Bùng nổ nhu cầu lao động xây dựng TPHCM: cơ hội và sức ép cùng lúc
Lao động xây dựng TPHCM hiện là lực lượng người lao động làm việc trong các dự án xây dựng dân dụng, hạ tầng và chỉnh trang đô thị trên địa bàn, đang đối mặt đồng thời với làn sóng thiếu hụt nhân công và bùng nổ cơ hội việc làm khi nhiều siêu dự án khởi công cùng lúc. Trong thời gian qua, TPHCM liên tục khởi công và đẩy nhanh tiến độ nhiều công trình trọng điểm trong xây dựng dân dụng, phát triển hạ tầng và chỉnh trang đô thị. Hệ quả là nhu cầu nhân lực tăng vọt, trong khi nguồn cung chưa kịp thích ứng về số lượng lẫn kỹ năng. Theo Trung tâm Dịch vụ việc làm TPHCM, các doanh nghiệp xây dựng đã đăng ký nhu cầu tuyển dụng hơn 150.000 vị trí tại trung tâm. Đây không chỉ là con số khổng lồ, mà còn là dấu hiệu cho thấy thị trường lao động xây dựng bước vào giai đoạn cạnh tranh khốc liệt: ai có kỹ năng, người đó sẽ chiếm lợi thế.
Siêu dự án đồng loạt khởi công: vì sao vẫn thiếu hụt nhân công xây dựng?
Câu chuyện thiếu hụt nhân công xây dựng không phải vì thiếu việc, mà vì ngành này đang phải cạnh tranh trực diện với khu công nghiệp, khu chế xuất và dịch vụ. Sở Nội vụ TPHCM thừa nhận ngành xây dựng đang xuất hiện tình trạng thiếu nhân lực cục bộ, trong khi nhiều công trình trọng điểm vẫn phải chạy đua tiến độ. Đặc thù công việc nặng nhọc, làm ngoài trời, môi trường khắc nghiệt – điển hình là cảnh công nhân “đội nắng” hơn 40 độ để đẩy nhanh tiến độ đường Vành đai 3 – khiến không ít lao động phổ thông chọn chuyển sang công việc nhà xưởng, dịch vụ nhẹ hơn. Đồng thời, nhóm lao động phổ thông có xu hướng chọn việc ngắn hạn, khoán sản phẩm thay vì gắn bó dài hạn, khiến nhà thầu rất khó giữ chân người. Tốc độ khởi công dự án nhanh hơn tốc độ hình thành lực lượng lao động ổn định – đó là gốc rễ của thiếu hụt nhân công xây dựng hiện nay.
Không chỉ TPHCM: các cực tăng trưởng vùng cũng “khát” việc làm kỹ năng xây dựng
TPHCM không đơn độc trong cơn khát nhân lực; các cực tăng trưởng vùng đang tạo thêm sức ép cạnh tranh lao động. Tại Đồng Nai, Trung tâm Dịch vụ việc làm địa phương mới tổ chức Sàn giao dịch việc làm tháng 9/2026, thu hút 20 doanh nghiệp với nhu cầu hơn 4.000 lao động chỉ trong tháng này. Trước đó, tháng 8/2026, tổng nhu cầu tuyển dụng lên tới hơn 13.000 lao động, trong đó trên 9.000 vị trí dành cho lao động phổ thông và gần 4.000 là lao động kỹ thuật. Dù tập trung vào sản xuất, cơ khí, kỹ thuật, những vị trí này cạnh tranh trực tiếp với lao động xây dựng TPHCM, nhất là nhóm lao động phổ thông thích môi trường nhà xưởng ổn định. Khi các địa phương như Đồng Nai trở thành cực tăng trưởng kinh tế, công nghiệp với FDI lớn và hệ thống khu công nghiệp dày đặc, lao động có thêm lựa chọn ngoài công trình, làm cho thiếu hụt nhân công xây dựng càng trầm trọng hơn.
Những kỹ năng nào sẽ giúp lao động xây dựng TPHCM “không sợ thất nghiệp”?
Nhu cầu hơn 150.000 lao động không có nghĩa ai cũng vào được công trường; thị trường đang âm thầm sàng lọc theo kỹ năng. Một mặt, nhóm lao động phổ thông vẫn chiếm tỷ trọng rất lớn trong nhu cầu tuyển dụng – như tại Đồng Nai, lao động phổ thông chiếm hơn 85% tổng nhu cầu hơn 4.000 lao động trong tháng. Nhưng mặt khác, doanh nghiệp xây dựng ngày càng ưu tiên việc làm kỹ năng xây dựng: thợ kết cấu, cốp pha, hạ tầng kỹ thuật, vận hành máy, giám sát thi công, an toàn lao động. Thành phố cũng khuyến nghị doanh nghiệp nâng chuẩn an toàn, phúc lợi, thu nhập ổn định để giữ chân những vị trí có tay nghề. Ai có chứng chỉ nghề, biết đọc bản vẽ cơ bản, hiểu quy trình an toàn và chấp nhận làm việc lâu dài sẽ có ưu thế rõ rệt so với nhóm chỉ nhận việc ngắn hạn theo khoán.
Thị trường lao động căng thẳng: người lao động nên tận dụng, nhà thầu phải thay đổi
Khi lao động xây dựng TPHCM khan hiếm, đây vừa là “thị trường vàng” cho người lao động, vừa là bài test cho năng lực quản trị của nhà thầu. Thành phố đang tăng cường kết nối cung – cầu, phối hợp trung tâm dịch vụ việc làm với UBND xã, phường, khu công nghiệp, khu chế xuất để tư vấn, giới thiệu việc làm đến cả sinh viên mới tốt nghiệp và quân nhân sắp xuất ngũ. Dữ liệu tuyển dụng được đưa lên Sàn giao dịch việc làm, giúp người lao động dễ chọn việc, doanh nghiệp tiếp cận nhanh nguồn nhân lực. Nhưng về lâu dài, chỉ tuyển thêm người là không đủ. Thành phố đã nhấn mạnh: doanh nghiệp phải cải thiện điều kiện làm việc, phúc lợi, an toàn lao động và chính sách thu nhập phù hợp nếu muốn giữ người. Nếu lao động hiểu giá trị kỹ năng của mình và biết chọn nơi có cam kết lâu dài, còn nhà thầu chấp nhận thay đổi cách đối xử với công nhân, cơn khủng hoảng thiếu hụt nhân công xây dựng có thể biến thành cơ hội nâng cấp toàn bộ ngành.
