Cai nghiện ma túy chỉ là bước đầu: cuộc chiến thật sự nằm ở tái hòa nhập
Cai nghiện ma túy và tái hòa nhập cộng đồng là quá trình tổng hợp từ điều trị, phục hồi đến trang bị nghề nghiệp, hỗ trợ việc làm và xây dựng mạng lưới xã hội an toàn, nhằm giúp người từng sử dụng ma túy có thể sống ổn định, giảm nguy cơ tái nghiện và trở thành thành viên có ích cho cộng đồng. Đặt trọng tâm vào đào tạo nghề và sinh kế là một lựa chọn mang tính chiến lược, bởi ma túy không chỉ tàn phá sức khỏe mà còn phá nát vị thế kinh tế và các mối quan hệ của người nghiện. Nếu sau cai nghiện họ quay về với cảnh thất nghiệp, nợ nần và cô lập, mọi nỗ lực y tế và quản lý gần như bị vô hiệu hóa. Ngược lại, một tấm chứng nhận nghề, một công việc đều đặn có thể trở thành “liều thuốc” dài hạn hơn bất cứ toa thuốc nào.
An Giang: tấm chứng nhận nghề như “giấy thông hành” để làm lại cuộc đời
Ngày 25/9, Cơ sở cai nghiện ma túy số 2 tỉnh An Giang phối hợp với Trường Trung cấp An Giang 1 tổ chức bế giảng, trao chứng nhận hoàn thành các lớp đào tạo nghề và đồng thời khai giảng các lớp nghề mới cho người cai nghiện ma túy. Việc 70 học viên nhận chứng nhận nghề, trong đó 35 người học Điện lạnh và 35 người học Xây dựng cơ bản, không chỉ là một nghi lễ trang trọng mà là bước ngoặt trong thứ bậc xã hội của họ. Khi tiếp tục mở thêm 2 lớp nghề Hàn và Điện, nước công trình cho 75 người đang cai nghiện, cơ sở đã gửi đi một thông điệp rõ ràng: cai nghiện không kết thúc trong buồng điều trị mà trong xưởng sản xuất, trên công trình, giữa đời sống lao động thực tế. Những lớp học này rèn kỹ năng, hình thành tác phong làm việc, nuôi dưỡng ý thức tự lập, tạo nền tảng vững chắc cho tái hòa nhập cộng đồng.
Hải Phòng: bài toán tái nghiện bắt buộc phải giải bằng phối hợp đa cơ quan
Trong 9 tháng đầu năm 2026, lực lượng chức năng Hải Phòng phát hiện, bắt giữ 814 vụ với 2.302 đối tượng phạm tội về ma túy, khởi tố 786 vụ với 1.981 bị can, thu hơn 6,4 kg heroin, 44,168 kg ma túy tổng hợp và 10,544 kg cần sa. Những con số này cho thấy nếu chỉ tăng cường trấn áp mà thiếu hỗ trợ sau cai, vòng lặp nghiện – phạm tội sẽ tiếp diễn. Sáng 2/10, tại Cơ sở cai nghiện ma túy số 3, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận phối hợp Công an thành phố tổ chức tọa đàm về cai nghiện ma túy, hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng và phòng ngừa tái nghiện, nhằm thực hiện Nghị quyết xây dựng Hải Phòng thành "thành phố không ma túy". Tại đây, đại diện cơ sở cai nghiện, ngành y tế, ngân hàng chính sách, công an địa bàn, Mặt trận và doanh nghiệp cùng bàn về phục hồi, chăm sóc y tế, hỗ trợ tín dụng, tạo việc làm, phát triển sinh kế và quản lý người sau cai. Khi những mắt xích này gắn với nhau, tái hòa nhập cộng đồng mới có cơ hội bền vững.
Kỹ năng nghề và tín dụng: tấm khiên kinh tế chống tái nghiện
Thực tế cho thấy, không ít người sau cai nghiện ma túy tái nghiện vì họ bị mắc kẹt trong nghèo đói, không có nghề nghiệp và bị kỳ thị. Những khóa đào tạo nghề ở An Giang giúp học viên có thêm kiến thức, kỹ năng lao động, tăng khả năng tìm kiếm việc làm để ổn định cuộc sống khi trở về địa phương. Khi thu nhập được cải thiện, áp lực kinh tế giảm, họ ít phải quay về các mối quan hệ cũ liên quan đến ma túy. Mô hình ở Hải Phòng bổ sung một mảnh ghép khác: hỗ trợ tín dụng, tạo việc làm và phát triển sinh kế để người sau cai có điều kiện mở rộng sản xuất hoặc tham gia thị trường lao động. Nếu đào tạo nghề là “nguyên liệu”, thì vốn tín dụng và chính sách việc làm là “công cụ”, giúp họ biến kỹ năng thành thu nhập ổn định – yếu tố then chốt trong phòng ngừa tái nghiện và tái phạm.
Từ mô hình thí điểm đến chính sách dài hạn: không thể chỉ kêu gọi lòng tốt
Cả An Giang và Hải Phòng đang cho thấy một hướng đi rõ ràng: cai nghiện ma túy phải gắn chặt với đào tạo nghề, hỗ trợ việc làm và tái hòa nhập cộng đồng có quản lý. Thông qua các tọa đàm, các bên giữ vai trò chủ chốt thống nhất tăng cường phối hợp giữa cơ quan nhà nước, gia đình, doanh nghiệp và cộng đồng để tạo điều kiện cho người sau cai ổn định cuộc sống, giảm nguy cơ tái nghiện. Tuy vậy, để các mô hình hiện nay không dừng lại ở vài cơ sở tiên phong, cần biến chúng thành chính sách dài hạn: quy định rõ trách nhiệm tiếp nhận lao động sau cai cho doanh nghiệp, mở rộng ngân hàng chính sách đến tận tổ dân phố, và coi người sau cai là một nhóm đối tượng chính thức trong các chương trình an sinh, dạy nghề. Khi xã hội chấp nhận nhìn họ như những người lao động đang trên đường trở lại, thay vì tội phạm tiềm ẩn, vòng tròn hỗ trợ sẽ đủ chặt để nhiều cuộc đời không quay lại điểm xuất phát.
