Phú Quốc bước vào cuộc đua nước rút bằng công nghệ, không chỉ bằng nhân lực
Công nghệ xây dựng Phú Quốc trong các siêu dự án hạ tầng phục vụ APEC được hiểu là việc áp dụng nhà thép tiền chế, mô hình xây dựng mô-đun, vật liệu nhẹ và thiết kế tối ưu cho sản xuất, lắp ráp nhằm rút ngắn tiến độ, giảm phụ thuộc tài nguyên truyền thống và hạn chế tác động môi trường ngay trên một đảo xa đất liền hơn 100km. Sau hơn một năm bứt tốc, chuỗi siêu dự án hạ tầng phục vụ APEC tại đây đã dần lộ diện hình hài, mỗi công trình mang giá trị hàng chục nghìn tỉ đồng và được kỳ vọng trở thành biểu tượng mới cho khát vọng vươn tầm quốc tế của đảo ngọc. Cốt lõi của cuộc đua tiến độ dự án nước rút không phải chỉ là tăng ca làm đêm, mà là dám thay đổi cách xây dựng, coi nhà máy mới là “công trường chính”, còn công trường chỉ là nơi lắp ghép thông minh.
APEC đặt ra áp lực thời gian, địa lý đảo buộc Phú Quốc phải đổi cách xây
Trong khoảng thời gian vỏn vẹn chừng hai năm từ khởi công đến hoàn thành 21 dự án hạ tầng phục vụ Hội nghị APEC, các nhà đầu tư và nhà thầu tại Phú Quốc buộc phải “đua” tiến độ để về đích đúng hẹn. Áp lực không chỉ đến từ mốc APEC 2027 hạ tầng mà còn từ thực tế đảo xa đất liền hơn 100km, mọi tấn vật liệu, thiết bị và cả nhân lực đều tốn thêm thời gian, chi phí vận chuyển so với đất liền. Chính đặc thù địa lý này khiến các giải pháp thi công truyền thống bộc lộ giới hạn: nếu tiếp tục xây theo kiểu “mang tất cả ra công trường”, tiến độ thần tốc gần như là bất khả. Việc Phú Quốc chọn công nghệ xây dựng mới vì thế là quyết định mang tính sinh tử cho tiến độ, không phải lựa chọn thời thượng.
Nhà máy thay công trường: thép tiền chế, panel nhẹ và mô-đun lắp ghép
Điểm đáng chú ý nhất trong công nghệ xây dựng Phú Quốc là chuyển trọng tâm thi công từ công trường sang nhà máy. Nhà thép tiền chế được mở rộng ứng dụng, toàn bộ khung thép sản xuất với độ chính xác cao trong nhà máy rồi mới đưa ra công trường lắp dựng. Cách làm này đặc biệt phù hợp với các công trình có khẩu độ lớn như trung tâm hội nghị, nhà biểu diễn, khách sạn phục vụ APEC, vừa giảm thời gian trên hiện trường, vừa giảm trọng lượng kết cấu và lượng vật liệu phát sinh. Song song là việc dùng panel nhẹ thay thế xây gạch truyền thống, mỗi tấm panel thay hàng chục, hàng trăm viên gạch, giúp giảm tải trọng, rút bớt các công đoạn xây trát thủ công và giảm nhu cầu nhân công xây gạch tại công trường. Hiểu đơn giản, thay vì làm mọi thứ tại công trường, phần lớn cấu kiện được sản xuất sẵn trong nhà máy rồi đưa đến nơi lắp ráp.
Tiến độ thần tốc ở sân bay, LRT và đại lộ APEC cho thấy công nghệ đang thắng
Thực tế trên các đại công trường đã chứng minh hiệu quả của công nghệ: dự án mở rộng Cảng Hàng không quốc tế Phú Quốc, quy mô 1.050ha, khởi công ngày 14/9/2025, sau hơn một năm thi công đã hoàn thành khoảng 95% phần kết cấu bê tông nhà ga chính và đang hoàn thiện lắp kính, mái, trần trang trí. Giai đoạn 1 được thiết kế để phục vụ 20–24 triệu lượt khách mỗi năm vào năm 2030, dự kiến đưa vào khai thác từ tháng 4/2027. Cũng với cách tiếp cận “xây nhanh bằng công nghệ”, tuyến tàu điện đô thị LRT dài 17,59km khởi công cuối năm 2025 hiện đã bước vào giai đoạn lắp ray, đặt mục tiêu hoàn thành chạy thử tháng 7/2027 và khai thác thương mại tháng 11/2027. Đại lộ APEC dài 3km cũng đang vượt tiến độ với hệ thống cống, vỉa hè, xử lý nền đã lộ rõ hình hài toàn tuyến. Tiến độ thần tốc này khó có thể đạt được nếu Phú Quốc không thay đổi triệt để cách thi công.
Công nghệ không chỉ để chạy nhanh, mà để xây bền và xanh hơn cho đảo ngọc
Điểm tích cực là công nghệ xây dựng Phú Quốc không đánh đổi môi trường để lấy tiến độ. Khi phần lớn cấu kiện được sản xuất sẵn, vật liệu nhẹ và mô-đun lắp ghép được dùng nhiều hơn, lượng công việc ngoài hiện trường giảm đáng kể, chất thải xây dựng ít hơn và tác động lên môi trường đảo giảm xuống rõ rệt. Theo đại diện Ban chiến lược đầu tư Sun Group, nhờ chuyển sang cấu kiện tiền chế và vật liệu nhẹ, thời gian thi công có thể rút ngắn từ 30–60%, đồng thời giảm đáng kể chất thải xây dựng và tác động môi trường. Về dài hạn, việc áp dụng Modular Construction như “lắp ráp Lego” cùng phương pháp thiết kế DFMA để tối ưu sản xuất và lắp ráp cho phép nâng cao chất lượng công trình và giảm phụ thuộc vào tài nguyên truyền thống. Phú Quốc đang cho thấy APEC 2027 hạ tầng là cơ hội để đảo ngọc định hình chuẩn xây dựng mới: nhanh, thông minh nhưng không phá vỡ hệ sinh thái biển đảo.
