Yêu cầu đặt cọc visa Mỹ: định nghĩa và thông điệp chính trị
Yêu cầu đặt cọc visa Mỹ là chính sách buộc công dân thuộc diện 50 quốc gia phải chi trả một khoản ký quỹ đáng kể như điều kiện bắt buộc khi xin visa không định cư B1/B2, với mục tiêu tuyên bố là bảo đảm tuân thủ quy định thị thực và giảm tình trạng ở lại quá hạn. Chính sách này không chỉ là biện pháp kỹ thuật về nhập cư, mà còn là thông điệp chính trị: Washington sẵn sàng chuyển gánh nặng chi phí kiểm soát người ở quá hạn sang chính những người muốn đến Mỹ du lịch hoặc công tác. Việc yêu cầu ký quỹ trước khi được phỏng vấn khiến quá trình xin visa vốn đã khó nay càng chặt chẽ hơn, tạo một tầng rào cản tài chính mới mà không phải ai cũng vượt qua được.
Từ chương trình thí điểm đến chính sách lâu dài
Theo thông báo trên Công báo Liên bang, từ ngày 3/8, viên chức lãnh sự Mỹ được quyền yêu cầu người xin thị thực du lịch và công tác B1/B2 ký quỹ như điều kiện cấp visa. Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định chương trình thí điểm triển khai từ năm 2025 đã cho thấy đây là công cụ hiệu quả để đảm bảo người mang thị thực tuân thủ quy định nhập cư, nhất là giảm tình trạng lưu trú quá hạn. Một thông báo ngày 31/7 cho biết, sau gần một năm đánh giá, chương trình thí điểm “đã cung cấp đủ dữ liệu” để kết luận việc đặt cọc là biện pháp hiệu quả, nên sẽ được áp dụng lâu dài. Đây không còn là thử nghiệm tạm thời, mà trở thành một lớp kiểm soát bền vững trong chiến dịch siết chặt nhập cư, bắt đầu dưới thời Tổng thống Donald Trump.
Danh sách 50 quốc gia và trọng tâm châu Phi
Danh sách áp dụng yêu cầu đặt cọc visa Mỹ hiện gồm 50 quốc gia, trong đó có khoảng 30 nước châu Phi. Việc phần lớn quốc gia bị nhắm tới nằm ở châu Phi không phải ngẫu nhiên; đây là khu vực lâu nay bị Mỹ đánh giá có tỷ lệ người ở lại quá hạn thị thực tương đối cao. Điều đáng chú ý là chương trình ký quỹ thị thực không chỉ giới hạn ở vài nước có mức vi phạm nổi bật, mà mở rộng thành một nhóm lớn, tạo cảm giác phân loại rủi ro theo khu vực hơn là theo dữ liệu chi tiết từng nước. Danh sách này cũng không phải cố định: thông báo cho biết các quốc gia áp dụng có thể sẽ tiếp tục được mở rộng. Quyết định đó mở cửa cho khả năng chính sách lan sang các khu vực khác, nếu chính phủ Mỹ cho rằng tỷ lệ ở quá hạn không giảm như kỳ vọng.
Cách chương trình ký quỹ thị thực vận hành và tác động thực tế
Chương trình yêu cầu công dân mang hộ chiếu của các quốc gia thuộc diện áp dụng phải đóng tiền ký quỹ để được phỏng vấn xin thị thực B1 và B2, là loại thị thực dành cho công tác và du lịch. Khoản tiền này được hoàn trả nếu hồ sơ xin visa bị từ chối, hoặc nếu người được cấp thị thực tuân thủ đầy đủ điều kiện, bao gồm việc rời Mỹ đúng thời hạn. Ngược lại, nếu ở quá hạn, khoản ký quỹ sẽ bị giữ lại, trở thành công cụ “phạt trước” được hợp thức hóa. Theo một ước tính, chi phí bắt giữ và trục xuất một người lưu trú quá hạn thị thực vào khoảng 18.000 USD mỗi trường hợp; vì thế Washington có động cơ chuyển chi phí này sang người nộp đơn. Thực tế năm đầu triển khai, chính phủ dự báo khoảng 2.000 người phải nộp ký quỹ, nhưng cuối cùng khoảng 20.000 người nằm trong diện này.
Hiệu quả chống ở quá hạn và gánh nặng bất công
Giới chức Bộ Ngoại giao Mỹ tuyên bố chương trình ký quỹ thị thực đạt hiệu quả rất cao: năm 2024 có gần 45.500 công dân từ 50 quốc gia thuộc diện áp dụng ở lại Mỹ quá thời hạn thị thực, nhưng trong 10 tháng đầu triển khai chương trình đặt cọc, số trường hợp lưu trú quá hạn từ các nước này giảm xuống dưới 50 người. Số liệu đó là một câu nói trích dẫn đáng chú ý, đồng thời cho thấy sức nặng của rào cản tài chính. Tuy nhiên, các tổ chức bảo vệ quyền người nhập cư cảnh báo chính sách này tạo ra gánh nặng tài chính không cần thiết đối với công dân từ các quốc gia nghèo, khiến họ khó sang Mỹ để thăm thân, học tập hoặc tìm cơ hội kinh doanh. Đặt cọc trở thành “vé vào cửa” đắt đỏ cho quyền đi lại hợp pháp, mở ra câu hỏi đạo đức: Mỹ có đang trừng phạt người nghèo vì những vi phạm của một bộ phận nhỏ hay không? Trong khi đó, chính quyền Trump coi đây là biện pháp cần thiết để tăng cường an ninh quốc gia.
