i-HaTinh: ứng dụng công dân số đang thay đổi thói quen giao tiếp với chính quyền
Ứng dụng công dân số i-HaTinh là một nền tảng giao tiếp điện tử chính quyền cho phép người dân gửi phản ánh hiện trường về giao thông, môi trường, trật tự đô thị, thủ tục hành chính và nhiều vấn đề công cộng khác, kèm hình ảnh, video, đồng thời theo dõi tiến độ xử lý và đánh giá mức độ hài lòng, qua đó tăng tương tác hai chiều minh bạch giữa chính quyền và cộng đồng. Điểm đáng nói không phải là việc Hà Tĩnh có thêm một ứng dụng mới, mà là việc người dân đã thực sự sử dụng nó. Chỉ sau gần 4 tháng vận hành, i-HaTinh đã ghi nhận hơn 349.000 lượt cài đặt, tương đương trên 30% dân số từ 18 tuổi trở lên, hoàn thành mục tiêu kế hoạch chuyển đổi số năm 2026 sớm hơn dự kiến. Khi một ứng dụng công dân số vượt mốc 1/3 dân số trưởng thành, đó không còn là thử nghiệm công nghệ, mà là thay đổi hành vi xã hội. Câu hỏi không còn là “chính quyền có ứng dụng chưa?”, mà là “người dân đang dùng ứng dụng đó để đòi hỏi trách nhiệm như thế nào?”.
Từ cuộc họp triển khai đến 100 cơ quan kết nối: nền tảng vận hành không chỉ là mã nguồn
Chiều 27/2, Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh tổ chức cuộc họp triển khai ứng dụng phản ánh hiện trường i-HaTinh nhằm cụ thể hóa chủ trương đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng chính quyền số công khai, minh bạch. Quyết định chính trị này là nền tảng đầu tiên: lãnh đạo tỉnh không coi i-HaTinh là một “dự án CNTT”, mà là công cụ cải cách hành chính và thay đổi cách phục vụ người dân. Điểm đáng chú ý là cách Hà Tĩnh chuẩn bị vận hành. Hệ thống được đặt tại Trung tâm Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số; đội ngũ vận hành gồm 18 cán bộ, trong đó có 8 cán bộ công nghệ thông tin quản trị hệ thống. Những con số này cho thấy chính quyền đã đầu tư vào năng lực vận hành chứ không chỉ mua phần mềm. Việc học hỏi mô hình “Phản ánh hiện trường” từ thành phố Huế và nhận hỗ trợ trực tiếp trong quá trình xây dựng, thử nghiệm cho thấy chuyển đổi số địa phương thành công khi các tỉnh chủ động chia sẻ kinh nghiệm thay vì mỗi nơi tự làm trong “ô riêng” của mình.
Kênh phản ánh hiện trường: người dân nêu vấn đề, chính quyền phải trả lời
Bản chất của chuyển đổi số địa phương không nằm ở việc có bao nhiêu cổng thông tin, mà ở việc phản ánh của người dân được xử lý ra sao. Sau gần 4 tháng, hệ thống i-HaTinh đã tiếp nhận 3.648 phản ánh hiện trường; trong đó 2.366 phản ánh đủ điều kiện được chuyển tới cơ quan chức năng, 1.242 phản ánh chưa đáp ứng yêu cầu và 40 trường hợp chờ bổ sung thông tin. Những con số này nói lên hai điều: người dân đã coi ứng dụng phản ánh hiện trường là kênh chính thức để nêu vấn đề, và chính quyền bắt đầu đặt ra chuẩn mực cho thông tin đầu vào. Trong số phản ánh đã chuyển xử lý, có 2.129 trường hợp hoàn thành, đạt gần 90%, chỉ còn 7 trường hợp quá hạn. Đó là bộ chỉ số trách nhiệm mà trước đây người dân rất khó nhìn thấy. Khi tiến độ xử lý, tỉ lệ đúng hạn, mức độ hài lòng đều hiển thị trên nền tảng số, chính quyền không thể “ẩn mình” sau bộ máy. Tổng đài 19009038 với 1.389 cuộc gọi vào và 4.965 cuộc gọi hỗ trợ sử dụng, xác minh thông tin cho thấy chuyển đổi số không loại bỏ con người, mà đòi hỏi con người phải phục vụ thông minh hơn.
Giao diện thân thiện nhưng tư duy phải thay đổi: cải cách hành chính trong túi người dân
Với giao diện thân thiện, người dân có thể gửi phản ánh về giao thông, môi trường, trật tự đô thị, thủ tục hành chính, kèm hình ảnh, video; theo dõi tiến độ xử lý và đánh giá mức độ hài lòng. Nghe có vẻ đơn giản, nhưng đó là sự dịch chuyển quyền lực mềm: từ quầy tiếp dân sang ứng dụng công dân số ngay trên điện thoại. Khi 757 trên 1.077 lượt đánh giá là hài lòng (70,3%), bên cạnh 320 lượt chưa hài lòng, chính quyền buộc phải coi dữ liệu cảm nhận của người dân là thước đo chất lượng phục vụ, chứ không chỉ là khẩu hiệu. Ra mắt từ 17/3, i-HaTinh đã kết nối 100 cơ quan, đơn vị tham gia tiếp nhận và phối hợp xử lý phản ánh, kiến nghị của người dân. Đây là yêu cầu cốt lõi của cải cách hành chính: thay vì bắt người dân “tự bơi” giữa hệ thống công văn, chính ứng dụng sẽ định tuyến phản ánh đúng thẩm quyền và bảo đảm công khai, minh bạch. Thực tế, chính quyền địa phương chỉ có hai lựa chọn trong kỷ nguyên số: hoặc dùng công nghệ để mở ra, chịu giám sát 24/7, hoặc chấp nhận đứng ngoài cuộc và bị người dân tự tìm giải pháp riêng qua mạng xã hội.
Hoàn thành sớm mục tiêu chuyển đổi số địa phương: bước đệm cho chính quyền số
Khi mục tiêu cài đặt ứng dụng công dân số theo kế hoạch chuyển đổi số năm 2026 được hoàn thành sớm hơn dự kiến với hơn 349.000 lượt cài đặt, Hà Tĩnh gửi đi một thông điệp rõ ràng: nếu sản phẩm số thực sự giải quyết việc của người dân, thì người dân sẽ dùng. Chính quyền không cần phát động phong trào rầm rộ, mà cần một nền tảng hoạt động rõ ràng, dễ hiểu và có phản hồi cụ thể. Chủ tịch UBND tỉnh đã nhấn mạnh triển khai ứng dụng phản ánh hiện trường là bước đi thiết thực trong xây dựng chính quyền số, lấy người dân làm trung tâm phục vụ. Nhưng để tuyên bố đó không dừng ở văn bản, bước tiếp theo phải là nâng cao chất lượng xử lý, giảm tỉ lệ phản ánh chưa đủ điều kiện tiếp nhận và rút ngắn thời gian giải quyết kiến nghị. Nếu i-HaTinh tiếp tục duy trì được tỉ lệ xử lý gần 90% và mở rộng thói quen “giao tiếp điện tử chính quyền” cho người dân ở mọi xã, phường, thì ứng dụng này sẽ trở thành một phần của đời sống hành chính hằng ngày – nơi cải cách không còn ở trên nghị quyết, mà nằm trong từng lần bấm gửi phản ánh.
