Tín hiệu chiến lược từ chuyến công tác của Phó Thủ tướng tại Mỹ
Cuộc đối thoại của Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng với nhiều doanh nghiệp và nhà đầu tư Hoa Kỳ tại Washington D.C. là một hoạt động ngoại giao kinh tế cấp cao, nhằm củng cố quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện, đồng thời mở rộng không gian hợp tác đầu tư, thương mại và phát triển kinh tế giữa Việt Nam và Hoa Kỳ thông qua kênh tiếp xúc trực tiếp, thực chất và dài hạn.
Điểm đáng chú ý là Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng Mỹ nhấn mạnh Việt Nam coi khu vực đầu tư nước ngoài là bộ phận quan trọng của nền kinh tế, đặt trong tổng thể quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện với Hoa Kỳ. Đây không chỉ là lời mời gọi chung chung, mà là thông điệp chính trị: nhà đầu tư Mỹ được đặt trong một chiến lược phát triển dài hạn, có tính ưu tiên. Các doanh nghiệp Hoa Kỳ Việt Nam vì thế nhìn thấy một môi trường đang dịch chuyển theo hướng ổn định kinh tế vĩ mô, cải cách thể chế và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Nói thẳng, Việt Nam đang chủ động cạnh tranh để hút dòng vốn chất lượng cao, chứ không chỉ chờ đợi các dự án gia công chi phí thấp.
Doanh nghiệp Hoa Kỳ nhìn Việt Nam như một "điểm sáng" mới nổi
Một trong những thông điệp quan trọng từ phía doanh nghiệp Hoa Kỳ là họ đánh giá Việt Nam là "điểm sáng trong các thị trường mới nổi" với triển vọng tăng trưởng tích cực, tầng lớp trung lưu mở rộng, nguồn nhân lực chất lượng và môi trường kinh doanh cởi mở. Nói cách khác, cơ hội đầu tư Mỹ tại Việt Nam không còn dừng ở thị trường chi phí thấp, mà đang chuyển sang câu chuyện thị trường tiêu dùng đang lên và năng lực sản xuất công nghệ cao.
Các doanh nghiệp Hoa Kỳ Việt Nam bày tỏ đang xem xét hoặc thúc đẩy các kế hoạch đầu tư cụ thể, đặc biệt trong nghiên cứu - phát triển, sản xuất công nghệ cao, thanh toán số, an ninh mạng và đào tạo nhân lực. Đây là những lĩnh vực trực tiếp gắn với chuyển đổi số và nâng cấp chuỗi giá trị, cho thấy nhà đầu tư Mỹ không chỉ tìm chỗ đặt nhà máy, mà còn muốn xây dựng hệ sinh thái sáng tạo. Tuy nhiên, họ đồng thời yêu cầu Việt Nam phải bảo đảm tính ổn định, minh bạch, khả năng dự báo của chính sách, cùng hiệu lực hợp đồng và cơ chế giải quyết tranh chấp công bằng. Nếu không xử lý những điểm nghẽn này, cơ hội sẽ trôi qua rất nhanh.
USABC và câu chuyện Thanh Hóa: Từ địa phương đến bàn đàm phán toàn cầu
Trong khi trung ương đối thoại trực tiếp với các nhà đầu tư tại Mỹ, ở cấp địa phương, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Tô Anh Dũng đã tiếp và làm việc với Hội đồng Kinh doanh USABC cùng đại diện nhiều sở, ngành. Đây không phải một cuộc xã giao thông thường, mà là bước chủ động của địa phương trong việc gắn mình vào mạng lưới doanh nghiệp Hoa Kỳ – ASEAN, nơi quy tụ hơn 180 doanh nghiệp thành viên, gồm các tập đoàn như Boeing, Apple, Meta, Google, Microsoft, ExxonMobil hoạt động trên quy mô toàn cầu.
