Từ tỉnh lên thành phố: bước ngoặt quyền lực và kỳ vọng mới
Bắc Ninh nâng cấp thành phố là việc Quốc hội thông qua nghị quyết thành lập thành phố Bắc Ninh trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của tỉnh, biến hệ thống chính quyền và định hướng phát triển từ cấp tỉnh trở thành cấp thành phố trực thuộc, kéo theo một loạt điều chỉnh quy hoạch, hạ tầng và chiến lược kinh tế – đô thị ở tâm điểm khu vực Đông Bắc. Việc nâng cấp không chỉ là thay đổi danh xưng. Khi nghị quyết có hiệu lực, HĐND và UBND tỉnh Bắc Ninh chuyển thành HĐND và UBND thành phố Bắc Ninh, cùng toàn bộ cơ quan, tổ chức, đơn vị mang tên “tỉnh” cũng đổi sang “thành phố”. Ngày 16/9, địa phương chọn cách ăn mừng rất rõ ràng: khởi công, khánh thành 7 dự án lớn trong các lĩnh vực công nghiệp, đô thị, nhà ở xã hội và văn hóa, trị giá hàng nghìn tỷ đồng. Đó là lời tuyên bố rằng Bắc Ninh không muốn chỉ nâng cấp trên giấy, mà muốn tự tái định vị năng lực cạnh tranh trong vùng Đông Bắc.
Khu đô thị mới phía Tây Bắc: 41.000 tỷ đồng để xây "hạt nhân" cạnh tranh vùng
Nếu phải chọn một biểu tượng cho tham vọng mới của Bắc Ninh, khu đô thị mới phía Tây Bắc – Vinhomes King Park chính là câu trả lời rõ ràng. Sáng 16/9, liên danh nhà đầu tư do Tập đoàn Vingroup đại diện đã chính thức khởi công khu 1 của dự án với tổng vốn đầu tư hơn 41.000 tỷ đồng trên địa bàn phường Kinh Bắc. Theo quy hoạch, khu đô thị mới Bắc Ninh này có diện tích khoảng 270ha, quy mô dân số hơn 31 nghìn người, mật độ xây dựng toàn khu dưới 20%, bao gồm nhà ở thấp tầng, chung cư hỗn hợp, thương mại – dịch vụ, giáo dục, y tế, cây xanh, mặt nước cùng hệ thống hạ tầng kỹ thuật và xã hội đồng bộ. Đây không phải là một dự án nhà ở đơn thuần. Với hai mặt tiếp giáp sông Cầu và bao quanh bán đảo Hòa Long, dự án được định vị là khu đô thị hiện đại, sinh thái, tạo ra chất lượng sống cao cho cư dân và điểm nhấn mới trong không gian đô thị Bắc Ninh. Chính quyền tỉnh nhìn nhận khu đô thị phía Tây Bắc là mắt xích quan trọng trong tổng thể phát triển đô thị, giúp mở rộng không gian phát triển về phía Tây Bắc, bổ sung quỹ nhà ở và các dịch vụ thiết yếu, đồng thời khai thác tiềm năng cảnh quan sông Cầu và khu vực phát tích dân ca Quan họ Kinh Bắc.
Hạ tầng chiến lược và các dự án đồng loạt: cách Bắc Ninh xây lợi thế Đông Bắc
Điểm đáng chú ý là việc Bắc Ninh nâng cấp thành phố đi kèm một tư duy hạ tầng mang tính chiến lược, không chỉ để đẹp hơn mà để cạnh tranh tốt hơn. Vinhomes King Park nằm tại vị trí giao thoa hai hành lang kinh tế trọng điểm Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh và Lạng Sơn – Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh, có khả năng tiếp cận cao tốc 01 Bắc – Nam, cảng hàng không quốc tế Gia Bình, tuyến đường từ sân bay Gia Bình về Thủ đô và tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh. Về bản chất, đây là “trạm trung chuyển” mới của dòng vốn, hàng hóa và nhân lực trong vùng Đông Bắc, biến Bắc Ninh thành điểm dừng chân chiến lược chứ không chỉ là một đô thị vệ tinh quanh Hà Nội. Cách thành phố tổ chức đồng loạt 7 dự án – từ khu đô thị mới, khu công nghiệp Nghĩa Hưng 148,68ha với vốn 2.200 tỷ đồng, đến khu nhà ở xã hội Vegahomes 4,3ha, hơn 1.048 tỷ đồng – cho thấy mục tiêu phát triển kinh tế Bắc Ninh không tách rời hạ tầng. Đây là chiến lược “kèm theo” rõ ràng: nâng cấp thể chế đô thị phải đi cùng việc dựng lên mạng lưới hạ tầng đủ tầm khu vực.
