Quốc lộ 62 Tây Ninh: Dự án 3.200 tỷ đang chờ cú hích cuối cùng
Dự án nâng cấp Quốc lộ 62 Tây Ninh là dự án thành phần 2 trong tổng thể 3 tuyến quốc lộ 53, 62, 91B, được thiết kế nhằm kết nối vùng và thích ứng biến đổi khí hậu khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, với chiều dài khoảng 69km, tổng vốn đầu tư hơn 3.200 tỷ đồng và chi phí giải phóng mặt bằng hơn 1.000 tỷ đồng. Đây không chỉ là một công trình giao thông, mà là phép thử cho cách Tây Ninh sử dụng vốn vay Ngân hàng Thế giới để nâng cấp hạ tầng giao thông Mekong theo hướng bền vững và có trách nhiệm xã hội. Ngày 30/9, Đoàn công tác Ngân hàng Thế giới làm việc với UBND tỉnh Tây Ninh về dự án thành phần 2, trọng tâm là tiến độ thu hồi đất, tái định cư và các vấn đề môi trường, xã hội. Việc Hiệp định vay với Ngân hàng Thế giới dự kiến ký trong tháng 10/2026 cho thấy thời điểm quyết định đã đến: hoặc dự án tăng tốc, hoặc tiếp tục giậm chân tại chỗ vì các khâu chuẩn bị chưa sẵn sàng.
Vì sao vốn Ngân hàng Thế giới là điểm khác biệt cho Quốc lộ 62?
Điểm đáng chú ý nhất của dự án không phải ở con số hơn 3.200 tỷ đồng, mà ở cấu trúc vốn vay Ngân hàng Thế giới gắn với các điều kiện chặt về giải phóng mặt bằng, tái định cư, môi trường và tham vấn cộng đồng. Ngân hàng Thế giới vốn vay không chỉ tài trợ thi công, mà buộc địa phương phải chứng minh họ tôn trọng quyền lợi người dân, minh bạch thông tin và có lộ trình xử lý từng phần việc rõ ràng. Theo lãnh đạo tỉnh, diện tích thu hồi đất nhỏ và người dân cơ bản đồng thuận, song vẫn phải hoàn thiện phương án tái định cư, kế hoạch tháo dỡ công trình, tài sản và truyền thông với cư dân vùng dự án. Đây là thời điểm để Tây Ninh thể hiện một cách tiếp cận mới: xem chuẩn mực xã hội – môi trường do Ngân hàng Thế giới đặt ra là cơ hội nâng chất quản trị dự án, chứ không phải gánh nặng thủ tục. Nếu tỉnh xử lý tốt, Quốc lộ 62 có thể trở thành hình mẫu quản lý vốn vay quốc tế cho cả khu vực Mekong.
Kết nối vùng Mekong: Quốc lộ 62 không chỉ là chuyện đi lại
Quốc lộ 62 kết nối khu vực trung tâm tỉnh Tây Ninh với vùng Đồng Tháp Mười và Cửa khẩu Quốc tế Bình Hiệp, nhưng sau nhiều năm khai thác, tuyến đường đã xuống cấp, mặt đường nhỏ hẹp và xuất hiện nhiều vị trí hư hỏng, ảnh hưởng rõ rệt đến vận chuyển hàng hóa và giao thương biên giới. Việc nâng cấp không đơn thuần là "nâng cấp đường cao tốc" theo nghĩa kỹ thuật, mà là sửa một điểm nghẽn đã kéo dài trong cấu trúc hạ tầng giao thông Mekong. Dự án 03 tuyến Quốc lộ 53, 62 và 91B được định hướng là trục kết nối vùng và thích ứng biến đổi khí hậu Đồng bằng sông Cửu Long. Đặt Quốc lộ 62 Tây Ninh trong bức tranh đó, ta thấy rõ: nếu tuyến này được nâng cấp đúng tiến độ, hàng hóa từ trung tâm tỉnh có thể đi thẳng ra vùng Đồng Tháp Mười và cửa khẩu, giảm chi phí logistics, đồng thời tạo trục sơ tán, cứu trợ hiệu quả hơn khi xảy ra thiên tai, ngập lụt. Không nâng cấp tuyến này, mọi chiến lược hạ tầng giao thông Mekong sẽ mãi thiếu một mắt xích quan trọng.
Tiến độ và rủi ro: Tây Ninh phải chứng minh năng lực thực hiện
Về tiến độ, Bộ Tài chính đang chủ trì đàm phán Hiệp định vay, với kế hoạch ký trong tháng 10/2026. Các địa phương đã nhận ranh mốc, công bố chủ trương thu hồi đất và đang kiểm đếm, áp giá, lập phương án bồi thường; dự kiến chi trả trong tháng 11/2026 và bàn giao mặt bằng thi công trong tháng 12/2026, phấn đấu khởi công cuối tháng 12/2026. Trên giấy tờ, lộ trình rất đẹp; nhưng khoảng thời gian vài tháng cho toàn bộ khâu bồi thường, tái định cư luôn là vùng rủi ro cao nhất của mọi dự án hạ tầng lớn. Ngân hàng Thế giới đã yêu cầu tỉnh "tiếp tục cập nhật các nội dung còn tồn tại, thống nhất biện pháp xử lý, tiến độ và trách nhiệm của từng cơ quan". Nếu Tây Ninh không kiểm soát tốt từng bước – từ Hội đồng giá đất đến việc tháo dỡ công trình – tốc độ giải ngân có thể chậm lại, kéo theo chi phí tăng và niềm tin của người dân giảm. Nguồn vốn quốc tế không chấp nhận kiểu làm "vừa thi công, vừa xin điều chỉnh" vốn dĩ vẫn thường xảy ra với một số dự án trong nước.
Kết luận: Quốc lộ 62 phải trở thành tuyến mẫu của vốn vay quốc tế
Ở thời điểm này, câu hỏi không còn là có nên nâng cấp Quốc lộ 62 Tây Ninh hay không, mà là dự án sẽ được thực hiện theo chuẩn nào. Với tổng mức đầu tư hơn 3.200 tỷ đồng, trong đó chi phí giải phóng mặt bằng hơn 1.000 tỷ đồng, cùng nguồn Ngân hàng Thế giới vốn vay gắn với yêu cầu cao về môi trường và xã hội, tuyến đường này mang đủ điều kiện để trở thành mẫu mực cho cách một địa phương vùng Mekong triển khai hạ tầng hiện đại nhưng vẫn tôn trọng người dân. Nếu Tây Ninh giữ đúng cam kết tiến độ, minh bạch việc bồi thường, tái định cư và coi chuẩn mực quốc tế là thước đo cho chính sách nội địa, Quốc lộ 62 sẽ là cú hích mạnh cho kết nối vùng Đồng bằng sông Cửu Long, và là lời khẳng định rằng địa phương đã sẵn sàng bước vào sân chơi vốn vay quốc tế một cách tự tin, có trách nhiệm.