USABC được khẳng định là tổ chức cầu nối cho hàng trăm doanh nghiệp của Hoa Kỳ có quan hệ kinh doanh và đầu tư tại Việt Nam. Khi Quyền Giám đốc điều hành khu vực ASEAN Vũ Tú Thành nhấn mạnh cơ hội để Thanh Hóa đón đầu làn sóng đầu tư vào điện tử, công nghệ tự hành, cơ khí, năng lượng, logistics, nông nghiệp công nghệ cao, thông điệp rất rõ: cơ hội đầu tư Mỹ không chỉ nằm ở các trung tâm kinh tế lớn mà đang dịch chuyển về các địa phương có tầm nhìn và hạ tầng. Thanh Hóa chủ động bày tỏ mong muốn hợp tác trong năng lượng, công nghiệp phát thải carbon thấp, công nghệ cao, bán dẫn điện tử, tự động hóa, y tế, dược phẩm và dịch vụ cảng biển, qua đó cho thấy địa phương này muốn bước lên sân chơi của những chuỗi giá trị toàn cầu, chứ không đứng ngoài quan sát.
Hợp tác kinh tế hai nước: Từ đối thoại chính sách đến dự án cụ thể
Điểm then chốt của loạt tiếp xúc này là tạo ra một kênh trao đổi trực tiếp giữa cơ quan hoạch định chính sách Việt Nam và nhà đầu tư Hoa Kỳ, giúp nhận diện các điểm nghẽn, kết nối nhu cầu với năng lực triển khai và gợi mở những dự án hợp tác mới. Nói thẳng, đây là bước dịch chuyển từ ngoại giao khẩu hiệu sang ngoại giao dự án, nơi mỗi kiến nghị của doanh nghiệp đều được đặt trên bàn thảo luận chính sách.
Phó Thủ tướng đề nghị các doanh nghiệp Mỹ tiếp tục phát huy vai trò cầu nối, thúc đẩy hợp tác kinh tế hai nước theo hướng cân bằng, bền vững và thực chất, đồng thời hỗ trợ tiến trình đàm phán một Hiệp định Thương mại đối ứng, cân đối giữa hai bên. Về phía mình, doanh nghiệp Hoa Kỳ yêu cầu lộ trình chính sách có tính dự báo, tham vấn nhà đầu tư ngay trong quá trình xây dựng quy định, cùng thủ tục cấp phép thuận lợi, tiêu chuẩn kỹ thuật phù hợp thông lệ quốc tế. Nếu những cam kết này được biến thành hành động, Việt Nam có cơ hội vươn lên thành trung tâm đón dòng vốn chất lượng cao trong khu vực, thay vì chỉ là điểm đến phụ trong chiến lược đa dạng chuỗi cung ứng của các tập đoàn.
Triển vọng và điều kiện để Việt Nam bật lên trong cuộc chơi đầu tư
Trên cơ sở các cuộc tiếp xúc, cơ quan chức năng Việt Nam sẽ tiếp tục nghiên cứu đề xuất của phía doanh nghiệp Hoa Kỳ và duy trì phối hợp với hiệp hội, doanh nghiệp sau chuyến công tác để thúc đẩy triển khai các dự án, thu hút nguồn vốn đầu tư chất lượng cao. Về lý thuyết, cánh cửa cơ hội đang mở; vấn đề là Việt Nam có bước qua được hay không.
Hội đồng Kinh doanh USABC đã khẳng định sẽ đồng hành làm cầu nối để doanh nghiệp Hoa Kỳ tìm hiểu cơ hội đầu tư tại Thanh Hóa và hỗ trợ địa phương cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh. Nhưng sự đồng hành này chỉ phát huy hiệu quả nếu chính quyền trung ương và địa phương thực sự nhất quán trong cách hiểu về “nhà đầu tư chất lượng cao”: họ cần sự ổn định, minh bạch và khả năng dự báo, hơn là ưu đãi ngắn hạn. Kết luận hợp lý là: Việt Nam đang có lợi thế, nhưng lợi thế đó chỉ trở thành thực lực khi cải cách thể chế đi kịp tốc độ đối thoại, và khi mỗi cam kết với doanh nghiệp Mỹ được biến thành thay đổi cụ thể trong thủ tục, hợp đồng và thực thi.
