Từ “thủ phủ miền Tây” đến tham vọng trung tâm kinh tế
Chiến lược Cần Thơ phát triển kinh tế hiện nay là sự kết hợp đồng thời giữa khu công nghệ cao, các khu đô thị mới và một tổ hợp lấn biển siêu lớn, nhằm mở rộng không gian phát triển, nâng cấp chất lượng tăng trưởng và định vị lại vai trò của thành phố như một cực kinh tế mới của Đồng bằng sông Cửu Long. Trong bối cảnh các trung tâm truyền thống như TP.HCM hay Đồng Nai đã đi trước, Cần Thơ không chọn cách đi theo mà đang tự vẽ đường: xây nền công nghiệp công nghệ cao, mở rộng đô thị hiện đại, rồi vươn ra biển với một không gian kinh tế hoàn toàn mới. Tầm nhìn này cho thấy thành phố muốn thoát khỏi hình ảnh “thành phố sông nước” thuần nông để trở thành điểm đến hàng đầu cho dòng vốn đầu tư miền Tây Việt Nam.
Khu công nghệ cao 300ha: trụ cột công nghiệp tri thức của Cần Thơ
UBND TP Cần Thơ đã ban hành đề án thành lập Khu Công nghệ cao Cần Thơ tại phường Ô Môn, diện tích 300ha với tổng vốn đầu tư 5.051 tỷ đồng. Đây là bước đi cho thấy Cần Thơ muốn đặt nền tảng công nghiệp trên tri thức, chứ không chỉ dựa vào chế biến nông sản giá trị thấp. Khu này được chia thành các phân khu: trung tâm quản lý, khu R&D và đào tạo nhân lực, khu sản xuất công nghệ cao, khu dịch vụ hỗ trợ, cây xanh – mặt nước và hạ tầng kỹ thuật. "Khu Công nghệ cao của thành phố là nơi tập trung, liên kết hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ cao, công nghệ chiến lược". Lộ trình ba giai đoạn từ chuẩn bị 2026–2028 đến vận hành sau 2030 cho thấy thành phố chấp nhận cuộc chơi dài hơi, thay vì chạy theo thành tích ngắn hạn.
Hai khu đô thị mới hơn 16.400 tỷ: mở rộng không gian sống và dịch vụ
Song song với khu công nghệ cao Cần Thơ, thành phố mời gọi đầu tư hai khu đô thị mới Cần Thơ với tổng vốn sơ bộ hơn 16.400 tỷ đồng: Rạch Cái Nai và sông Mái Dầm. Rạch Cái Nai có quy mô khoảng 200ha, định hướng thành khu đô thị tổng hợp với vốn gần 14.800 tỷ đồng, còn khu đô thị mới sông Mái Dầm gần 140ha, đa chức năng với nhà ở, hạ tầng xã hội, thương mại dịch vụ và cây xanh. Đây không chỉ là các dự án bất động sản; nếu làm đúng, chúng là “bàn đạp sống” cho lực lượng lao động chất lượng cao, chuyên gia và doanh nhân gắn bó lâu dài với Cần Thơ. Việc đấu thầu rộng rãi quốc tế cho thấy thành phố muốn kéo dòng vốn đầu tư miền Tây Việt Nam sang một chuẩn mới về minh bạch và cạnh tranh.
Siêu tổ hợp lấn biển 132.000ha: cuộc chơi không gian kinh tế mới
Đề xuất tổ hợp lấn biển với quy mô nghiên cứu khoảng 132.600ha – gần gấp đôi diện tích Singapore – là tuyên bố tham vọng rõ ràng nhất của Cần Thơ. Khu này tích hợp cảng biển nước sâu, công nghiệp, nông nghiệp chất lượng cao, đô thị, du lịch và năng lượng, mở ra không gian phát triển mới gắn với kinh tế biển và hệ thống logistics vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Theo UBND TP Cần Thơ, thành phố đã gửi văn bản đề xuất Bộ Xây dựng cho phép rút ngắn quy trình quy hoạch bằng cách lập song song quy hoạch chung, quy hoạch phân khu và chi tiết. "Việc đẩy nhanh lập Quy hoạch chung được Cần Thơ kỳ vọng tạo cơ sở để hình thành một cực phát triển mới gắn với kinh tế biển". Tất nhiên, dự án siêu lớn này cũng đặt ra bài toán môi trường, sinh kế và quản lý đất đai mà nếu giải không khéo, thành quả kinh tế có thể phải trả giá rất đắt.
Một chiến lược đa chiều – và phép thử về quản trị
Nhìn tổng thể, ba trụ cột: khu công nghệ cao, hai khu đô thị mới và tổ hợp lấn biển cho thấy Cần Thơ phát triển kinh tế theo cách đa chiều: công nghiệp công nghệ cao, đô thị hóa và mở rộng không gian biển được triển khai cùng lúc. Đây là cách thành phố tìm vị thế mới trong bản đồ đầu tư miền Tây Việt Nam, thay vì chỉ đóng vai “hậu cứ” cho các trung tâm lân cận. Nhưng tham vọng càng lớn, áp lực quản trị càng cao: từ giải phóng mặt bằng, chọn nhà đầu tư, bảo vệ môi trường đến đảm bảo hạ tầng và dịch vụ công theo kịp. Tương lai Cần Thơ có trở thành trung tâm kinh tế miền Tây hay không sẽ phụ thuộc vào việc thành phố biến những bản quy hoạch dày trang và những con số hàng chục nghìn tỷ thành các khu sản xuất, khu đô thị và không gian biển sống được, làm được, và bền vững.
