Kinh gốm trên đỉnh núi: khi nghệ thuật bước ra khỏi bảo tàng
“Kinh gốm - Thanh âm thế gian” là một triển lãm gốm điêu khắc quy mô lớn, quy tụ hơn 400 tác phẩm gốm sứ đương đại, được dàn dựng ngoài trời trên đỉnh Núi Bà Đen, nơi phong cảnh thiên nhiên và chiều sâu tâm linh giao thoa, tạo nên một trải nghiệm nghệ thuật gốm Việt khác biệt, trong đó người xem không chỉ chiêm ngưỡng tác phẩm mà còn bước vào một không gian thiêng, nơi đất, lửa, gió và ký ức văn hóa cùng lên tiếng. Triển lãm này là tuyên ngôn rõ ràng: nghệ thuật gốm không còn bị giới hạn trong không gian bảo tàng hay các phòng trưng bày khép kín. Việc đưa hàng trăm tác phẩm lên đỉnh núi cho thấy một tư duy curatorial táo bạo, coi cảnh quan là một phần của tác phẩm, và coi người xem là người đồng hành, chứ không phải khán giả đứng sau vạch kẻ.
Địa điểm đặc biệt: Núi Bà Đen như một bảo tàng tự nhiên
Chọn đỉnh Núi Bà Đen làm nơi tổ chức triển lãm gốm điêu khắc là quyết định mang tính bước ngoặt, bởi bản thân ngọn núi là một “khung” trưng bày không thể tái lập trong bất cứ không gian đô thị nào. Đường lên núi, những điểm dừng chân, các khoảng không nhìn xuống đồng bằng… tất cả trở thành tuyến tham quan, nơi mỗi tác phẩm gốm sứ đối thoại trực tiếp với ánh sáng, sương mù, mây trôi. Sự đối lập giữa chất liệu đất nung – vốn gắn với làng nghề, mái nhà – và không gian núi cao linh thiêng tạo nên một căng thẳng thẩm mỹ thú vị: tác phẩm vừa gần gũi lại vừa vượt khỏi đời thường. Từ góc độ trải nghiệm, việc buộc người xem phải “hành hương” lên núi để gặp tác phẩm là một lựa chọn có chủ ý, khiến nghệ thuật trở thành phần tiếp nối của hành trình tâm linh và du lịch.
Hơn 400 tác phẩm gốm: bức tranh đa thanh của nghệ thuật gốm Việt
Con số hơn 400 tác phẩm không chỉ là một thống kê ấn tượng, mà là bằng chứng cho thấy nghệ thuật gốm Việt đang bước vào giai đoạn phát triển mang tầm quốc tế. Trong mật độ tác phẩm dày đặc ấy là sự đa dạng của trường phái và kỹ thuật: từ tạo hình trừu tượng, tối giản, cho đến tượng hình mang màu sắc dân gian; từ bề mặt men bóng, men tro, men rạn, đến những khối gốm thô bộc lộ chất đất nguyên sơ. Chính cách đặt các tác phẩm cạnh nhau, để chúng “nói chuyện” bằng hình khối, men màu và tỷ lệ, đã cho người xem một cái nhìn hệ thống: nghệ thuật gốm sứ không chỉ là đồ dùng hay vật trang trí, mà là ngôn ngữ tạo hình đủ mạnh để đối thoại với điêu khắc đá, kim loại, thậm chí cả sắp đặt đương đại.
Từ thơ, tranh đến gốm: một mạch chảy văn hóa liên hoàn
Đáng chú ý, triển lãm gốm trên Núi Bà Đen không đứng một mình, mà nằm trong mạch chảy rộng hơn của đời sống văn hóa hiện nay. Tháng 8/2026, nhà thơ Nguyễn Đăng Độ ra mắt tập thơ “Chảy về miền ký ức” với 60 bài thơ, như một hành trình trở về những dữ liệu, sự kiện, cảm xúc và trải nghiệm đã được lưu giữ trong ký ức. Cùng thời gian, tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám diễn ra triển lãm tranh "Ngàn năm di sản", hướng tới lan tỏa tình yêu văn hóa dân tộc thông qua hội họa. Khi thơ, tranh và gốm cùng đồng thời lên tiếng, có thể thấy giới nghệ thuật đang chủ động kết nối chất liệu và không gian: từ trang giấy, tường bảo tàng đến đỉnh núi, tất cả đều được dùng để kể tiếp câu chuyện ký ức và di sản Việt.
Triển lãm gốm trong bức tranh sự kiện văn hóa đa dạng
Nhìn rộng ra, sự xuất hiện của triển lãm “Kinh gốm - Thanh âm thế gian” nằm trong một hệ sinh thái sự kiện văn hóa dày đặc, nơi các địa phương đều tìm cách làm mới câu chuyện bản sắc. Tuyên Quang lần đầu ra mắt chương trình nghệ thuật thực cảnh nhập vai “Long mạch Nà Hang – Huyền thoại trên mặt nước”, biến mặt nước Nà Hang thành sân khấu du lịch trải nghiệm. Tại Đắk Lắk, Lễ hội Sầu riêng cấp tỉnh diễn ra từ ngày 15/8 đến 2/9/2026 với chủ đề "Sầu riêng Đắk Lắk - Kết nối vươn xa", khẳng định nông sản địa phương như một phần thương hiệu văn hóa. Những động thái này cho thấy xu hướng chung: mỗi vùng đất đang tìm ngôn ngữ riêng để kể câu chuyện của mình. Trong bức tranh ấy, Núi Bà Đen chọn ngôn ngữ gốm điêu khắc – một lựa chọn giàu chiều sâu và giàu khả năng vươn ra quốc tế.
