Mở rộng khu công nghiệp Bắc Ninh – Bắc Giang: không chỉ là thêm đất, mà là đổi cấp chiến lược
Làn sóng mở rộng khu công nghiệp Bắc Ninh và khu công nghiệp Bắc Giang là quá trình gia tăng quỹ đất, nâng chất hạ tầng công nghiệp và tái định vị hai địa phương này thành trung tâm tiếp nhận dòng vốn đầu tư công nghiệp miền Bắc, đặc biệt trong các lĩnh vực điện tử, bán dẫn, cơ khí chính xác và công nghiệp hỗ trợ. Trong bối cảnh không gian phát triển của vùng được mở rộng, việc đồng loạt khởi công khu công nghiệp Nghĩa Hưng, Thuận Thành III – phân khu C và khu công nghiệp Việt Hàn mở rộng cho thấy chiến lược rõ ràng: tạo đủ đất, đủ hạ tầng để đón các nhà đầu tư công nghệ cao trước khi họ kịp chuyển hướng sang những địa điểm khác. Đây không phải cuộc chạy đua số lượng, mà là cuộc cạnh tranh về chất lượng hạ tầng công nghiệp Việt Nam, nơi Bắc Ninh – Bắc Giang muốn đi trước một bước.
Gilimex Bắc Giang và hai khu công nghiệp Bắc Ninh: bước đi dồn lực hơn 4.186 tỷ đồng
Điểm nhấn đầu tiên của làn sóng mới là khu công nghiệp Nghĩa Hưng do Công ty cổ phần Khu công nghiệp Gilimex Bắc Giang làm nhà đầu tư, quy mô 148,68 ha với tổng vốn 2.200 tỷ đồng. Vốn góp trực tiếp chỉ 330 tỷ, phần còn lại là vốn huy động, cho thấy chiến lược dùng năng lực tài chính tổng hợp để mở rộng nhanh quỹ đất công nghiệp. Cùng thời điểm sáng 16/9, Công ty CP Khu công nghiệp Gilimex khởi công đồng thời khu công nghiệp Nghĩa Hưng và khu công nghiệp Thuận Thành III – phân khu C tại Bắc Ninh, tổng diện tích hơn 344 ha, tổng vốn đầu tư hơn 4.186 tỷ đồng. Cấu trúc này cho thấy Gilimex không đi từng dự án lẻ tẻ, mà dồn lực triển khai một cụm hạ tầng công nghiệp liên hoàn, đủ lớn để thuyết phục cả các "đại bàng" điện tử, bán dẫn lẫn doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ. Theo quyết định chấp thuận chủ trương, tiến độ dự án Nghĩa Hưng không quá 30 tháng kể từ ngày được bàn giao đất – một cam kết thời gian đủ chặt để tạo niềm tin cho nhà đầu tư thứ cấp nhưng cũng đủ áp lực để buộc chủ đầu tư phải thực sự nghiêm túc về tiến độ.
Vị trí “kim cương” và chiến lược chuỗi cung ứng của đầu tư công nghiệp miền Bắc
Khu công nghiệp Bắc Ninh lần này không chỉ thêm diện tích mà được đặt đúng vào những điểm nút của mạng lưới chuỗi cung ứng. KCN Nghĩa Hưng tại xã Tiên Lục được mô tả là cửa ngõ kết nối trung tâm công nghiệp phía Bắc, thuận tiện tiếp cận tuyến đường sắt liên vận Việt Nam – Trung Quốc và các hành lang giao thương qua cửa khẩu. Trong khi đó, Thuận Thành III – phân khu C kết nối trực tiếp với Quốc lộ 17, Quốc lộ 18, Vành đai 4 và mạng lưới cao tốc, dễ dàng tiếp cận Hà Nội, Hưng Yên, Thái Nguyên, các cảng biển Hải Phòng, Quảng Ninh và các trung tâm sản xuất lân cận. Phó tổng giám đốc Gilimex Industrial Park từng nhấn mạnh Thuận Thành III có vị trí "kim cương" và phải trở thành "tấm chiếu" để các "đại bàng" công nghệ cao tìm đến xây dựng sự nghiệp lâu dài. Nói cách khác, chiến lược đầu tư công nghiệp miền Bắc lúc này là bám vào hạ tầng giao thông liên vùng, dùng kết nối đa điểm – đường bộ, đường sắt, cửa khẩu – để giảm chi phí logistics và tăng sức hút FDI trong những ngành cần chuỗi cung ứng nhanh, ổn định.
Khu công nghiệp Việt Hàn mở rộng: lời khẳng định về chất lượng hạ tầng công nghiệp Việt Nam
Việc khởi công khu công nghiệp Việt Hàn mở rộng với hơn 147 ha quỹ đất là tín hiệu thứ hai cho thấy Bắc Ninh không muốn chỉ có đất, mà muốn có hạ tầng đạt chuẩn để giữ chân nhà đầu tư. Chủ đầu tư tập trung giải phóng mặt bằng, đến nay đã chi trả bồi thường khoảng 95% theo quy hoạch, phấn đấu hoàn thành 100% trong năm 2026. Một số hạng mục hạ tầng quan trọng đã xong: trạm xử lý nước thải công suất 6.000 m3/ngày đêm, trạm biến áp 110 kV và hệ thống cấp nước đủ đáp ứng cho cả hai giai đoạn dự án. Giai đoạn I với quy mô 50 ha đã thu hút 7 dự án thứ cấp, trong đó 5 FDI và 2 dự án trong nước – một minh chứng bằng số cho năng lực hút vốn của khu công nghiệp Việt Hàn. Nếu nhìn rộng hơn, việc cùng lúc triển khai các hạng mục giao thông, điện, nước và xử lý nước thải ở cả Nghĩa Hưng và Thuận Thành III đang đưa hai dự án tiến gần hơn giai đoạn tiếp nhận nhà đầu tư thứ cấp, củng cố vị thế hạ tầng công nghiệp Việt Nam trong mắt các tập đoàn sản xuất toàn cầu.
Từ hợp nhất không gian đến sức ép FDI: Bắc Ninh – Bắc Giang đang tự đặt ra chuẩn mới
Không thể tách làn sóng mở rộng khu công nghiệp khỏi bối cảnh thể chế: Nghị quyết số 39/2026/QH16 về việc thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương có hiệu lực ngày 20/9/2026, tiếp nối quá trình hợp nhất hai tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang vào tháng 6/2025. Hai khu công nghiệp Nghĩa Hưng và Thuận Thành III – phân khu C được lựa chọn là 2 trong 8 dự án chào mừng sự kiện này, cho thấy bản đồ khu công nghiệp Bắc Ninh giờ gắn chặt với không gian công nghiệp Bắc Giang. Ở phía Bắc Giang, Gilimex Bắc Giang là nhà đầu tư khu công nghiệp Nghĩa Hưng, còn Fuji Phúc Long vừa khởi công Việt Hàn mở rộng sau khi đã triển khai giai đoạn I tại Việt Yên. Song song đó, cả hai cũng từng trải qua giai đoạn bị siết chặt quản lý, như việc dự án Việt Hàn trước đây bị xử phạt vi phạm hành chính và đình chỉ thi công vì xây dựng khi chưa có giấy phép. Điều này gửi một thông điệp rõ ràng tới các nhà đầu tư FDI: không gian đầu tư được mở rộng, nhưng kỷ luật pháp lý sẽ nghiêm hơn, và chỉ những dự án đáp ứng chuẩn môi trường, tiến độ, pháp lý mới có thể khai thác lợi thế hạ tầng công nghiệp đang được nâng cấp.
