Từ hỗ trợ vật chất đến trao truyền lòng nhân ái
Gian hàng 0 đồng học sinh và các chương trình tình nguyện giáo dục là những mô hình hỗ trợ học sinh khó khăn bằng cách trao tặng đồ dùng học tập, học bổng và phương tiện đến trường, đồng thời nuôi dưỡng tinh thần tương thân tương ái, giúp các em tự tin tiếp sức năm học mới khi điều kiện gia đình còn nhiều thiếu thốn. Đây không phải hoạt động từ thiện đơn lẻ mà là nỗ lực cộng đồng nhằm biến yêu thương thành hành động cụ thể trong môi trường học đường. Trước thềm năm học, áp lực chi phí sách vở, quần áo luôn đè nặng những gia đình nghèo; vì thế, việc xuất hiện các mô hình "ai cần cứ lấy, ai thừa đến cho" không chỉ khỏa lấp khoảng trống tài chính mà còn gửi đi thông điệp: mọi học sinh đều xứng đáng được chuẩn bị đủ đầy để đến lớp, bất kể hoàn cảnh.
Gian hàng 0 đồng ở Lâm Đồng: tự do chọn – chủ động cho
Sáng 26-8, Trường THCS Quang Trung ở Đà Lạt tổ chức "Gian hàng 0 đồng - Ai cần cứ lấy, ai thừa đến cho" để hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn chuẩn bị năm học mới. Điểm đáng chú ý không phải là số lượng áo khoác, áo len, sách vở hay dụng cụ học tập được bày trên kệ, mà là cách nhà trường đối xử với các em: cho phép tự do lựa chọn món đồ phù hợp với nhu cầu, không phân phát theo danh sách hay phát đều cho đủ. Chương trình đã huy động gần 70 triệu đồng tiền mặt và hiện vật từ phụ huynh, giáo viên, học sinh và các nhà hảo tâm. Cách làm này biến gian hàng 0 đồng học sinh thành nơi chia sẻ hai chiều: học sinh khó khăn đến nhận, học sinh khá hơn và phụ huynh được khuyến khích mang sách, vở, vật dụng còn tốt đến quyên góp. Mỗi cuốn vở, cây bút không còn là của cho, của nhận, mà là thông điệp "chúng ta ở trong cùng một cộng đồng".
Hội LHPN TP.HCM: học bổng, sách giáo khoa, xe đạp và những "mẹ đỡ đầu"
Tại TPHCM, Hội LHPN các phường đã biến hỗ trợ học sinh khó khăn thành mạng lưới chăm lo liên tục, thay vì vài đợt tặng quà mang tính phong trào. Mô hình "Sách lành tặng trẻ" ở phường Tân Thới Hiệp huy động cán bộ, hội viên phụ nữ tại 26 khu phố góp tiền mua sách giáo khoa, đến ngày 26-8 đã trao 123 bộ sách cho học sinh. Song song, hội vận động được 133,6 triệu đồng cho quỹ học bổng Nguyễn Thị Minh Khai, trao 72 suất học bổng, 72 ba lô và 20 bộ quần áo cho học sinh, sinh viên vượt khó học giỏi. Ở phường Thới An, học sinh tiểu học được cấp suất học bổng 1,5 triệu đồng, bậc THCS-THPT là 2 triệu đồng, cùng 12 xe đạp mới phối hợp trao tặng với Mặt trận Tổ quốc để các em có phương tiện đến trường. Những "mẹ đỡ đầu" tại địa bàn không chỉ tặng học bổng, sách vở mà còn thường xuyên động viên, bảo ban các em nỗ lực vươn lên trong nghịch cảnh. Đây là tiếp sức năm học mới theo nghĩa sâu hơn: nâng đỡ cả hành trình trưởng thành, chứ không dừng ở một chiếc phong bì đầu năm.
Những bước chạy gây quỹ và tác động vượt khỏi con số
Tại xã Hàm Thuận Nam, sự hỗ trợ không nằm trên kệ gian hàng mà xuất hiện trên đường chạy. Phong trào chạy việt dã gây quỹ học bổng "Tiếp sức cho em đến trường" được tổ chức ở 5 trường, thu hút gần 3.000 học sinh, cán bộ, giáo viên, đoàn viên và lực lượng vũ trang tham gia. Từ chương trình, hơn 50 triệu đồng được bổ sung vào quỹ học bổng để hỗ trợ học sinh khó khăn trong năm học mới. Quan trọng hơn, mỗi bước chạy là một bài học thực hành về trách nhiệm với bạn bè cùng lớp, về ý nghĩa của việc góp phần nhỏ để tạo nên thay đổi lớn. Như nhận xét từ chương trình, một cuốn vở hay một bước chạy chỉ kéo dài vài phút, giá trị vật chất không lớn, nhưng nhiều món quà nhỏ góp lại thành điều kiện để các em tiếp tục đến trường trong hoàn cảnh còn nhiều thiếu thốn. Đây là chương trình tình nguyện giáo dục đúng nghĩa: vừa gây quỹ, vừa dạy học sinh biết nghĩ cho người khác ngay trên sân trường.
Khi yêu thương trở thành năng lực cộng đồng
Điểm chung của gian hàng 0 đồng học sinh ở Lâm Đồng, mạng lưới học bổng và sách giáo khoa tại TPHCM hay đường chạy gây quỹ ở Hàm Thuận Nam là cách biến lòng tốt thành mô hình cụ thể, có thể duy trì lâu dài. Trường THCS Quang Trung đã công khai ý định duy trì "Gian hàng 0 đồng" mỗi tháng để hỗ trợ học sinh xuyên suốt năm học chứ không chỉ vài ngày cao điểm. Các hội phụ nữ địa phương tiếp tục vận động kinh phí, sách truyện, đồ dùng học tập và quần áo từ phụ huynh, mạnh thường quân, giữ cho dòng chảy hỗ trợ không bị đứt đoạn. Những hoạt động này diễn ra sau khi đại dịch để lại nhiều trẻ mồ côi và gia đình lao đao, khiến nhu cầu hỗ trợ học sinh khó khăn càng trở nên cấp thiết. Khi yêu thương được tổ chức thành chương trình tình nguyện giáo dục có mục tiêu rõ ràng, nó không còn là hành động tự phát mà trở thành năng lực cộng đồng: biết nhận diện khoảng trống, biết chung tay lấp đầy, và biết dạy lại chính giá trị sẻ chia cho thế hệ học sinh đang lớn lên trong khó khăn.
