Nửa thế kỷ ngoại giao 50 năm: từ láng giềng thận trọng đến đối tác chiến lược toàn diện
Quan hệ Việt Nam Thái Lan là mối quan hệ giữa hai quốc gia láng giềng Đông Nam Á, được thiết lập ngày 6/8/1976 và dần phát triển từ hợp tác chính trị cơ bản sang đối tác chiến lược toàn diện, bao trùm các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, giáo dục, an ninh và phối hợp khu vực, với nền tảng tin cậy ngày càng cao.
Chính vì vậy, lễ kỷ niệm 50 năm ngoại giao 50 năm không chỉ là hoạt động nghi lễ, mà là cột mốc để nhìn lại một hành trình thay đổi sâu sắc cách hai nước nhìn nhau. Ngày 21/8, UBND TP.HCM tổ chức trọng thể lễ kỷ niệm tại Nhà hát Thành phố, với sự tham dự của lãnh đạo thành phố, đại diện phía Thái Lan và cộng đồng hai nước. Sự trang trọng, cùng các tiết mục văn nghệ truyền thống Việt - Thái, cho thấy mối quan hệ này đã vượt xa khuôn khổ ngoại giao hình thức để trở thành một kết nối xã hội, văn hóa sống động.
Từ thiết lập ngoại giao đến đối tác chiến lược toàn diện
Một nửa thế kỷ qua chứng minh: nếu không kiên trì xây dựng lòng tin chính trị, quan hệ Việt Nam Thái Lan khó có thể trở thành một trong những trục hợp tác quan trọng ở Đông Nam Á. Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 6/8/1976, hai nước từng bước vượt qua quá khứ, xây dựng nền tảng tin cậy và cùng nhìn về tương lai.
Cột mốc đáng chú ý là việc hai bên thiết lập Đối tác Chiến lược năm 2013, nâng cấp lên Đối tác Chiến lược tăng cường năm 2019 và chính thức trở thành Đối tác Chiến lược toàn diện vào tháng 5/2025. Một phát biểu đáng trích dẫn là nhận xét rằng nền tảng tin cậy chính trị vững chắc đã tạo động lực để hợp tác phát triển sâu rộng, thực chất trên nhiều lĩnh vực. Các chuyến thăm cấp cao liên tiếp trong năm 2026 càng củng cố thông điệp: hai nước không chỉ muốn duy trì quan hệ tốt đẹp, mà còn xác định lợi ích chiến lược gắn bó lâu dài.
Hợp tác kinh tế và giao lưu văn hóa: từ số liệu đến chất lượng
Nếu chỉ nhìn vào những cái bắt tay ngoại giao mà bỏ qua hợp tác kinh tế và văn hóa, người ta sẽ bỏ lỡ phần sống động nhất của quan hệ Việt Nam Thái Lan. Thái Lan hiện là một trong những đối tác kinh tế hàng đầu của Việt Nam trong ASEAN, với kim ngạch thương mại song phương năm 2025 đạt hơn 22 tỷ và tổng vốn đầu tư của Thái Lan tại Việt Nam vượt 15 tỷ theo dữ liệu được công bố. Con số này không chỉ phản ánh quy mô, mà còn cho thấy mức độ gắn kết của hai nền kinh tế trong chuỗi giá trị khu vực.
Song song với hợp tác kinh tế khu vực, giao lưu văn hóa, giáo dục, du lịch và giao lưu nhân dân ngày càng phát triển. Tại lễ kỷ niệm, các tiết mục nghệ thuật do nghệ sĩ Việt Nam và Thái Lan cùng biểu diễn, nghệ sĩ Thái Lan mặc cả trang phục truyền thống lẫn áo dài Việt Nam, là minh chứng sống động cho sự hòa quyện văn hóa. Đây không đơn thuần là “màn trình diễn”, mà là thông điệp: hai xã hội đang học cách hiểu nhau hơn, qua đó giảm khoảng cách và tạo nền tảng bền vững cho hợp tác kinh tế và chính trị.
TP.HCM cầu nối: lợi thế không nên bỏ lỡ trong hợp tác kinh tế khu vực
Trong bức tranh quan hệ song phương, TP.HCM cầu nối không phải khẩu hiệu ngoại giao mà là một lựa chọn chiến lược. Chính quyền thành phố khẳng định cam kết tiếp tục là cầu nối tích cực, góp phần làm sâu sắc hơn tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước, đồng thời thúc đẩy kết nối giữa Việt Nam và Thái Lan, cũng như giữa TP.HCM với Bangkok và các địa phương Thái Lan.
Đến tháng 6/2026, nhà đầu tư Thái Lan đã triển khai 373 dự án tại TP.HCM với tổng vốn đăng ký khoảng 7,1 tỷ, đưa Thái Lan đứng thứ 9 trong số 152 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào thành phố. Đó là bằng chứng rõ ràng cho vai trò đầu mối kinh tế của TP.HCM trong hợp tác kinh tế khu vực. Thành phố cũng nằm ở trung tâm chiến lược “Ba kết nối” về chuỗi cung ứng, kinh tế địa phương và phát triển bền vững mà hai nước đang thúc đẩy, hướng tới mục tiêu nâng kim ngạch thương mại hai chiều lên 25 tỷ.
Triển vọng mới: từ chuyển đổi số đến kinh tế xanh
Nửa thế kỷ đã qua chứng minh sức bền của quan hệ Việt Nam Thái Lan; nửa thế kỷ tới sẽ phụ thuộc vào việc hai nước nắm bắt những lĩnh vực hợp tác mới ra sao. Hai bên đã xác định rõ tiềm năng trong khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và năng lượng sạch. Nếu không đi nhanh vào các lĩnh vực này, cặp quan hệ được gọi là Đối tác Chiến lược toàn diện sẽ khó giữ được chiều sâu trong bối cảnh cạnh tranh khu vực gay gắt.
Lợi thế của hai nước là tầm nhìn khá tương đồng về một ASEAN đoàn kết, tự cường và một khu vực hòa bình, ổn định, phát triển bền vững. Từ nền tảng đó, hợp tác song phương có thể đóng vai trò “bệ đỡ” cho các sáng kiến khu vực về chuỗi cung ứng bền vững, đô thị thông minh hay hành lang kinh tế mới. Kết luận hợp lý cho giai đoạn 50 năm là: nếu tiếp tục tận dụng tốt vai trò cầu nối của TP.HCM, duy trì lòng tin chính trị và đẩy mạnh hợp tác trong các ngành kinh tế tương lai, quan hệ Việt Nam Thái Lan có thể trở thành một trong những trụ cột ổn định nhất của hợp tác kinh tế khu vực ASEAN.
