Hơn 5 tỷ USD và bước ngoặt “đại công trường” Phú Quốc
Phú Quốc APEC 2027 là giai đoạn đảo Ngọc được rót hơn 5 tỷ USD để nâng cấp hạ tầng sân bay, trung tâm hội nghị, khách sạn và giao thông, biến toàn bộ hòn đảo thành một đại công trường với tốc độ xây dựng chưa từng có và tham vọng chuyển đổi từ điểm đến nghỉ dưỡng sang đô thị hội tụ dịch vụ – sự kiện – giải trí.
Chưa đầy một năm trước Tuần lễ Cấp cao, hạ tầng Phú Quốc đang được xây mới và mở rộng đồng loạt: sân bay, trung tâm hội nghị, trung tâm biểu diễn nghệ thuật, khách sạn, các tuyến giao thông và hệ thống đường sắt nhẹ Phú Quốc. Điều này cho thấy chiến lược không dừng ở việc xây vài công trình để “cho đẹp” trong một tuần lễ, mà nhằm nâng cấp toàn diện năng lực tiếp nhận khách quốc tế, tổ chức sự kiện lớn và kết nối sâu hơn với các thị trường trong khu vực. Điểm đáng nói là phần lớn các dự án hạ tầng Phú Quốc lần này có sự tham gia chủ lực của doanh nghiệp tư nhân trong nước, từ thiết kế, thi công đến vận hành. Đây là bài kiểm tra năng lực của cả hệ thống: nhà nước có đủ khả năng điều phối và kiến tạo, doanh nghiệp có đủ sức đi cùng những chuẩn mực toàn cầu, hay Phú Quốc vẫn chỉ dừng ở “đảo du lịch” theo mùa?
Sân bay Phú Quốc và đường sắt nhẹ: Xương sống của một đô thị hội tụ
Muốn Phú Quốc trở thành đô thị hội tụ, cần trước hết một bộ khung giao thông hiện đại, nơi sân bay Phú Quốc mở rộng và đường sắt nhẹ Phú Quốc đóng vai trò xương sống. Về bản chất, đây là can thiệp cấu trúc vào cách dòng người, dòng tiền và dòng sự kiện sẽ chảy qua hòn đảo trong nhiều thập kỷ tới.
Tại công trường mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, hàng nghìn kỹ sư, công nhân đang thi công liên tục với tốc độ được giới chuyên môn đánh giá là “chưa từng có”, hướng tới mục tiêu đưa nhà ga T2 vào vận hành thử từ tháng 4/2027 để phục vụ APEC 2027. Nhà ga mới được thiết kế theo hình tượng chim phượng hoàng, ứng dụng công nghệ sân bay thông minh, với hệ kết cấu thép khổng lồ và hàng nghìn tấm kính bao quanh. Song song với đó, hệ thống đường sắt nhẹ (LRT) – tuyến đường sắt nhẹ Phú Quốc – được kỳ vọng trở thành phương tiện giao thông công cộng mới, kết nối sân bay, trung tâm hội nghị APEC và các quần thể nghỉ dưỡng lớn. Nếu LRT vận hành đúng chuẩn, nó sẽ quyết định việc Phú Quốc có thể giảm áp lực xe cá nhân, nâng chất lượng trải nghiệm đô thị và cạnh tranh với các điểm đến MICE trong khu vực hay không.
Trung tâm hội nghị APEC: Từ biểu tượng kiến trúc đến “nhà máy” tạo dòng khách MICE
Nếu sân bay là cánh cửa, thì trung tâm hội nghị APEC là “trái tim” của chiến lược Phú Quốc APEC 2027. Đây không phải công trình trang trí cho một tuần lễ ngoại giao, mà là hạ tầng MICE được thiết kế để vận hành như một nhà máy sản xuất dòng khách hội nghị – hội thảo – triển lãm trong dài hạn.