Không chỉ bê tông và thép: văn hóa, không gian công cộng và chất lượng sống
Một thành phố trực thuộc muốn có lợi thế bền vững không thể chỉ dựa vào khu đô thị mới hay khu công nghiệp. Bắc Ninh có vẻ hiểu điều đó khi đưa văn hóa và không gian công cộng vào nhóm dự án chào mừng nâng cấp thành phố. Cũng trong ngày 16/9, công viên Văn Miếu tại phường Võ Cường, diện tích khoảng 4,7ha với ba khu chức năng, tổng vốn đầu tư hơn 670 tỷ đồng, đã được khánh thành sau khoảng 20 tháng thi công. Điểm nhấn của quần thể là Đền thờ Bác Hồ – kiến trúc truyền thống, hai tầng, tám mái – nằm giữa hồ sen khoảng 1.100m2, kết nối với hệ thống cây xanh và cảnh quan, cùng khu sân Kết đoàn với hai bức phù điêu đá lớn tái hiện lịch sử, văn hóa vùng đất Bắc Ninh và tình cảm của Chủ tịch Hồ Chí Minh với địa phương. Nếu các khu công nghiệp và khu nhà ở xã hội là lời giải cho nhu cầu việc làm và an cư, thì các công viên, đền thờ, không gian sinh thái là lời cam kết về chất lượng sống. Trong dài hạn, đó là thành tố quan trọng định giá sức hấp dẫn của một đô thị đối với cả người dân lẫn nhà đầu tư.
Thách thức đi kèm tham vọng: Bắc Ninh cần gì để không "phát triển nửa vời"?
Tham vọng trở thành cực tăng trưởng mới của Đông Bắc là rõ ràng, nhưng câu hỏi là Bắc Ninh sẽ cầm trịch quá trình đó thế nào. Lãnh đạo tỉnh yêu cầu chủ đầu tư Vinhomes King Park phải tập trung đầy đủ nguồn lực tài chính, nhân lực, thiết bị; tổ chức quản lý dự án khoa học, chặt chẽ; tuân thủ các quy định về đầu tư xây dựng, đất đai, môi trường, phòng cháy chữa cháy và an toàn lao động. Các sở, ban, ngành và chính quyền phường Kinh Bắc được giao nhiệm vụ đồng hành, tháo gỡ khó khăn, kiểm tra, giám sát để dự án triển khai đúng quy hoạch, đúng pháp luật, công khai, minh bạch. Một yêu cầu then chốt là phải bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân, để công trình phát huy hiệu quả lâu dài chứ không chỉ đáp ứng mục tiêu phát triển nhà ở trước mắt. Trong phát biểu, lãnh đạo tỉnh kỳ vọng với sự phối hợp giữa các bên, khu đô thị sẽ sớm hình thành như một khu hiện đại, sinh thái, đồng bộ, góp phần hoàn thiện hạ tầng, nâng cao chất lượng sống và tạo diện mạo mới cho thành phố Bắc Ninh ở giai đoạn tiếp theo. Nếu Bắc Ninh giữ được kỷ luật thực hiện và tinh thần đặt người dân ở trung tâm, cú nâng cấp thành phố lần này hoàn toàn có thể trở thành điểm ngoặt tái định hình bản đồ phát triển khu Đông Bắc, thay vì chỉ là một sự kiện hành chính.
