Bắc Ninh và Khánh Hòa dẫn đầu làn sóng mở rộng khu công nghiệp

Làn sóng mở rộng khu công nghiệp: tín hiệu rõ ràng từ Bắc Ninh và Khánh Hòa

Làn sóng mở rộng khu công nghiệp hiện nay tại các địa phương trọng điểm như Bắc Ninh và Khánh Hòa là quá trình đầu tư có chủ đích vào hạ tầng sản xuất quy mô lớn, hướng đến thu hút doanh nghiệp chế biến, chế tạo, đồng thời tái cấu trúc không gian công nghiệp theo hướng xanh, đồng bộ và gắn kết với chiến lược phát triển kinh tế vùng dài hạn. Hai quyết định đầu tư mới tại khu công nghiệp Ninh Diêm 2 và cụm công nghiệp Nghĩa Trung cho thấy cuộc đua nâng cấp hạ tầng công nghiệp đã bước sang giai đoạn tăng tốc, với những con số vốn và thời hạn hoạt động đủ dài để định hình lại năng lực cạnh tranh sản xuất của từng địa phương. Điểm đáng chú ý không nằm ở việc thêm hai dự án trên bản đồ công nghiệp, mà ở thông điệp: các tỉnh đã chọn công nghiệp làm trục phát triển dài hạn, chấp nhận rót vốn lớn cho hạ tầng trước, đón làn sóng doanh nghiệp sau. Đối với nhà đầu tư, đây không chỉ là thêm lựa chọn về địa điểm mà là dấu hiệu cho thấy môi trường đầu tư công nghiệp đang chuyển từ bị động sang chủ động, với sự vào cuộc mạnh hơn của chính quyền địa phương.

Khánh Hòa đặt cược lớn vào khu công nghiệp Ninh Diêm 2

Tại Khánh Hòa, Ban Quản lý Khu kinh tế và Khu công nghiệp tỉnh đã chấp thuận chủ trương đầu tư và nhà đầu tư cho dự án xây dựng, kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp Ninh Diêm 2. Liên danh CTCP Hoàn Cầu Ninh Long và Công ty TNHH Hoàn Cầu Long An được lựa chọn làm chủ đầu tư, với quy mô sử dụng đất 209,49 ha và tổng vốn hơn 2.732 tỷ đồng. Đáng nói, khu công nghiệp Ninh Diêm 2 được cấp thời hạn hoạt động tới 70 năm, cùng tiến độ xây dựng cơ bản và đưa vào khai thác trong 36 tháng kể từ ngày được giao đất hoặc cho thuê đất. Quy mô và thời hạn dài cho thấy Khánh Hòa không coi đây là dự án đơn lẻ, mà là mảnh ghép trong chiến lược phát triển Khu kinh tế Vân Phong. Tỉnh đặt mục tiêu giai đoạn 2026 – 2030 thu hút tối thiểu khoảng 450.000 tỷ đồng vốn đăng ký đầu tư mới vào khu kinh tế này, với tỷ lệ vốn thực hiện khoảng 75% tổng vốn đăng ký. Khi đặt Ninh Diêm 2 trong bức tranh đó, có thể thấy rõ Khánh Hòa đang dịch chuyển từ “tỉnh du lịch” sang “trung tâm công nghiệp – logistics biển”, tận dụng trục giao thông kết nối cao tốc Bắc – Nam, Tây Nguyên, cảng biển và sân bay để nâng sức cạnh tranh sản xuất. Đối với nhà đầu tư, khu công nghiệp Ninh Diêm 2 là lựa chọn mang tính chiến lược cho những ngành cần quỹ đất lớn, thời hạn thuê dài và khả năng kết nối với chuỗi cảng – sân bay trong khu vực. Điểm cần lưu ý là tốc độ triển khai hạ tầng trong 36 tháng sẽ là phép thử cho năng lực thực thi của liên danh Hoàn Cầu; nếu chậm trễ, lợi thế “đi trước” trong làn sóng mở rộng khu công nghiệp có thể bị bào mòn.

Bắc Ninh nâng cấp mô hình cụm công nghiệp với Nghĩa Trung

Ở phía Bắc, Bắc Ninh tiếp tục củng cố vị thế “thủ phủ công nghiệp” khi UBND tỉnh ban hành Quyết định số 1132/QĐ-UBND thành lập cụm công nghiệp Nghĩa Trung tại phường Việt Yên, diện tích khoảng 75 ha, tổng mức đầu tư hơn 1.067 tỷ đồng. Công ty cổ phần phát triển công nghiệp Green Nexus được giao làm chủ đầu tư hạ tầng kỹ thuật. Khác với nhiều cụm công nghiệp truyền thống, Nghĩa Trung được định hướng phát triển theo mô hình xanh, sạch, thân thiện với môi trường, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả năng lượng và tài nguyên. Theo quyết định, cụm công nghiệp sẽ đầu tư hệ thống hạ tầng đồng bộ gồm giao thông nội bộ, cấp điện, cấp nước, chiếu sáng, cây xanh, thoát nước, thu gom và xử lý nước thải, quản lý chất thải rắn, phòng cháy chữa cháy. Một điểm tiến bộ là thiết kế hệ thống thoát nước mưa và thu gom nước thải riêng biệt, kèm trạm xử lý nước thải tập trung bảo đảm đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường trước khi xả ra nguồn tiếp nhận. Nhóm ngành thu hút đầu tư rất rộng, từ sản xuất thực phẩm, đồ uống, trang phục, sản phẩm gỗ, giấy, cao su, plastic đến điện tử, máy tính, thiết bị điện, ô tô và phương tiện vận tải khác. Tiến độ thực hiện dự án từ tháng 8/2026 đến hết tháng 6/2029, với thời hạn hoạt động 50 năm kể từ ngày được giao hoặc cho thuê đất. Cách Bắc Ninh thiết kế cụm công nghiệp Nghĩa Trung cho thấy một thế hệ mới của đầu tư công nghiệp Bắc Ninh: không chỉ chạy theo diện tích và vốn, mà chú trọng chuẩn môi trường và đa dạng ngành nghề, nhằm giữ chân các nhà sản xuất có yêu cầu cao về hạ tầng.”

