APEC 2027 Phú Quốc: cú hích định hình lại đặc khu biển đảo
APEC 2027 Phú Quốc là sự kiện hội nghị cấp cao khu vực châu Á – Thái Bình Dương, nơi Việt Nam đăng cai tổ chức tuần lễ ngoại giao quan trọng, đồng thời dùng mốc thời gian này để tăng tốc hoàn thiện hạ tầng, cải cách thể chế và tái định vị Phú Quốc như một trung tâm du lịch, dịch vụ và kinh tế biển phát triển theo hướng xanh, bền vững trong dài hạn. APEC tại Phú Quốc vì thế không đơn thuần là sự kiện đối ngoại mà là bài kiểm tra năng lực phát triển mới của cả vùng.
Thông điệp quan trọng nhất lúc này: nếu chỉ coi APEC 2027 là “một tuần lễ hội nghị”, Phú Quốc sẽ bỏ lỡ cơ hội vàng để tái cấu trúc hạ tầng và mô hình tăng trưởng. Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đã trực tiếp dẫn đoàn công tác kiểm tra Trung tâm Hội nghị APEC, Nhà biểu diễn đa năng, dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, các tuyến giao thông kết nối và hệ thống khách sạn phục vụ APEC 2027. Ông nhấn mạnh đây là nhiệm vụ đối ngoại quan trọng nhất của đất nước từ nay đến năm 2030 và phải được xem là nhiệm vụ trọng tâm của địa phương trong giai đoạn 2026–2027.
Hạ tầng bứt tốc: từ trung tâm hội nghị đến giao thông và lưu trú
Điểm khác biệt của APEC 2027 Phú Quốc là tiến độ các công trình hạ tầng trọng điểm đang được đẩy lên “chế độ khẩn cấp”. Trung tâm tổ chức hội nghị APEC đã hoàn thành khoảng 98% phần kết cấu bê tông cốt thép và 93% kết cấu thép; Nhà biểu diễn đa năng đạt khoảng 97% phần bê tông cốt thép. Những con số này cho thấy mức độ ưu tiên hiếm thấy, bởi trong điều kiện bình thường, nhiều dự án tương tự có thể kéo dài nhiều năm. Từ góc nhìn chính sách, đây là minh chứng rằng khi mục tiêu đủ rõ và trách nhiệm được phân định, bộ máy có thể vận hành hiệu quả hơn rất nhiều.
Quan trọng hơn, các công trình phục vụ APEC đang được triển khai đồng loạt và đạt nhiều kết quả tích cực. Không chỉ có trung tâm hội nghị, sân bay hay các tuyến đường kết nối, mà còn là những tuyến như ĐT975, Đại lộ APEC, tuyến đường sắt đô thị, khu tái định cư An Thới và các khu lưu trú phục vụ hội nghị, cùng 21 dự án trọng điểm gồm 10 dự án đầu tư công và 11 dự án PPP, đầu tư kinh doanh. Tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2025 cho các dự án này đạt hơn 4.123 tỷ đồng, trong đó ngân sách Trung ương 2.751 tỷ và ngân sách địa phương hơn 1.372 tỷ. Đây không phải là “một vài công trình điểm nhấn”, mà là tái cấu trúc hạ tầng của cả đặc khu.
“Luồng xanh” thể chế và chiến lược tăng trưởng xanh An Giang
Nếu hạ tầng là phần hữu hình thì cải cách thể chế mới là yếu tố quyết định xem di sản APEC 2027 Phú Quốc có bền vững hay không. An Giang – địa phương được giao trọng trách – đã chọn cách mở “luồng xanh” cho các dự án phục vụ APEC 2027, nghĩa là ưu tiên tiếp nhận và xử lý ngay mọi hồ sơ liên quan, rút ngắn thời gian luân chuyển giữa các cơ quan nhưng vẫn bảo đảm đầy đủ trình tự pháp luật. Đây là quyết định mang tính phá vỡ thói quen hành chính trì trệ, vốn là điểm nghẽn kéo dài nhiều năm trong đầu tư công. Nói cách khác, APEC đang trở thành áp lực tích cực buộc bộ máy phải chuyển từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo”.
