Cuộc gặp 60 doanh nghiệp Hoa Kỳ: tín hiệu mạnh cho đầu tư Mỹ tại Việt Nam
Cuộc tọa đàm doanh nghiệp do Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chủ trì tại Washington, với sự tham gia của khoảng 60 doanh nghiệp và định chế tài chính Hoa Kỳ, là hoạt động đối thoại kinh tế trực tiếp nhằm củng cố quan hệ kinh tế Mỹ Việt, thu hút đầu tư chất lượng cao và tăng vai trò của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhìn dưới góc độ cơ hội, đây không chỉ là một sự kiện ngoại giao thường lệ. Cuộc gặp cho thấy Việt Nam đang chủ động đặt mình vào vị trí “điểm đến chiến lược” trong bản đồ đầu tư Mỹ tại Việt Nam, thay vì chờ đợi các dòng vốn dịch chuyển thụ động. Phó Thủ tướng nêu rõ quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ đang phát triển tích cực, thực chất, đặc biệt về kinh tế, thương mại và đầu tư. Với thương mại song phương đã đạt mức rất lớn và Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn thứ 5 của Hoa Kỳ, thông điệp gửi tới doanh nghiệp Hoa Kỳ là: Việt Nam muốn và sẵn sàng bước vào tầng nấc cao hơn của hợp tác.
Doanh nghiệp Hoa Kỳ nhìn thấy gì ở Việt Nam?
Đáng chú ý nhất trong cuộc tọa đàm là sự lạc quan của cộng đồng doanh nghiệp Hoa Kỳ về môi trường đầu tư tại Việt Nam. Đại diện nhiều doanh nghiệp khẳng định họ đánh giá tích cực về triển vọng tăng trưởng, môi trường đầu tư và định hướng phát triển của Việt Nam, đồng thời mong muốn mở rộng đầu tư trong tài chính, công nghệ, hạ tầng, hàng không, y tế. Đây là lời khẳng định không thể bỏ qua khi bàn về đầu tư Mỹ tại Việt Nam. Đằng sau đánh giá tích cực đó là những thay đổi thể chế mang tính tín hiệu. Việc Quốc hội sửa đổi Luật Hải quan được phía Hoa Kỳ coi là bước đi thực chất trong bảo đảm quyền sở hữu trí tuệ, bảo vệ người tiêu dùng và tăng niềm tin của khách hàng. Khi doanh nghiệp Hoa Kỳ thấy Việt Nam nghiêm túc với luật chơi toàn cầu, họ sẵn sàng chuyển các mảng hoạt động giá trị cao – từ công nghệ số đến sản xuất tiên tiến – vào Việt Nam thay vì chỉ dừng ở gia công giản đơn.
Chiến lược chuỗi cung ứng toàn cầu: Việt Nam muốn lên tầng cao hơn
Một điểm then chốt của chuyến công tác là cam kết rõ ràng của Việt Nam với vấn đề chuỗi cung ứng toàn cầu. Phó Thủ tướng khẳng định Việt Nam coi trọng việc bảo đảm chuỗi cung ứng toàn cầu thông suốt và mong muốn tăng cường hợp tác thương mại sâu rộng hơn. Trong bối cảnh các tập đoàn Mỹ đang tái bố trí chuỗi cung ứng, thông điệp này là lời mời gọi trực tiếp: Việt Nam muốn trở thành mắt xích ổn định, không chỉ là nơi đặt nhà máy giá rẻ. Dòng vốn đầu tư Mỹ tại Việt Nam đang dịch chuyển tích cực sang công nghệ cao, chuỗi cung ứng bán dẫn, hạ tầng năng lượng sạch, sản xuất chế biến. Đây là những lĩnh vực quyết định vị thế của một nền kinh tế trong mạng lưới chuỗi giá trị toàn cầu. Khi Việt Nam đề nghị doanh nghiệp Hoa Kỳ tăng chuyển giao tri thức, hỗ trợ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và đào tạo nhân lực chất lượng cao, mục tiêu không chỉ là thu hút vốn, mà là leo lên các nấc cao hơn của chuỗi giá trị chứ không mắc kẹt ở khâu lắp ráp.
Quan hệ kinh tế Mỹ Việt bước vào giai đoạn “chất lượng cao”
Chuyến đi lần này cho thấy quan hệ kinh tế Mỹ Việt đang chuyển từ giai đoạn mở rộng sang giai đoạn tinh chỉnh chất lượng. Sau 25 năm Hiệp định thương mại song phương có hiệu lực, thương mại hai chiều đã tăng mạnh, đưa Hoa Kỳ thành thị trường xuất khẩu rất quan trọng của Việt Nam và mở ra nhiều tiềm năng về đầu tư, công nghệ, dịch vụ, đổi mới sáng tạo, kết nối chuỗi cung ứng. Nhưng mấu chốt của giai đoạn mới là cách hai bên định hình cuộc chơi dài hạn. Trong các cuộc làm việc với cơ quan đại diện thương mại và tài chính Hoa Kỳ, hai bên bàn về quan hệ thương mại cân bằng, bền vững và cùng có lợi, cũng như tiến trình đàm phán một hiệp định thương mại đối ứng, công bằng và cân bằng (ART). Đại diện phía Hoa Kỳ khẳng định mong muốn phối hợp chặt chẽ để sớm hoàn tất đàm phán này. Nếu ART đi đến đích, doanh nghiệp Hoa Kỳ và Việt Nam sẽ có một khung luật chơi rõ ràng, giảm rủi ro chính sách và tăng khả năng hoạch định đầu tư dài hạn.
Từ cam kết tới hành động: Việt Nam phải chứng minh năng lực hấp thụ vốn
Về phía Việt Nam, thông điệp gửi doanh nghiệp Hoa Kỳ là đầy tham vọng: mục tiêu duy trì tăng trưởng GDP từ 10% trở lên giai đoạn 2026–2030, với nhu cầu huy động nguồn vốn ngoài ngân sách rất lớn. Phó Thủ tướng nhấn mạnh Việt Nam muốn ưu tiên thu hút đầu tư vào công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, sản xuất tiên tiến. Tuy nhiên, thách thức nằm ở năng lực thực thi: thể chế phải đủ thông thoáng, hạ tầng đủ hiện đại, nhân lực đủ chất lượng để hấp thụ hiệu quả dòng vốn mới. Từ góc độ chiến lược, việc Việt Nam xây dựng trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng cho thấy nỗ lực tạo hạ tầng mềm để đón các nguồn vốn đầu tư Mỹ chất lượng cao. Các cơ quan liên quan sẽ tiếp tục nghiên cứu đề xuất và duy trì phối hợp với doanh nghiệp Hoa Kỳ sau chuyến công tác để thúc đẩy triển khai dự án, thu hút vốn chất lượng cao. Cơ hội đã mở, nhưng thành quả sẽ phụ thuộc vào tốc độ cải cách và khả năng biến các cuộc tọa đàm thành dự án cụ thể, mang lại lợi ích hài hòa và rủi ro được chia sẻ đúng như kỳ vọng của cả hai bên.
