Long Thành: sân bay là hạt nhân, giao thông là điều kiện tiên quyết
Sân bay Long Thành là cảng hàng không quốc tế mới của vùng Đông Nam, được kỳ vọng trở thành cực tăng trưởng kinh tế – đô thị với công suất hành khách và hàng hóa lớn, nhưng chỉ có thể phát huy vai trò trung tâm khi được đặt trong một mạng lưới hạ tầng giao thông đồng bộ, đa phương thức và kết nối hiệu quả với TP.HCM, Biên Hòa, Nhơn Trạch cùng toàn bộ không gian vùng Đông. Sân bay dự kiến vận hành thử trong các tháng 9–11/2026 trước khi khai thác thương mại từ ngày 1/12 cùng năm. Áp lực thời gian đặt ra một chặng nước rút cho các dự án hạ tầng giao thông cấp bách, bởi không thể có một sân bay Long Thành vận hành hiệu quả nếu “cánh cửa” từ TP.HCM đến sân bay vẫn là điểm nghẽn.
Cửa ngõ phía Đông: nếu An Phú vẫn tắc thì lợi thế sẽ bị bào mòn
Trục Mai Chí Thọ – nút giao An Phú – cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây hiện là hành lang chủ lực đưa người và hàng hóa từ TP.HCM về Đồng Nai và sân bay Long Thành, nhưng cũng là điểm nghẽn lớn nhất. Thành phố đang tăng tốc thi công nút giao An Phú, tháo gỡ vướng mắc để phấn đấu hoàn thành toàn bộ công trình vào quý III/2027. Song song đó, dự án mở rộng cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây dự kiến hoàn tất vào quý I/2027, với mục tiêu rút ngắn thời gian, giảm chi phí vận tải và nâng năng lực kết nối với sân bay Long Thành. Từ góc nhìn người dân, nếu những công trình này chậm trễ so với tiến độ khai thác sân bay, trải nghiệm di chuyển sẽ là sự tương phản khó chịu giữa một cửa ngõ hàng không hiện đại và mạng lưới đường bộ vẫn kẹt xe, ùn ứ. Khi cửa ngõ phía Đông chưa thông thoáng, lợi thế “gần TP.HCM” của Long Thành sẽ bị bào mòn trong thực tế đi lại hàng ngày.
Từ đường bộ đến metro: kết nối vùng Đông phải là mạng lưới, không phải vài tuyến riêng lẻ
Điều đáng chú ý là các công trình quanh sân bay Long Thành không còn là dự án giao thông đơn lẻ, mà đang tạo thành “mạng lưới huyết mạch” kết nối trung tâm đô thị TP.HCM với cửa ngõ hàng không quốc tế mới của vùng Đông Nam Bộ. Cao tốc Bến Lức – Long Thành dài khoảng 58 km được hoàn thành trong tháng 9 và phấn đấu sớm thông xe, đóng vai trò trục kết nối miền Tây, phía Tây TP.HCM với sân bay Long Thành. Cùng với sân bay, các tuyến cao tốc, vành đai và đường trục đang mở rộng kết nối Long Thành với TP.HCM, Biên Hòa, Nhơn Trạch và khu vực lân cận, mở rộng không gian đô thị vùng Đông. Tuy nhiên, lời giải lâu dài để giảm phụ thuộc vào ô tô cá nhân là mạng lưới đường sắt đô thị. Tuyến metro số 2, tuyến Bến Thành – Thủ Thiêm đã khởi công, và tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành dự kiến khởi công trong quý IV năm nay, được thiết kế dài hơn 46 km, tốc độ tối đa 120 km/h, phục vụ gần 47.000 khách mỗi giờ và kết nối với 6 tuyến đường sắt khác, hình thành mạng lưới vận tải khối lượng lớn gắn với sân bay. Đây là bước chuyển tư duy từ “làm đường tới sân bay” sang “tổ chức hệ thống giao thông vùng Đông”.
Long Thành và chu kỳ mới của bất động sản: khoảng cách không còn là thước đo duy nhất
Khi mạng lưới kết nối dần hoàn thiện, sân bay Long Thành có thể mở ra một chu kỳ mới cho bất động sản vùng phụ cận, nơi lợi thế không còn đo bằng khoảng cách thô tới sân bay mà bằng khả năng kết nối với các trung tâm việc làm, thương mại và dịch vụ. Nhiều khu đô thị như Gem Sky World, Century City, Aqua City, Izumi City cho thấy dòng vốn đang đi theo các hành lang giao thông, không chỉ bám sát khu vực ngay cạnh sân bay. Đồng Nai định hướng đô thị Long Thành theo mô hình Aerotropolis rộng hơn 43.000 ha, gắn sân bay với đô thị, công nghiệp công nghệ cao, logistics và dịch vụ – tức là một hệ sinh thái kinh tế – đô thị lấy sân bay làm hạt nhân. Trong bối cảnh đó, thị trường bước vào giai đoạn sàng lọc: dự án nào có pháp lý minh bạch, kết nối hạ tầng tốt và khả năng hình thành cư dân thực sự sẽ thu hút dòng vốn dài hạn, thay vì chỉ sống nhờ kỳ vọng “ăn theo sân bay”.
Kết nối vùng Đông: cơ hội lớn nhưng cũng là phép thử năng lực quản trị đô thị
Long Thành không nên được nhìn như một đô thị độc lập mà cần đặt trong bức tranh kết nối với Nhơn Trạch và TP.HCM, nơi không gian đô thị mở rộng sẽ giúp sân bay phát huy vai trò cực tăng trưởng mới. Việc Chính phủ cho phép triển khai công trình kéo dài tuyến metro Bến Thành – Suối Tiên đến trung tâm hành chính Đồng Nai và sân bay Long Thành, cùng kế hoạch khởi công metro số 6 giai đoạn 1 từ Tân Sơn Nhất đến Phú Hữu vào tháng 12/2026, cho thấy chủ trương rõ ràng: kết nối vùng Đông bằng hệ thống giao thông khối lượng lớn, liên thông giữa hai sân bay và các cực đô thị. Nếu các mốc tiến độ này giữ được cam kết, Long Thành sẽ chuyển từ một dự án hạ tầng lớn thành một cực đô thị mới, tạo nền tảng cho thị trường bất động sản phát triển bền vững và cho người dân cơ hội tiếp cận việc làm, dịch vụ, nhà ở tốt hơn. Ngược lại, bất kỳ sự chậm trễ nào trong hạ tầng giao thông sẽ bộc lộ khoảng cách giữa tham vọng quy hoạch và đời sống hàng ngày của cư dân vùng Đông.