Mở rộng khu công nghiệp: cuộc đua hạ tầng và vai trò của chính quyền

Khi đặt khu công nghiệp Ninh Diêm 2 và cụm công nghiệp Nghĩa Trung cạnh nhau, có thể thấy rõ xu hướng: mở rộng khu công nghiệp đang gắn chặt với chiến lược phát triển vùng và sự quản trị chủ động của địa phương. Tại Khánh Hòa, các khu công nghiệp trong Khu kinh tế Vân Phong được đặt mục tiêu đạt tỷ lệ lấp đầy 75 – 90% đối với các khu đã đi vào hoạt động trước năm 2028, đồng thời hình thành ít nhất một khu công nghiệp sinh thái. Đây là cách tỉnh tự đặt áp lực lên mình: không chỉ mở thêm khu, mà phải lấp đầy và nâng chất. Tương tự, Bắc Ninh không để cụm công nghiệp Nghĩa Trung “tự bơi”. Sở Công Thương được giao chịu trách nhiệm về tính hợp lệ hồ sơ, theo dõi, hướng dẫn, đôn đốc chủ đầu tư triển khai và quản lý hoạt động của cụm công nghiệp. UBND phường Việt Yên phải phối hợp bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, bảo đảm bàn giao mặt bằng đúng tiến độ, bố trí hạ tầng xã hội và các công trình liên quan để không làm gián đoạn đời sống người dân. Chủ đầu tư thì buộc phải bố trí đủ vốn, triển khai đúng tiến độ, đầu tư đồng bộ hạ tầng và tuân thủ đầy đủ quy định về đầu tư, xây dựng, đất đai, môi trường, lao động, phòng cháy chữa cháy. Điều đó cho thấy cuộc đua hạ tầng công nghiệp không chỉ là chuyện vốn và diện tích, mà là bài kiểm tra tổng hợp về năng lực điều phối của chính quyền, khả năng đồng hành của các sở ngành và cam kết dài hạn của chủ đầu tư. Địa phương nào giữ được kỷ luật triển khai, minh bạch trách nhiệm, nơi đó mới đủ sức hút các nhà sản xuất và xuất khẩu đang tìm điểm đến ổn định trong bối cảnh chuỗi cung ứng dịch chuyển.

Cơ hội và bài toán lựa chọn cho nhà đầu tư

Từ góc nhìn nhà đầu tư, làn sóng mở rộng khu công nghiệp tại Bắc Ninh và Khánh Hòa mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra bài toán lựa chọn. Khu công nghiệp Ninh Diêm 2 hấp dẫn bởi quỹ đất lớn, lợi thế gắn với chiến lược phát triển Khu kinh tế Vân Phong và khả năng kết nối đa chiều với cao tốc, cảng biển, sân bay. Đây là địa điểm phù hợp cho những doanh nghiệp cần nền tảng logistics biển và tầm nhìn dài 70 năm. Ngược lại, cụm công nghiệp Nghĩa Trung lại phù hợp với các doanh nghiệp sản xuất đa dạng ngành, coi trọng chuẩn môi trường, chuỗi cung ứng sẵn có tại miền Bắc và muốn “ăn theo” hệ sinh thái công nghiệp đã thành hình ở Bắc Ninh. Câu hỏi không phải “chọn Bắc Ninh hay Khánh Hòa”, mà là mô hình nào khớp với chiến lược kinh doanh và chuỗi cung ứng của từng doanh nghiệp. Những nhà đầu tư dài hạn sẽ phải soi kỹ tiến độ triển khai hạ tầng, chất lượng quản lý của các cơ quan nhà nước, cũng như khả năng lấp đầy và hình thành cộng đồng doanh nghiệp tại mỗi khu. Lợi ích lớn nhất không nằm ở việc được ưu đãi bao nhiêu, mà ở chỗ khu công nghiệp đó có giúp doanh nghiệp giảm rủi ro chuỗi cung ứng, ổn định sản xuất và mở rộng thị trường trong tương lai hay không. Kết lại, việc Bắc Ninh và Khánh Hòa cùng tăng tốc mở rộng khu công nghiệp cho thấy Việt Nam đang bước vào giai đoạn điều chỉnh lại bản đồ công nghiệp vùng. Đối với nhà đầu tư, đây là thời điểm phải đọc kỹ “tín hiệu hạ tầng” hơn bao giờ hết: ai chọn đúng địa điểm, đúng mô hình, người đó sẽ đứng vững khi chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục dịch chuyển.