Quy mô lớn chỉ có ý nghĩa khi các mắt xích được nối liền
Trung tâm logistics tích hợp đa phương thức là đầu mối tổ chức lưu trữ, gom, trung chuyển và phân phối hàng hóa bằng cách kết nối nhiều loại hình vận tải trong cùng một mạng lưới. Tại hội thảo tham vấn ngày 12/11, nhóm nghiên cứu đề xuất quy hoạch 15 vị trí ở Đà Nẵng, với tổng diện tích hơn 362 ha vào năm 2030 và mở rộng lên hơn 930 ha sau đó. Đây là một tầm vóc đáng kể, nhưng diện tích tự thân không bảo đảm hiệu quả: giá trị của quy hoạch nằm ở việc hàng hóa có thể chuyển tiếp thuận lợi giữa cảng biển, sân bay, đường sắt và đường bộ hay không. Phó Chủ tịch UBND thành phố Phan Thái Bình và Giám đốc Sở Công Thương Lê Thị Kim Phương đồng chủ trì hội thảo, nơi đơn vị tư vấn trình bày dự thảo đề án gồm bảy chương. Bước lấy ý kiến vì vậy có ý nghĩa thực chất: mạng lưới cần được kiểm tra về chức năng, nguồn hàng và khả năng triển khai, không chỉ về ranh giới trên bản đồ.

Hai cụm trọng điểm định hình mạng lưới
Định hướng của đề án dựa trên hai cụm Liên Chiểu – Đà Nẵng và Chu Lai, kết nối cảng biển, sân bay, đường sắt, đường bộ với khu thương mại tự do, khu kinh tế, khu công nghiệp và vùng cung ứng. Hai vị trí được đề xuất ưu tiên đầu tư hàng đầu là trung tâm logistics Liên Chiểu và trung tâm logistics hàng không tại sân bay quốc tế Chu Lai; tiếp đó là trung tâm logistics Khu công nghệ cao Đà Nẵng và trung tâm logistics quốc gia Chu Lai. Cách sắp xếp này hợp lý nếu mỗi đầu mối đảm nhận một vai trò rõ ràng thay vì cùng tranh nguồn hàng. Liên Chiểu có thể phát huy chức năng cửa ngõ cảng biển, còn Chu Lai kết hợp các kết nối cảng, hàng không và đường sắt. Tuy vậy, chuyên gia kiến nghị đề án làm rõ hơn chức năng của trung tâm cửa khẩu, điểm gom hàng, ICD và các đầu mối cảng, đồng thời xác định điểm chuyển tải trên chuỗi đường bộ – đường sắt – đường biển.

Kết nối đa phương thức phải phục vụ được hàng hóa và người dân
Lý do cần hành động nằm ở những khoảng đứt hiện nay: kết nối giữa các phương thức vận tải và khu công nghiệp ở Đà Nẵng, miền Trung chưa đồng bộ; kho bãi còn phân tán, hạn chế khả năng cung cấp dịch vụ giá trị gia tăng. Trong khi chi phí logistics tại Việt Nam vẫn ở mức khoảng 16–17% GDP, một mạng lưới được tổ chức tốt có thể giảm khâu trung chuyển kém hiệu quả, hạ chi phí vận tải và giúp hạ tầng hiện có được sử dụng tốt hơn. Với doanh nghiệp, lợi ích cần thấy là hành trình hàng hóa liền mạch và dễ dự đoán hơn; với người dân, mục tiêu cuối cùng là giảm áp lực chi phí vận chuyển trong chuỗi cung ứng. Vì thế, logistics đa phương thức không thể chỉ là danh sách công trình. Đề án cần chứng minh mỗi tuyến kết nối có hàng hóa phù hợp, dịch vụ vận tải trọn hành trình và điều kiện khai thác thực tế, kể cả khả năng nối các hành lang khu vực với cảng Liên Chiểu và Chu Lai.
Lộ trình mở rộng cần đi cùng tính khả thi
Quy hoạch logistics theo hai giai đoạn — hơn 362 ha đến năm 2030 rồi hơn 930 ha sau năm 2030 — cho phép thành phố phát triển theo nhu cầu thay vì dàn trải ngay từ đầu. Nhưng giai đoạn sau chỉ thuyết phục nếu các đầu mối ưu tiên vận hành hiệu quả, có nguồn hàng và kết nối thông suốt trước khi mở rộng diện tích. Tại hội thảo, Phó Chủ tịch Phan Thái Bình yêu cầu đơn vị tư vấn tiếp thu, giải trình ý kiến, hoàn thiện đề án theo hướng khả thi và rà soát để tích hợp với các chương trình, dự án liên quan, tránh trùng lặp. Đây là phép thử quan trọng hơn con số quy mô: trung tâm logistics Đà Nẵng chỉ có thể thành đòn bẩy thương mại vùng nếu phân công chức năng rõ, đầu tư kết nối đi trước nhu cầu và tiến độ được gắn với nguồn lực thực tế. Thành phố nên ưu tiên chất lượng liên kết trước tốc độ mở rộng; nếu không, mạng lưới lớn có nguy cơ chỉ tạo thêm các điểm kho rời rạc.






