Kỹ năng số phải đi cùng sự an toàn
Công an chuyển đổi số ở cấp xã là hoạt động lực lượng công an hướng dẫn người dân dùng dịch vụ và tiện ích trực tuyến, đồng thời trang bị cách tự bảo vệ thông tin cá nhân trước rủi ro trên mạng. Cách làm này đáng chú ý vì chuyển đổi số chỉ có ý nghĩa khi người dân sử dụng được công nghệ, chứ không chỉ có tài khoản hay ứng dụng trên điện thoại. Tại Xuân Lũng, chi đoàn công an xã tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn người dân nâng cao kỹ năng số và dùng VNeID, dịch vụ công trực tuyến, tra cứu thông tin, nộp hồ sơ qua mạng. Ở Kon Chiêng, đoàn viên hỗ trợ kích hoạt tài khoản định danh điện tử và tiếp cận tiện ích số bằng cách đến tận nhà, hướng dẫn từng người. Những việc cụ thể ấy giúp công nghệ gần hơn với đời sống, đồng thời tạo nền tảng để xây dựng công dân số.
Hướng dẫn trực tiếp để dịch vụ công bớt xa lạ
Giá trị của việc hướng dẫn trực tiếp nằm ở chỗ người dân có thể thực hành ngay: mở ứng dụng, tìm thủ tục, tra cứu thông tin và biết cách nộp hồ sơ. Tại Quảng Lập, công an xã kết hợp nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự với hướng dẫn thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực quản lý; mã QR tại nơi niêm yết giúp người dân tra cứu thông tin. Cách giải thích được điều chỉnh cho người cao tuổi và người chưa thành thạo công nghệ, thay vì mặc định ai cũng biết thao tác trên điện thoại. Ở Xuân Lũng, hoạt động còn được triển khai tại 02 doanh nghiệp, giúp gần 100 lượt công nhân và người lao động tiếp cận, sử dụng tiện ích số. Đây là phần thiết thực của chương trình: giảm trở ngại khi làm thủ tục và giúp kỹ năng số người dân hình thành qua việc sử dụng thật.
Phổ biến pháp luật, nhận diện lừa đảo
Hướng dẫn công nghệ mà thiếu cảnh báo rủi ro sẽ khiến người mới dùng mạng dễ trở thành mục tiêu của kẻ lừa đảo. Vì vậy, các hoạt động tại cơ sở gắn tiện ích số với phổ biến pháp luật và cách phòng ngừa tội phạm trực tuyến. Người dân được nhắc không cung cấp mật khẩu, mã OTP hay thông tin tài khoản ngân hàng cho người lạ; không mở đường dẫn không rõ nguồn gốc hoặc cài ứng dụng theo chỉ dẫn từ cuộc gọi, tin nhắn đáng ngờ. Khi có dấu hiệu nghi vấn, cần kiểm tra qua kênh chính thức và liên hệ cơ quan công an. Đây không phải phần phụ của chuyển đổi số: bảo vệ dữ liệu và tài khoản là điều kiện để người dân tin tưởng sử dụng dịch vụ trực tuyến. Khi người dân biết tự phòng ngừa và chủ động báo tin, công nghệ có thể hỗ trợ cả an toàn cá nhân lẫn an ninh trật tự cơ sở.
Từ người dùng dịch vụ đến công dân số
Vai trò của công an xã không dừng ở việc chỉ cách bấm nút. Qua tiếp xúc, giải đáp và phối hợp với chính quyền, đoàn thể cùng lực lượng tại địa bàn, công an góp phần giúp người dân hiểu quy định, dùng tiện ích số an toàn và nhận biết thông tin đáng ngờ. Ở Quảng Lập, việc phổ biến pháp luật được lồng ghép trong họp dân, hội nghị và hoạt động cộng đồng; mô hình “Gia đình số” và “Chi hội Phụ nữ số” cũng góp phần đưa công nghệ vào sinh hoạt địa phương. Hướng đi này có sức thuyết phục vì đặt con người và sự an toàn lên trước các chỉ tiêu sử dụng ứng dụng. Thời gian tới, các chi đoàn Xuân Lũng và Kon Chiêng dự kiến tiếp tục đổi mới tuyên truyền, phối hợp lực lượng cơ sở; Quảng Lập tiếp tục gắn chuyển đổi số với cải cách thủ tục và bảo đảm an ninh, trật tự. Muốn xây dựng công dân số, cần duy trì việc hướng dẫn gần dân như vậy.
