Quản lý dạy thêm phải bảo vệ quyền lựa chọn
Dạy thêm, học thêm là hoạt động hỗ trợ học sinh củng cố kiến thức hoặc bồi dưỡng năng lực ngoài giờ học chính khóa, nhưng chỉ có ý nghĩa khi được tổ chức đúng quy định, tự nguyện và phù hợp với lứa tuổi. Làn sóng siết quản lý ở nhiều địa phương cho thấy trọng tâm không nên dừng ở chuyện thu phí: học sinh phải được quyền từ chối mà không lo bị gây khó dễ trong lớp học chính khóa. Gia Lai đã ban hành quy định mới về quản lý hoạt động dạy thêm, học thêm, cấm thu tiền dạy thêm trong khuôn viên trường và nghiêm cấm ép buộc học sinh tham gia. Đây là ranh giới cần được thực thi rõ ràng, bởi một lớp học chỉ thật sự bổ trợ khi học sinh có nhu cầu, không phải khi các em cảm thấy buộc phải đăng ký. Công khai quy định và có kênh tiếp nhận phản ánh là phần thiết yếu của quản lý dạy thêm.
An Giang đặt giới hạn cụ thể cho lớp học trong trường
Hướng dẫn số 8184 của Sở Giáo dục và Đào tạo An Giang yêu cầu chính quyền cấp xã, phường và đặc khu chỉ đạo các cơ sở giáo dục thực hiện quy định về dạy thêm, học thêm. Theo hướng dẫn, học thêm trong trường không được thu phí và chỉ tổ chức cho học sinh đăng ký thuộc những nhóm cụ thể: học sinh có kết quả môn học dưới yêu cầu, học sinh được chọn bồi dưỡng nâng cao, hoặc học sinh cuối cấp tự nguyện ôn thi theo kế hoạch giáo dục của trường. Mỗi lớp không quá 45 học sinh, mỗi môn tối đa hai buổi mỗi tuần; lịch học không được trùng thời khóa biểu hay dạy trước nội dung chương trình. Những giới hạn này giúp phụ huynh biết hoạt động nào được tổ chức và theo điều kiện nào. Với lớp ngoài trường, phí do phụ huynh, học sinh và trung tâm thỏa thuận; thông tin về chương trình, giáo viên, lịch học và học phí phải được công khai trước khi tuyển sinh.
Bậc tiểu học cần được bảo vệ khỏi lịch học quá tải
Tại địa phương ban hành công văn được phản ánh, Sở Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các trường rà soát cam kết của giáo viên, tăng kiểm tra nội bộ và điều chỉnh cách quản lý cho phù hợp với quy mô trường sau sáp nhập. Với học sinh tiểu học, sở nghiêm cấm dạy thêm, học thêm dưới mọi hình thức, ngoại trừ bồi dưỡng nghệ thuật, thể dục thể thao và rèn luyện kỹ năng sống theo quy định. Trường phải tiếp nhận ý kiến của phụ huynh, học sinh, đổi mới giờ học chính khóa và bảo đảm an toàn trong thời gian trẻ ở trường. Sở cũng đặt mục tiêu phấn đấu để 100% học sinh tiểu học được học bơi và có chứng nhận hoàn thành khóa học trong năm học 2026–2027. Đây là hướng ưu tiên đáng chú ý: thay vì kéo dài ngày học bằng lớp phụ đạo đại trà, nhà trường cần nâng chất lượng giờ học và tạo cơ hội phát triển phù hợp với lứa tuổi.
Tự nguyện phải được thể hiện bằng cách tổ chức
Nhu cầu học thêm không giống nhau: có em cần củng cố một môn, có em muốn tham gia đội tuyển, còn em khác cần thời gian nghỉ ngơi. Vì thế, quy định chỉ có tác dụng khi sự tự nguyện hiện diện trong cách trường thông báo, lập danh sách và ứng xử với học sinh không đăng ký. Tại một trường ở phường Hà Giang 1, kinh phí bồi dưỡng giáo viên đến từ ngân sách nhà nước, phụ huynh không phải đóng phí; các hoạt động được tổ chức theo năng lực, sở thích và nhu cầu đăng ký thực tế của học sinh. Quyết định số 56/2026/QĐ-UBND có hiệu lực từ ngày 1-6-2026, phân định trách nhiệm quản lý giữa ngành giáo dục, chính quyền cơ sở và nhà trường, đồng thời quy định việc tổ chức, kiểm tra và xử lý vi phạm. Mục tiêu không chỉ là ngăn sai phạm mà còn bảo vệ quyền học tập và lựa chọn. Giảm áp lực học sinh đòi hỏi phụ huynh, giáo viên và chính quyền cùng giám sát, thay vì xem thêm lớp là mặc định.
Rõ ràng về phí, nghiêm túc với lựa chọn của trẻ
Các địa phương đang đưa ra những cách quản lý khác nhau, nhưng cùng hướng đến một chuẩn mực: lớp học thêm trong trường phải đúng đối tượng, minh bạch và không trở thành công cụ gây áp lực. Cấm thu phí trong khuôn viên trường hay giới hạn số buổi không tự động chấm dứt mọi sức ép; nhà trường vẫn cần kiểm tra việc thực hiện, lắng nghe phản ánh và xử lý nghiêm hành vi ép buộc. Phụ huynh cũng cần phân biệt giữa hỗ trợ học tập có mục tiêu với lịch học dày đặc chỉ vì lo ngại con sẽ tụt lại. Kết luận cần được giữ vững: quản lý dạy thêm không phải để hạn chế mọi nhu cầu học tập, mà để bảo đảm nhu cầu ấy được đáp ứng an toàn, công bằng và tự nguyện. Khi học sinh có thể nói không mà không chịu bất lợi, việc học thêm mới thực sự phục vụ các em.
