Đưa năng lực chiến đấu xuống cấp đại đội
Đại đội tinh nhuệ là đơn vị chiến đấu được rèn luyện để phối hợp hiệu quả và tự bảo đảm hoạt động, qua đó duy trì năng lực tác chiến mà không phụ thuộc hoàn toàn vào cấp trên. Yêu cầu này là trọng tâm thông điệp Kim Jong Un đưa ra tại hội nghị các chỉ huy đại đội quân đội Triều Tiên ở Bình Nhưỡng, diễn ra trong hai ngày 22 và 23-10.
Theo KCNA, ông Kim muốn các đại đội trở thành những đơn vị chiến đấu tinh nhuệ, chuẩn bị đầy đủ mọi mặt để thực hiện mục tiêu xây dựng quân đội trong thời đại mới. Đây không chỉ là lời kêu gọi tăng cường kỷ luật ở cấp cơ sở: nhấn mạnh khả năng tự bảo đảm cho thấy Bình Nhưỡng muốn các đơn vị nhỏ có thể duy trì hoạt động và phản ứng hiệu quả hơn. Tuy nhiên, các tuyên bố công khai chưa cho biết cụ thể năng lực nào sẽ được bổ sung, hay việc nâng cấp sẽ được triển khai ra sao. Vì vậy, điều có thể đọc rõ nhất hiện nay là hướng ưu tiên, không phải kết quả đã đạt được.
Huấn luyện là phép thử của “cách mạng quân sự”
Kim Jong Un gắn mục tiêu xây dựng đại đội tinh nhuệ với yêu cầu huấn luyện và lời kêu gọi đẩy nhanh “cuộc cách mạng quân sự theo cách riêng của chúng ta”. Cách diễn đạt này cho thấy Bình Nhưỡng muốn mô tả quá trình hiện đại hóa như một thay đổi về năng lực và cách tổ chức, chứ không chỉ là việc sở hữu thêm vũ khí. Nếu đơn vị cấp đại đội phải tự bảo đảm hoạt động, huấn luyện sẽ là khâu then chốt để biến khẩu hiệu thành năng lực phối hợp và sẵn sàng chiến đấu.
Nhưng một lời kêu gọi toàn quân chưa đủ chứng minh chất lượng huấn luyện đã thay đổi. Ý nghĩa chính trị của thông điệp nằm ở việc đặt trách nhiệm xây dựng quân đội mạnh ngay tại cấp đơn vị thường xuyên hoạt động, thay vì chỉ nói về các chương trình vũ khí tầm chiến lược. Đây là cách Bình Nhưỡng nhấn mạnh rằng cuộc cách mạng quân sự phải thể hiện trong năng lực thực hành của từng đại đội. Kết quả sẽ phụ thuộc vào việc mệnh lệnh có được chuyển thành yêu cầu huấn luyện và bảo đảm cụ thể hay không.
Hiện đại hóa song song với hạt nhân và tên lửa
Hội nghị chỉ huy đại đội là cuộc tập hợp quy mô toàn quân đầu tiên kể từ Đại hội lần thứ IX của Đảng Lao động Triều Tiên hồi tháng 2, nơi đề ra định hướng phát triển đất nước trong 5 năm tiếp theo. Tại đại hội, Kim Jong Un đặt mục tiêu tăng cường lực lượng vũ trang thông thường, đồng thời tái khẳng định quyết tâm phát triển vũ khí hạt nhân và tên lửa. Vì thế, yêu cầu xây dựng đại đội tinh nhuệ nên được nhìn như một phần của chương trình hiện đại hóa rộng hơn, không phải dấu hiệu Bình Nhưỡng chuyển trọng tâm khỏi các năng lực chiến lược.
Thời điểm đưa ra thông điệp cũng đáng chú ý: nỗ lực củng cố quân đội diễn ra khi triển vọng đàm phán và hạ nhiệt căng thẳng trên bán đảo chưa có dấu hiệu khả quan. Căng thẳng với Hàn Quốc còn có dấu hiệu gia tăng, nhất là tại khu vực biên giới. Trong bối cảnh đó, nhấn mạnh sức mạnh thông thường và khả năng tự chủ ở cấp đơn vị giúp Bình Nhưỡng phát đi tín hiệu sẵn sàng củng cố năng lực quân sự trên nhiều tầng nấc.
Khoảng cách giữa lời kêu gọi và kết quả
Phản ứng tiếp theo sẽ cho thấy liệu thông điệp quân sự có đi cùng nỗ lực giảm rủi ro hay không. Ngày 23-10, Bộ Quốc phòng Hàn Quốc đề xuất đàm phán quân sự với Triều Tiên để làm rõ bất đồng về vị trí đường phân giới, khôi phục liên lạc và ngăn đụng độ ngoài ý muốn. Đây là một hướng đối thoại cụ thể, nhưng các nguồn hiện có không cho thấy Bình Nhưỡng đã chấp nhận đề xuất.
Triền vọng ngoại giao vẫn mờ nhạt: theo thông tin được dẫn lại, Bình Nhưỡng có thể đặt điều kiện cứng rắn cho một hội nghị thượng đỉnh song phương, trong đó có khả năng yêu cầu nới lỏng trừng phạt. Điều này làm nổi bật sự tương phản giữa lời kêu gọi xây dựng quân đội mạnh và nỗ lực tìm lối thoát ngoại giao. Kết luận hợp lý lúc này là Kim Jong Un đang đặt năng lực chiến đấu cấp đại đội vào chương trình hiện đại hóa, nhưng tuyên bố chính sách chưa thể thay thế bằng chứng về thay đổi thực địa. Thước đo sẽ là mức độ huấn luyện, khả năng tự bảo đảm và tiến triển trong các kênh liên lạc quân sự.