Theo UBND tỉnh An Giang, tỷ lệ giải ngân đầu tư công hiện đạt 63,3% và dự kiến nâng lên 82,9% sau khi hoàn tất thủ tục thanh toán. Cùng với đó, 100% dự án đầu tư công đã hoàn tất lựa chọn nhà thầu và địa phương đã ban hành 9/9 lệnh xây dựng công trình khẩn cấp. Đáng chú ý, việc An Giang triển khai cơ chế “luồng xanh” cho các dự án phục vụ APEC 2027 không chỉ nhằm bảo đảm tiến độ công trình, mà còn mở ra cơ hội cải cách thể chế, thúc đẩy tăng trưởng xanh và kiến tạo nền tảng phát triển bền vững cho Phú Quốc. Đây chính là cốt lõi của tăng trưởng xanh An Giang: dùng sức ép thời gian của APEC để thử nghiệm mô hình cải cách – môi trường – phát triển bền vững.
Hạ tầng điện Phú Quốc: “xương sống” bảo đảm hội nghị và phát triển dài hạn
Không có hạ tầng điện Phú Quốc ổn định, mọi kế hoạch tổ chức hội nghị cấp cao APEC chỉ là lý thuyết. Sau sự cố đứt cáp ngầm 110kV Hà Tiên – Phú Quốc trước đây, địa phương đã hiểu rõ cái giá của việc phụ thuộc vào một tuyến cấp điện duy nhất. Vì vậy, đảm bảo nguồn điện liên tục và an toàn cho Hội nghị cấp cao APEC 2027 đang là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của tỉnh An Giang và Tổng Công ty Điện lực miền Nam. Các dự án truyền tải điện quan trọng được đẩy nhanh nhằm hình thành hệ thống cấp điện có khả năng dự phòng nhiều lớp, đúng tiêu chuẩn của một trung tâm du lịch và sự kiện quốc tế quy mô lớn.
Trạm biến áp 220kV Phú Quốc đang được khẩn trương hoàn thiện để bổ sung nguồn công suất lớn và tăng cường liên kết với lưới điện 110kV hiện hữu. Tuyến đường dây 110kV Phú Quốc – Bắc Phú Quốc dài hơn 40 km, với tổng mức đầu tư gần 353 tỷ đồng, sẽ nâng năng lực truyền tải cho khu vực phía Bắc đảo. Tuyến đường dây 220kV Kiên Bình – Phú Quốc tiếp tục giữ vai trò là nguồn cấp điện trực tiếp từ đất liền và là phương án dự phòng chiến lược khi tuyến cáp ngầm 110kV Hà Tiên – Phú Quốc xảy ra sự cố. Theo kế hoạch, phương án xây dựng khoảng 460 m đường dây 110kV trên không với tổng kinh phí hơn 15 tỷ đồng có thể hoàn thành vào tháng 10/2026. Đây không chỉ là dự án “chống cháy” cho APEC, mà là nền tảng năng lượng cho phát triển kinh tế – xã hội và du lịch Phú Quốc trong nhiều năm tới.
APEC 2027: bước ngoặt phát triển bền vững cho “đảo Ngọc”
Điểm đáng nói là hạ tầng giao thông, điện, nước, xử lý chất thải phục vụ APEC không dừng lại ở vai trò “phòng họp, đường đón khách”. Khi hoàn thành, hệ thống giao thông đồng bộ sẽ góp phần giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực kết nối và tạo dư địa thu hút đầu tư; các công trình cấp nước, thoát nước và xử lý chất thải sẽ cải thiện chất lượng môi trường và chất lượng sống của người dân. Đó chính là cách tiếp cận của kinh tế môi trường: đầu tư cho hạ tầng xanh hôm nay là giảm chi phí kinh tế và chi phí môi trường trong tương lai. Phó Thủ tướng khẳng định APEC 2027 không chỉ nhằm tổ chức thành công một hội nghị quốc tế mà còn tạo động lực phát triển lâu dài cho Phú Quốc và Việt Nam.
Ở tầm nhìn rộng hơn, việc Chính phủ trình Quốc hội một nghị quyết riêng nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án phục vụ Hội nghị Cấp cao APEC 2027 cho thấy quyết tâm cải cách thể chế bằng một hành lang pháp lý đủ mạnh. Nếu cơ chế “luồng xanh” được vận hành hiệu quả, nó có thể trở thành mô hình tham khảo cho các dự án trọng điểm quốc gia trong tương lai. Giá trị của những công trình này sẽ không dừng lại sau Tuần lễ Cấp cao APEC 2027 mà tiếp tục tạo động lực cho tăng trưởng trong nhiều thập kỷ. Câu hỏi còn lại không phải là “có nên tăng tốc vì APEC hay không”, mà là chúng ta có đủ kiên định để biến cú hích APEC thành chuẩn mực phát triển mới cho Phú Quốc và cả vùng hay không.
