Cột mốc phiến dầm đầu tiên: nền xương sống cho đường sắt tốc độ cao Bến Thành – Cần Giờ
Tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành – Cần Giờ là một dự án đường sắt đôi khổ ray tiêu chuẩn, điện khí hóa toàn tuyến, kết nối trung tâm TP.HCM với Cần Giờ bằng hệ thống trên cao có kết cấu chính là các phiến dầm bê tông khổng lồ, hướng tới tốc độ thiết kế tối đa 350 km/h và khả năng chịu tải lớn trong vận hành. Cột mốc kỹ thuật quan trọng nhất cho tới lúc này chính là việc đúc thành công phiến dầm điển hình đầu tiên. Ngày 1/10, Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Đường sắt Cao tốc VinSpeed cùng nhà thầu SGC đã hoàn tất đúc phiến dầm tiêu chuẩn đầu tiên cho tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành – Cần Giờ. Đây không chỉ là một cấu kiện đơn lẻ, mà là bước khởi động cho "xương sống" của toàn tuyến trên cao, cho thấy nhà đầu tư và đội thi công đã chuyển từ giai đoạn chuẩn bị sang làm chủ quy trình thi công phức tạp.
Phiến dầm bê tông khổng lồ: nơi công nghệ dự ứng lực căng sau chứng minh năng lực
Đối với người quan tâm tới kỹ thuật, chi tiết phiến dầm đầu tiên cho thấy mức độ tham vọng của dự án Vinspeed. Mỗi phiến dầm tiêu chuẩn dài 32,6 m, rộng 12,6 m, cao 3,015 m và ngốn tới khoảng 280 m3 bê tông. Toàn bộ khối bê tông này phải được đổ liên tục trong 6 giờ, nhằm bảo đảm sự đồng nhất về kết cấu chịu lực. Đây là bài kiểm tra khắt khe cho năng lực tổ chức thi công. Công trình dùng công nghệ bê tông cốt thép dự ứng lực căng sau – giải pháp hàng đầu cho kết cấu nhịp lớn. Khi bê tông đạt cường độ, hệ thống cáp cường độ cao bên trong được kéo căng để tạo ứng suất nén trước, vừa tăng khả năng chịu tải, vừa kiểm soát vết nứt trong suốt vòng đời vận hành. Có thể trích dẫn: "Mỗi phiến dầm tiêu chuẩn sở hữu chiều dài 32,6 m, chiều rộng 12,6 m, chiều cao 3,015 m và tiêu tốn khoảng 280 m3 bê tông".
Ba bãi đúc, siêu xe nâng 900 tấn và quy trình cơ giới hóa toàn diện
Đúc được phiến dầm đầu tiên là kết quả của một chuỗi tổ chức công trường bài bản hơn là cú ăn may. Nhà thầu SGC huy động 8 chuyên gia cùng 40 công nhân kỹ thuật cao cho phiến dầm mở màn, trong bối cảnh cả 3 bãi đúc dầm quy mô lớn phía Nam đang được hoàn thiện để bước vào giai đoạn sản xuất hàng loạt. Quy trình sản xuất phiến dầm bê tông khổng lồ gần như đã cơ giới hóa toàn diện: lồng cốt thép sau gia công được hai cẩu long môn sức nâng 80 tấn đưa vào khuôn đúc, ván khuôn lõi trượt tự động kết hợp hệ thống đầm rung hiện đại giúp bê tông lèn chặt và đồng đều. Sau khi đúc xong, "siêu xe" nâng dầm tải trọng tới 900 tấn sẽ chuyển cấu kiện ra bãi trữ, chờ xe chuyên dụng đưa tới công trường để lao lắp lên các trụ mố. Chuỗi động tác cơ giới hóa này là chìa khóa để dự án có thể tăng tốc, thay vì bị kìm hãm bởi thi công thủ công, đứt đoạn.
10 mũi thi công và thách thức cầu dây văng sông Soài Rạp
Nhìn trên bình diện toàn tuyến, phiến dầm đầu tiên xuất hiện trong bối cảnh công trường đang căng mình với 10 mũi thi công dọc tuyến. Tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành – Cần Giờ dài khoảng 53,8 km, đi qua 9 phường, xã, từ ga ngầm Bến Thành tới khu Depot và trung tâm điều hành vận tải ở Cần Giờ. Trên khung này, hạng mục khó nhất lại nằm ở cầu dây văng sông Soài Rạp: nhịp chính dài tới 360 m, được kỳ vọng là công trình vượt sông mang tính biểu tượng mới tại cửa ngõ phía Nam thành phố. Khi đặt phiến dầm bê tông khổng lồ bên cạnh cầu dây văng sông Soài Rạp, có thể thấy dự án đang đồng thời giải hai bài toán: đường trên cao chạy tốc độ cao và công trình vượt sông phức tạp. Nếu cả hai hạng mục giữ được nhịp thi công như hiện tại, tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành sẽ không còn là ý tưởng trên giấy, mà là cấu trúc dần hiện hữu trên bầu trời phía Nam.
Từ tự chủ công nghệ dầm nhịp lớn đến mục tiêu vận hành năm 2029
Điều đáng nói ở cột mốc đúc phiến dầm đầu tiên không chỉ là một khối bê tông hình thành, mà là việc Việt Nam làm chủ quy trình dầm nhịp lớn ngay từ lần đầu tiên. Theo nguồn tin, việc làm chủ công nghệ này "không chỉ giải quyết trọn vẹn bài toán tự chủ công nghệ xây dựng đường sắt cao tốc trong nước, mà còn tạo bệ phóng vững chắc đưa dự án bước vào giai đoạn tăng tốc thi công". Tuyến Bến Thành – Cần Giờ được đầu tư theo tiêu chuẩn quốc tế khắt khe, với đường đôi, khổ ray 1.435 mm, điện khí hóa toàn tuyến, tốc độ thiết kế tối đa 350 km/h và tải trọng trục 17 tấn. Kế hoạch đặt ra là hoàn thành và đưa vào vận hành thương mại sớm trong năm 2029, rút ngắn thời gian di chuyển từ trung tâm TP.HCM tới đô thị biển Cần Giờ. Nếu cột mốc phiến dầm đầu tiên đánh dấu sự chuyển mình từ chuẩn bị sang tăng tốc, thì các phiến dầm tiếp theo sẽ là thước đo thực tế cho khả năng biến tham vọng tốc độ cao thành hạ tầng cụ thể.
