Gặp gỡ để mở rộng hợp tác
Giao lưu văn hóa Việt Trung qua âm nhạc là cách nghệ sĩ và công chúng hai nước cùng tiếp cận những truyền thống khác biệt bằng giai điệu, biểu diễn và trao đổi chuyên môn. Tại Hà Nội, Nhà hát Ca Múa Nhạc Quốc gia Việt Nam đã gặp gỡ, trao đổi với đại diện nghệ sĩ thuộc Dàn nhạc truyền thống Quốc gia Trung Quốc. Cuộc gặp cho thấy hợp tác không nên dừng ở việc đưa một chương trình sang biểu diễn: điều đáng giá hơn là tạo quan hệ đủ bền để nghệ sĩ học hỏi lẫn nhau. Đại diện đoàn Trung Quốc cho biết chuyến thăm vừa giới thiệu âm nhạc dân gian Trung Quốc, vừa hướng tới kết nối với các đơn vị nghệ thuật Việt Nam. Hai bên kỳ vọng duy trì thường xuyên hoạt động giao lưu, chia sẻ, đặt nền móng cho hợp tác nghệ thuật lâu dài.
Dàn nhạc truyền thống Quốc gia Trung Quốc được thành lập năm 1960, còn Nhà hát Ca Múa Nhạc Quốc gia Việt Nam hiện có ba đoàn nghệ thuật: Âu Cơ, Sắc Việt và Phương Đông. Những nền tảng khác nhau này có thể tạo nên trao đổi thiết thực về cách bảo tồn và làm mới chất liệu dân tộc. Giám đốc nhà hát, NSƯT Nguyễn Hải Linh, cho rằng giao lưu và học hỏi kinh nghiệm quốc tế có ý nghĩa thiết thực khi nghệ thuật truyền thống chịu sức ép từ giải trí và biểu diễn trực tuyến. Vì thế, các cuộc trò chuyện về chuyên môn, tổ chức hoạt động và chế độ nghệ sĩ cũng quan trọng không kém những đêm diễn.

Dân ca đưa văn hóa đến gần khán giả
Một điểm hẹn cụ thể là chương trình hòa nhạc giao lưu hợp xướng dân ca Trung Quốc “Hành trình qua những khúc dân ca”, dự kiến diễn ra lúc 19 giờ 30 ngày 11/11 tại Trung tâm Nghệ thuật Âu Cơ. Đến ngày 13/11, tại Hà Nội, Trung tâm Văn hóa Trung Quốc tổ chức chương trình “Đối thoại - Tri âm - Du hành cùng dân ca Trung Quốc”. Hai sự kiện cùng hướng tới việc giới thiệu các sắc thái âm nhạc truyền thống với khán giả Việt Nam, nhưng điểm thuyết phục không chỉ nằm ở sự phong phú của tiết mục. Khi dân ca được đặt trong không gian biểu diễn trực tiếp, người nghe có thể cảm nhận đời sống, phong tục và tình cảm quê hương được gửi trong từng làn điệu.
Chương trình ngày 13/11 dẫn khán giả qua bốn phần trình diễn, từ những làn điệu dân ca đến bức tranh phong tục nhiều màu sắc. Các nghệ sĩ thể hiện dân ca từ nhiều địa phương và cộng đồng dân tộc bằng hợp xướng, đồng thời trình diễn độc tấu sáo trúc và lô sênh. Cách kết hợp này giúp âm nhạc dân gian Trung Quốc vừa giữ dấu ấn truyền thống, vừa tạo trải nghiệm dễ tiếp cận với người nghe hôm nay. Ban tổ chức mong muốn đưa giá trị dân ca đến gần hơn với công chúng Việt Nam và tạo không gian giao lưu nghệ thuật. Đây là điểm mạnh của một chương trình văn hóa: không đòi hỏi khán giả phải biết trước ngôn ngữ hay bối cảnh để có thể lắng nghe.

Cầu nối cần được duy trì
Sức mạnh của dân ca nằm ở khả năng mang theo ký ức lịch sử, tri thức đời sống và tình cảm cộng đồng; giai điệu có thể đưa những giá trị ấy vượt qua rào cản ngôn ngữ. Bởi vậy, các chương trình biểu diễn không chỉ giới thiệu âm nhạc của một nước, mà còn mở cơ hội để khán giả hình dung đời sống văn hóa của nước kia. Với công chúng Việt Nam, một buổi hợp xướng dân ca có thể là điểm khởi đầu cho sự tò mò và hiểu biết sâu hơn; với nghệ sĩ, đó là dịp quan sát cách đồng nghiệp xử lý chất liệu truyền thống. Giao lưu văn hóa Việt Trung sẽ có chiều sâu hơn khi trải nghiệm sân khấu được nối tiếp bằng trao đổi nghề nghiệp và những cuộc gặp thường xuyên.
Kế hoạch tiếp theo cũng đã được nhắc tới: phía Trung Quốc hy vọng nghệ sĩ Việt Nam sang biểu diễn trong năm 2027 và 2028, còn Nhà hát Ca Múa Nhạc Quốc gia Việt Nam mong muốn đưa các đoàn sang Trung Quốc trong tương lai. Đây là triển vọng đáng chú ý, nhưng giá trị hợp tác sẽ được đo bằng tính liên tục, sự cân bằng trong giới thiệu nghệ thuật hai bên và cơ hội để công chúng thực sự tiếp cận các chương trình. Một đêm diễn có thể khơi gợi thiện cảm; quan hệ bền vững cần thêm những chuyến thăm, trao đổi chuyên môn và dự án chung. Âm nhạc đã mở nhịp đầu tiên. Việc giữ cho nhịp ấy đều đặn mới quyết định giao lưu nghệ thuật có trở thành cầu nối văn hóa lâu dài hay không.







