Lời mời Trump và thông điệp chiến lược từ cuộc gặp với USPACOM
Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Đô đốc Samuel Paparo – Tư lệnh Bộ Chỉ huy Thái Bình Dương Mỹ (USPACOM) – và trân trọng nhắc lại lời mời Tổng thống Donald Trump thăm chính thức Việt Nam, dự Tuần lễ cấp cao APEC 2027, cho thấy Hà Nội đang chủ ý gắn chặt trục hợp tác quân sự với trục đối thoại chính trị và thương mại, nhằm đưa quan hệ Mỹ Việt vào chiều sâu, thực chất hơn, đồng thời khẳng định vai trò trung tâm của Việt Nam trong cấu trúc an ninh khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.
USPACOM Thái Bình Dương và trụ cột quân sự trong quan hệ Mỹ Việt
Thông điệp rõ nhất từ cuộc gặp ngày 5/8 là quân sự đã trở thành một trụ cột không thể thiếu của quan hệ Mỹ Việt. Tô Lâm đánh giá cao hợp tác hiệu quả giữa USPACOM Thái Bình Dương và Việt Nam nhiều năm qua, từ các chương trình nhân đạo như Đối tác, Thiên thần, Bạn bè Thái Bình Dương, cho tới hỗ trợ khắc phục hậu quả chiến tranh. Việc người đứng đầu Đảng, Nhà nước đặt trọng tâm vào rà phá bom mìn, tẩy độc, nâng cao năng lực giám định và cung cấp hồ sơ, tư liệu để tìm kiếm và định danh hài cốt liệt sĩ Việt Nam không chỉ mang tính nhân đạo mà còn là cách xây dựng niềm tin chiến lược. Đô đốc Paparo đáp lại bằng cam kết USPACOM tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Việt Nam trong hợp tác nhân đạo, cứu trợ thảm họa, nâng cao năng lực thực thi pháp luật trên biển, khẳng định một tầm nhìn chung về vùng Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do, rộng mở và an toàn.
Thương mại Mỹ Việt: yêu cầu giảm phòng vệ cực đoan và kết thúc Mục 301
Điểm đáng chú ý là đối thoại quốc phòng lại được dùng làm bệ phóng cho thông điệp thương mại Mỹ Việt. Trong cuộc tiếp, Tô Lâm không né tránh mà trực diện đề nghị Mỹ sớm kết thúc các cuộc điều tra theo Mục 301, hạn chế các biện pháp phòng vệ thương mại cực đoan có thể ảnh hưởng tới tổng thể quan hệ hai nước. Ông cũng nhất trí với Tổng thống Trump về việc cần sớm hoàn tất đàm phán Hiệp định thương mại đối ứng, đặt nền tảng cho một khuôn khổ kinh tế cân bằng hơn. Về bản chất, Hà Nội đang gửi đi tín hiệu: nếu Washington coi Việt Nam là đối tác chiến lược hàng đầu, thì chính sách thương mại phải phản ánh đúng mức độ tin cậy đó. Thắt chặt hợp tác quốc phòng mà vẫn duy trì hàng rào thương mại gây tranh cãi sẽ làm suy yếu chính luận về đối tác chiến lược toàn diện.
Vai trò khu vực và chuẩn bị cho APEC 2027
Lời mời Tổng thống Trump dự APEC 2027 không chỉ mang tính nghi thức, mà là động tác sớm "đặt bàn" cho một kỳ APEC nơi Việt Nam muốn định hình thảo luận về an ninh chuỗi cung ứng và trật tự hàng hải trong khu vực. Đô đốc Paparo khẳng định Mỹ coi trọng thúc đẩy quan hệ với Việt Nam, đánh giá cao vị thế và uy tín quốc tế ngày càng tăng, cũng như vai trò của Việt Nam trong ASEAN và cấu trúc khu vực. Hai bên cùng nhấn mạnh tầm quan trọng của hòa bình, an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không, ủng hộ giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở UNCLOS 1982. Từ việc tham gia sáng kiến Hội đồng Hòa bình đến Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập, định danh hài cốt liệt sĩ, Việt Nam đang trình bày mình như một bên xây dựng luật chơi, chứ không chỉ là người chịu tác động của luật chơi.
Khoa học công nghệ, chuyển đổi số và bước tiếp theo của quan hệ Mỹ Việt
Đáng chú ý, Tô Lâm không giới hạn cuộc trao đổi trong khung quân sự – thương mại mà còn nhấn mạnh ưu tiên đạt đột phá về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, coi đây là chìa khóa để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược về tăng trưởng. Hợp tác cao cùng có lợi về khoa học công nghệ với Mỹ, nếu được mở rộng song song với khắc phục hậu quả chiến tranh và tìm kiếm quân nhân Mỹ mất tích (MIA), sẽ tạo ra mẫu hình đối tác toàn diện khá khác biệt: vừa hướng tới tương lai, vừa không quên quá khứ. Việc liên tiếp đón các quan chức quân sự cấp cao của Mỹ, từ quyền Bộ trưởng Hải quân Hùng Cao hồi tháng 6 đến Tư lệnh USPACOM ngày 5/8, cho thấy Hà Nội đang thử nghiệm một công thức mới cho quan hệ Mỹ Việt: dùng trụ cột quốc phòng làm nền, giải tỏa vướng mắc thương mại, rồi mở rộng sang khoa học công nghệ và chuyển đổi số.
