APEC 2027 Phú Quốc: Sự kiện ngoại giao hay bước ngoặt phát triển?
APEC 2027 Phú Quốc là chương trình đầu tư hạ tầng hội nghị, giao thông, hàng không và lưu trú quy mô lớn nhằm phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC, đồng thời tạo nền tảng đưa đảo Ngọc trở thành điểm đến quốc gia với tầm ảnh hưởng quốc tế trong giai đoạn sau hội nghị. Hướng tiếp cận đúng không phải xem đây là một sự kiện ngoại giao riêng lẻ, mà là cơ hội định vị lại vai trò của Phú Quốc trong mạng lưới kinh tế, du lịch và dịch vụ cao cấp của cả nước. Chiều 2/8, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đã chủ trì cuộc họp với UBND tỉnh An Giang và các bộ, ngành tại An Thới để rà soát tiến độ các dự án hạ tầng phục vụ APEC 2027, sự kiện được xác định là nhiệm vụ đối ngoại quan trọng nhất của Việt Nam đến năm 2030. Đây là bước “kiểm tra sức khỏe” cần thiết trước giai đoạn nước rút.
Hạ tầng APEC: Từ công trình phục vụ hội nghị đến trục xương sống cho hạ tầng du lịch Phú Quốc
Điểm đáng chú ý trong APEC 2027 Phú Quốc là mức độ đồng bộ của hạ tầng cứng: Trung tâm Hội nghị APEC đã hoàn thành khoảng 98% phần kết cấu bê tông cốt thép và 93% kết cấu thép, trong khi Nhà biểu diễn đa năng đạt khoảng 97% phần bê tông cốt thép. Đây không chỉ là nơi tổ chức sự kiện, mà là “trái tim” mới cho các hoạt động hội nghị, văn hóa và giải trí sau APEC. Ở phía “cửa ngõ bầu trời”, Nhà ga T2 Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc đã đạt khoảng 95% phần kết cấu bê tông; đường cất hạ cánh số 2 đạt khoảng 85%, hướng tới hoàn thành trong năm nay để kịp lắp đặt thiết bị và vận hành thử trước hội nghị. Cùng với các tuyến ĐT975, Đại lộ APEC, đường sắt đô thị và khu lưu trú, một hệ sinh thái hạ tầng du lịch Phú Quốc đang hình thành, đủ sức phục vụ cả APEC và dòng khách hậu sự kiện.
Từ “đảo Ngọc” đến điểm đến quốc gia: Hạ tầng APEC là nền tảng hay đích đến?
Nếu chỉ dừng ở mục tiêu tổ chức thành công APEC, hạ tầng mới của Phú Quốc sẽ bị “lãng phí chức năng”. PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh cần xây dựng ngay một chương trình hành động đưa Phú Quốc trở thành điểm đến quốc gia và điểm đến toàn cầu sau APEC 2027, tận dụng chính quá trình chuẩn bị và tổ chức hội nghị để quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới. Đây là quan điểm then chốt: hạ tầng APEC phải là nền tảng, không phải đích đến. Khi Trung tâm Hội nghị APEC, Nhà ga T2, hệ thống khách sạn và các tuyến giao thông kết nối được đầu tư bài bản, chúng cần được “cắm” vào một chiến lược khai thác dài hạn, gắn với các chuỗi sự kiện quốc tế, các mùa du lịch chuyên đề và các sản phẩm nghỉ dưỡng – MICE đặc thù. Không có chiến lược này, Phú Quốc khó vươn tầm cạnh tranh với các điểm đến quốc gia khác.
Chiến lược biến APEC thành cú hích phát triển bền vững cho khu vực
Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc khẳng định APEC 2027 tại Phú Quốc không chỉ là hội nghị, mà còn tạo động lực phát triển mới cho đảo Ngọc và cả nước, đồng thời góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh, giữ vững chủ quyền biển đảo. Tuy vậy, để sự kiện này thành đòn bẩy phát triển bền vững cho khu vực, cần ba lớp chiến lược. Thứ nhất, bảo đảm tiến độ và chất lượng các dự án, trong bối cảnh chỉ còn khoảng một năm và các dự án đang ở giai đoạn nước rút; Chính phủ được yêu cầu chủ động cơ chế phòng ngừa rủi ro, hỗ trợ doanh nghiệp trước biến động thị trường. Thứ hai, xây dựng chương trình khai thác hậu APEC, gắn hạ tầng với sản phẩm kinh tế – du lịch cụ thể. Thứ ba, coi Phú Quốc là “điểm đến để sống và sáng tạo”, thu hút nhân tài, sự kiện quốc tế, thay vì chỉ là điểm đến nghỉ dưỡng ngắn ngày.
Doanh nghiệp, Nhà nước và di sản APEC: Ai giữ chìa khóa giá trị lâu dài?
Một điểm khác biệt của APEC 2027 Phú Quốc là vai trò nổi bật của khu vực tư nhân trong triển khai hạ tầng. Đại diện Sun Group cho biết toàn bộ các công trình mà đoàn công tác kiểm tra đều đang được triển khai bằng nguồn lực tài chính chủ động của doanh nghiệp, đồng thời cam kết hoàn thành Nhà ga T2 vào cuối tháng 3/2027, Trung tâm Hội nghị APEC trước ngày 30/4/2027 và bố trí khoảng 1.000 nhân sự phối hợp tổ chức Tuần lễ Cấp cao. Điều này cho thấy doanh nghiệp không chỉ “xây cho xong” công trình sự kiện, mà còn đang đặt cược vào tương lai của hạ tầng du lịch Phú Quốc. Tuy nhiên, để APEC không “kết thúc rồi thôi”, như cảnh báo của PGS.TS Trần Đình Thiên, Nhà nước phải cùng doanh nghiệp thiết lập cơ chế khai thác lâu dài, từ quy hoạch không gian đô thị biển đảo, đến chính sách thu hút đầu tư và khung pháp lý cho các sự kiện quốc tế tiếp theo.
