức của cả khu vực. Trường PTNT Tiểu học và THCS Giang Thành được xây dựng trên diện tích khoảng 4ha với tổng mức đầu tư 187 tỷ đồng, quy mô 30 lớp cho 956 học sinh cùng đầy đủ phòng chức năng. Trường PTNT Tiểu học và THCS Vĩnh Gia có diện tích hơn 4,29ha, đầu tư 186 tỷ đồng, bố trí 45 lớp cho khoảng 1.500 học sinh. Việc cải tạo Trường PTNT Tiểu học và THCS Khánh An với kinh phí hơn 13,7 tỷ đồng, quy mô 45 lớp cho khoảng 1.500 học sinh, khẳng định biên giới không còn là "vùng trắng" về hạ tầng giáo dục.
Cơ sở hạ tầng giáo dục: từ biên giới đến vùng căn cứ cách mạng
Điểm đáng ghi nhận là đầu tư cơ sở hạ tầng giáo dục không chỉ tập trung ở trường nội trú biên giới mà lan rộng tới cả vùng căn cứ cách mạng và nông thôn. Tại Trường THCS và THPT Vĩnh Bình Bắc, công nhân đang tất bật thi công để sớm bàn giao công trình trước khai giảng, sau khi trường nhận hỗ trợ 5 tỷ đồng để sơn sửa, xây dựng lại các hạng mục cấp thiết, từ phòng học đến nhà vệ sinh và mái che sân trường. Hiệu trưởng Lê Thị Mỹ Dung chia sẻ, khi trường được sửa chữa, thầy cô "vui mừng lắm, vì trường vừa đẹp vừa an toàn, giúp thầy trò an tâm mỗi khi lên lớp". Câu chuyện này phản chiếu lợi ích thực tế: cơ sở vật chất xuống cấp không chỉ làm giảm chất lượng học tập mà còn đe dọa an toàn, như vụ tivi rơi trúng vai giáo viên trước đó. Khi trường lớp được khoác "chiếc áo mới", học sinh vùng sâu có thể tập trung học thay vì lo sợ trần nứt, tường bong.
An Giang năm học mới: không để học sinh vùng sâu bị bỏ lại phía sau
An Giang năm học mới không chỉ là con số học sinh huy động, mà là cam kết chính trị: bảo đảm mỗi em, kể cả ở vùng sâu, đều có cơ hội vào lớp. Bên cạnh các trường nội trú biên giới khang trang, tỉnh đang rà soát để mọi học sinh có đủ sách học tập dù chưa dùng ngân sách mua sách giáo khoa tặng hoặc cho toàn bộ học sinh mượn. Đồng thời, tỉnh chuẩn bị nguồn lực để thực hiện chính sách miễn phí sách giáo khoa theo đúng lộ trình của Chính phủ. Ở cơ sở, chính quyền xã Vĩnh Bình vận động mạnh thường quân, doanh nghiệp hỗ trợ sách, vở, học bổng và quyết tâm "không để học sinh nào bỏ học vì điều kiện khó khăn". Sự kết hợp giữa nhà nước và cộng đồng cho thấy bài toán học sinh vùng sâu không thể giải bằng vài công trình, mà cần một hệ sinh thái hỗ trợ liên tục, từ cầu nông thôn đến từng bộ sách.
Từ trường nội trú biên giới đến chiến lược hạ tầng dài hạn
Điểm đáng nói là đầu tư cho trường nội trú biên giới đang được đặt trong chiến lược hạ tầng rộng hơn. Theo Ban Chỉ đạo Quỹ vận động xã hội hóa hỗ trợ đầu tư, xây dựng hạ tầng tỉnh, năm 2026 cơ quan này dành 100 tỷ đồng xây dựng 100 cây cầu giao thông nông thôn và 42 tỷ đồng cho xây dựng, sửa chữa các điểm trường học. Cầu mới giúp đường đến trường ngắn hơn, trường mới tạo không gian học tốt hơn: đây là hai mảnh ghép không thể tách rời nếu muốn nâng chất giáo dục vùng sâu. Việc An Giang sáp nhập, tổ chức lại hệ thống trường mầm non và phổ thông, giảm 613 đầu mối xuống còn 562 trường với 85 trường liên cấp, cho thấy tỉnh đang tinh gọn bộ máy để dồn nguồn lực vào những nơi học sinh cần nhất. Câu hỏi còn lại không phải là có nên tiếp tục đầu tư hay không, mà là tỉnh và trung ương sẽ kiên trì đến đâu trong việc duy trì ngân sách, giám sát chất lượng và lắng nghe tiếng nói từ học sinh biên giới.
