Tăng tốc sản xuất tên lửa Patriot và THAAD: phản ứng khẩn cấp trước kho đạn cạn dần
Mỹ đang đẩy mạnh sản xuất tên lửa Patriot PAC-3 MSE và tên lửa THAAD bằng cách yêu cầu ngành công nghiệp quốc phòng tăng công suất trong thời gian rất ngắn, với mục tiêu lấp đầy nhanh chóng khoảng trống kho dự trữ quốc phòng đang bị bào mòn bởi nhịp độ tiêu thụ cao hơn nhiều so với khả năng sản xuất hiện tại.
Điểm mấu chốt: đây không chỉ là một chương trình tăng sản lượng thông thường, mà là nỗ lực vá một lỗ hổng chiến lược đã bị phơi bày. Thứ trưởng Bộ Chiến tranh Steve Feinberg đã gửi thư cho lãnh đạo các tập đoàn quốc phòng, yêu cầu trong vòng tối đa 21 ngày phải nộp kế hoạch tăng sản lượng và rút ngắn tiến độ giao hàng đối với các năng lực quan trọng. Điều này cho thấy Lầu Năm Góc nhìn nhận tình trạng thiếu hụt đạn đánh chặn là vấn đề an ninh sát sườn, không thể xử lý theo nhịp ngân sách và quy trình mua sắm chậm chạp kiểu cũ. Về bản chất, sản xuất tên lửa Patriot và THAAD lúc này là ưu tiên chiến lược chứ không chỉ là bài toán kỹ thuật.
Kho dự trữ quốc phòng Mỹ cạn dần: con số biết nói và rủi ro bị buộc phải "tiết kiệm" phòng không
Lý do khiến Lầu Năm Góc phải xoay trục nhanh như vậy nằm ở thực tế kho dự trữ quốc phòng Mỹ đã bị bào mòn nghiêm trọng. Các cuộc giao tranh liên quan đến Iran tiếp tục tiêu tốn lượng tên lửa đánh chặn vốn đã suy giảm, đẩy binh sĩ Mỹ vào thế phải chấp nhận rủi ro lớn hơn nếu xung đột kéo dài. Theo đánh giá của một trung tâm nghiên cứu chiến lược có trụ sở tại Washington, số tên lửa Patriot giảm từ 2.330 quả trước chiến tranh xuống 1.030 khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, rồi tiếp tục giảm còn khoảng 759–827 quả – mức suy giảm ít nhất 65%.
Kho tên lửa THAAD cũng bị thu hẹp mạnh, từ 452 quả trước chiến tranh xuống còn khoảng 232–262, dù sau đó được bù đắp một phần lên khoảng 234–278 quả, vẫn thấp hơn ít nhất 38% so với trước xung đột. Hệ quả chiến lược là rõ ràng: các lực lượng Mỹ và đồng minh ở Trung Đông có thể buộc phải phóng ít đạn đánh chặn hơn với các mục tiêu như UAV hay tên lửa đối phương để “giữ kho”, chấp nhận khả năng một số mục tiêu lọt qua lưới phòng thủ. Nói cách khác, sức mạnh răn đe vốn dựa trên mật độ hỏa lực dày đặc đang bị đe dọa từ chính sự khan hiếm đạn.
Hợp đồng quốc phòng mới: từ tăng gấp ba Patriot, gấp bốn THAAD đến phá nút thắt chuỗi cung ứng
Để đảo chiều xu hướng suy giảm kho đạn, Bộ Quốc phòng Mỹ đã ký các hợp đồng quốc phòng dạng thỏa thuận khung với những tập đoàn lớn như Northrop Grumman và Lockheed Martin, nhằm mở rộng năng lực sản xuất tên lửa đánh chặn. Theo Lầu Năm Góc, các thỏa thuận này sẽ giúp tăng gấp ba sản lượng tên lửa Patriot PAC-3 MSE và gấp bốn sản lượng tên lửa THAAD trong giai đoạn tới. Trọng tâm không chỉ là đặt thêm đơn hàng, mà là mở rộng chuỗi cung ứng sâu xuống các nhà cung cấp linh kiện – nơi hình thành những "nút thắt cổ chai" quyết định tốc độ xuất xưởng.
Bộ Quốc phòng lần này đi thẳng tới các nhà sản xuất động cơ nhiên liệu rắn cho Patriot, thiết bị đánh lửa an toàn của PAC-3 MSE, cũng như cấu trúc cơ khí quan trọng của tên lửa THAAD như thân giữa, nắp radome và cụm giá đỡ bệ phóng. Cách tiếp cận này khác hẳn mô hình phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nhà thầu chính trước đây, và là lựa chọn hợp lý nếu Mỹ muốn sản xuất tên lửa Patriot và THAAD ở quy mô công nghiệp, thay vì để từng mắt xích nhỏ kìm hãm cả dây chuyền. Đáng chú ý, các thỏa thuận được thiết kế dưới dạng tín hiệu nhu cầu dài hạn, cho phép doanh nghiệp đầu tư mở rộng công suất mà không lo “đứt đơn” giữa chừng.
Từ "Kho vũ khí của tự do" đến nguy cơ vòng xoáy vũ trang mới
Chương trình tăng tốc sản xuất tên lửa Patriot và tên lửa THAAD không xuất hiện đơn lẻ mà gắn với chiến lược dài hạn mà Washington gọi là "Arsenal of Freedom" – Kho vũ khí của tự do. Nó được triển khai với sự phối hợp của Cơ quan Phòng thủ Tên lửa, Hội đồng Thúc đẩy Sản xuất Đạn dược và Đơn vị Phòng thủ Kinh tế, nhằm khôi phục năng lực sản xuất quốc phòng quy mô lớn, bảo đảm đủ đạn cho nhiều điểm nóng cùng lúc và duy trì nguồn cung cho đồng minh.
Về mặt quân sự, đây là bước đi hợp lý: không nước nào muốn bị thiếu đạn đúng lúc xung đột leo thang. Nhưng về mặt chiến lược, việc biến sản xuất tên lửa đánh chặn thành một ngành công nghiệp tăng trưởng cao lại có thể kéo dài tâm lý phụ thuộc vào sức mạnh quân sự để giải quyết khủng hoảng. Khi kho dự trữ quốc phòng Mỹ được lấp đầy, áp lực kiềm chế sử dụng vũ lực có thực sự tăng lên, hay ngược lại, ngưỡng sử dụng sức mạnh sẽ thấp hơn vì niềm tin rằng kho đạn "chưa bao giờ cạn"? Đây là câu hỏi mà không một hợp đồng quốc phòng nào có thể tự mình giải đáp.
