VSIP thế hệ mới: Từ khu sản xuất sang nền tảng cạnh tranh khu vực
Nâng cấp mạng lưới khu công nghiệp Việt Nam Singapore là chiến lược hai nước cùng mở rộng hệ thống VSIP với quy hoạch, hạ tầng và mô hình quản trị hiện đại hơn, nhằm biến các khu này từ nơi thu hút đầu tư đơn thuần thành nền tảng hợp tác kinh tế song phương gắn với công nghệ cao, năng lượng sạch và đô thị bền vững, qua đó củng cố quan hệ Việt Nam Singapore và tăng sức cạnh tranh trong chuỗi giá trị khu vực. Trong cuộc tiếp Đại sứ Singapore Rajpal Singh chiều 12-8, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị Singapore ưu tiên nâng cấp mạng lưới các khu công nghiệp Việt Nam Singapore, hướng tới mục tiêu 30 VSIP vào năm 2026. Mục tiêu số lượng phản ánh rõ tư duy coi hạ tầng công nghiệp không chỉ là không gian sản xuất mà là trụ cột cho tăng trưởng, cải thiện môi trường đầu tư và tái định vị vị thế của hai nền kinh tế trong ASEAN.
Kinh tế là trụ cột quan hệ song phương: Vì sao VSIP được đặt lên tuyến đầu?
Điểm đáng chú ý trong định hướng quan hệ Việt Nam Singapore là sự thẳng thắn đặt kinh tế, thương mại và đầu tư làm trụ cột quan trọng, động lực trọng tâm thúc đẩy hợp tác song phương. Nếu coi trụ cột này là khung xương của quan hệ chính trị, thì các khu công nghiệp Việt Nam Singapore chính là những đốt sống cụ thể, nơi dòng vốn và công nghệ được hiện thực hóa. Khi Thủ tướng khẳng định Singapore tiếp tục là đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam trong khu vực, ưu tiên nâng cấp hạ tầng công nghiệp trở thành lựa chọn mang tính tính toán: VSIP đã chứng minh hiệu quả, có cơ chế vận hành quen thuộc và lòng tin giữa doanh nghiệp hai bên. Câu chuyện không còn là mở thêm khu công nghiệp để lấp đầy đất, mà là dùng thế mạnh quản trị, quy hoạch của Singapore kết hợp lợi thế thị trường, nhân lực và vị trí địa lý của Việt Nam để xây dựng các cực tăng trưởng mới.
Hợp tác mới: Từ nhà máy đến năng lượng sạch, dữ liệu và thành phố thông minh
Nếu giai đoạn đầu, hợp tác kinh tế song phương chủ yếu xoay quanh sản xuất và bất động sản công nghiệp, thì định hướng mới cho thấy hai nước không muốn bị mắc kẹt ở mô hình gia công. Thủ tướng đề nghị thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực mới như năng lượng sạch, xuất khẩu điện gió ngoài khơi từ Việt Nam sang Singapore, trao đổi tín chỉ carbon, chính phủ số, thành phố thông minh, trung tâm dữ liệu quốc gia, khoa học – công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Đại sứ Rajpal Singh cũng nhấn mạnh dư địa hợp tác lớn ở kết nối công nghệ, phát triển VSIP thế hệ thứ hai với hàm lượng khoa học – công nghệ cao, đô thị bền vững, trung tâm tài chính quốc tế và thành phố thông minh. "Hướng tới 30 VSIP trong năm 2026" là phát biểu cho thấy tham vọng biến mỗi khu công nghiệp thành một nút mạng trong hệ sinh thái số và xanh, hơn là cụm nhà máy tiêu thụ nhiều tài nguyên.
Đối thoại Chiến lược và vai trò VSIP trong trật tự khu vực
Việc hai bên chuẩn bị tổ chức Đối thoại Chiến lược Việt Nam Singapore lần thứ nhất không nên được nhìn đơn thuần như một diễn đàn ngoại giao. Với đề nghị phối hợp tổ chức thành công đối thoại này và các sự kiện lớn trong năm 2027, giai đoạn Singapore giữ vai trò Chủ tịch ASEAN còn Việt Nam đăng cai APEC, thông điệp rõ ràng là nâng cấp hợp tác song phương gắn chặt với bối cảnh khu vực. Đại sứ Rajpal Singh coi Đối thoại Chiến lược là bước phát triển quan trọng trong quan hệ giữa hai đảng cầm quyền và giữa hai nước, đồng thời khẳng định sẽ tích cực làm cầu nối thúc đẩy quan hệ phát triển mạnh mẽ hơn, Singapore rất coi trọng hợp tác với Việt Nam và sẵn sàng ủng hộ Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới. Nếu đối thoại là nơi đặt ra tầm nhìn chung, thì các khu công nghiệp Việt Nam Singapore chính là nơi đo lường độ thực chất của tầm nhìn ấy bằng dự án, dòng vốn và chất lượng việc làm.
Kết luận: VSIP như thước đo chiều sâu quan hệ Việt Nam Singapore
Chiều cùng ngày 12-8, Thủ tướng Lê Minh Hưng tiếp Đại sứ Israel tại Việt Nam Yaron Mayer chào từ biệt nhân dịp kết thúc nhiệm kỳ công tác, cho thấy bản đồ đối ngoại của Việt Nam ngày càng rộng. Nhưng chính cuộc làm việc với Đại sứ Singapore Rajpal Singh lại hé lộ cách Việt Nam ưu tiên những đối tác gắn chặt với cấu trúc phát triển dài hạn. Khi Chính phủ Việt Nam hoan nghênh và sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp Singapore đầu tư, hoạt động tại Việt Nam, đây không phải là phép lịch sự ngoại giao mà là thông điệp chiến lược: quan hệ Việt Nam Singapore sẽ được đo bằng số lượng và chất lượng các VSIP thế hệ mới. Nếu hai bên tận dụng tốt thế mạnh bổ sung – Việt Nam với thị trường và nhân lực, Singapore với quản trị và tài chính – mạng lưới khu công nghiệp Việt Nam Singapore hoàn toàn có thể trở thành hình mẫu hợp tác khu vực, thể hiện quan điểm phát triển dựa trên hạ tầng công nghiệp hiện đại và các chuỗi giá trị xanh, số hóa.