Dự án Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC đang được gấp rút hoàn thiện, với diện tích sàn hơn 153.000 m², cao gần 40 m, tích hợp tầng hầm, nhiều tầng nổi và mái phủ khoảng 52.000 m². Kiến trúc mô phỏng những con sóng và hình ảnh làng chài, nhưng giá trị cốt lõi nằm ở bên trong: đại phòng trung tâm triển lãm khoảng 11.050 m², sức chứa 10.000 người, vượt Caesars Forum ở Las Vegas để trở thành phòng không cột lớn nhất thế giới. Sau sự kiện, trung tâm này được định vị là hạ tầng MICE chiến lược, sẵn sàng đón các hội nghị quốc tế và sự kiện doanh nghiệp quy mô lớn. Điều quan trọng là nó kết nối trực tiếp với sân bay Phú Quốc mở rộng, tuyến ĐT975, đường sắt đô thị LRT và chuỗi khách sạn cao cấp – một mạng lưới đủ sức giữ chân khách, thay vì để họ “họp xong là bay đi ngay”.
Hệ sinh thái khách sạn – giải trí và tham vọng “Đà Nẵng thứ hai”
Một trung tâm hội nghị dù hoành tráng đến đâu cũng vô nghĩa nếu thiếu hệ sinh thái lưu trú – giải trí tương xứng. Với Phú Quốc APEC 2027, chiến lược rất rõ: xây dựng một quần thể khách sạn, căn hộ dịch vụ và tổ hợp thương mại – giải trí đủ chuẩn để tổ chức MICE quanh năm, chứ không chỉ “mùa hội nghị”.
Các tập đoàn lớn đang đầu tư mạnh vào khu phức hợp khách sạn và nhà ở, dự kiến bổ sung hàng chục nghìn căn hộ dịch vụ và phòng khách sạn do các thương hiệu quốc tế quản lý. Khi kết nối với trung tâm hội nghị APEC, trung tâm biểu diễn nghệ thuật 4.000 chỗ ngồi và hệ thống LRT, Phú Quốc có cơ hội hình thành một chuỗi giá trị khép kín: khách công vụ đến để họp, ở khách sạn cao cấp, tham gia hoạt động giải trí – biển đảo, rồi quay lại với tư cách khách du lịch thuần túy. Bài học từ Đà Nẵng cho thấy, APEC 2017 đã không chỉ là một sự kiện chính trị mà là cú hích để thành phố này duy trì đà tăng trưởng du lịch và thu hút đầu tư sau đó. Các nhà hoạch định chính sách rõ ràng kỳ vọng Phú Quốc có thể tạo ra hiệu ứng tương tự, nhưng với mô hình phát triển rộng hơn, gắn với kinh tế biển, dịch vụ cao cấp và dòng vốn quốc tế.
Từ “đảo du lịch” đến “đô thị hội tụ”: Cú hích hay phép thử dài hạn?
Điều quan trọng nhất trong cuộc đua Phú Quốc APEC 2027 không phải là công trình có kịp cắt băng khánh thành hay không, mà là sau APEC, hòn đảo này trở thành gì. Đây là cuộc lựa chọn mô hình phát triển: tiếp tục sống bằng du lịch nghỉ dưỡng theo mùa, hay tiến lên thành một không gian kinh tế – đô thị đa chức năng, nơi MICE, thương mại – dịch vụ, kinh tế biển, vốn, công nghệ và nguồn lực chất lượng cao hội tụ.
Như TS. Võ Trí Thành nhấn mạnh, những công trình mới phải tiếp tục tạo ra giá trị, mang về dòng khách, dòng vốn, tri thức và công nghệ; còn thành quả cuối cùng phải được thể hiện bằng cơ hội kinh doanh, việc làm, thu nhập và chất lượng sống của người dân. Nói cách khác, nếu chỉ dừng ở việc “làm đẹp mặt” để đón APEC, Phú Quốc sẽ bỏ lỡ cơ hội lịch sử. APEC 2027 vì thế vừa là cú hích, vừa là phép thử: nhà nước có đủ quyết tâm duy trì tiêu chuẩn sau sự kiện; doanh nghiệp có tiếp tục đầu tư dài hạn; cộng đồng có được đặt ở trung tâm của lợi ích phát triển hay không. Nếu câu trả lời là có, Phú Quốc sẽ bước vào quỹ đạo của một đô thị hội tụ mới của khu vực, chứ không chỉ là một “đảo du lịch” đẹp trên bưu thiếp.
